BLOG

Psychotherapeut als hoofdbehandelaar in specialistische ggz

Psychotherapeut als hoofdbehandelaar in specialistische ggz

Op 17 juni was op Skipr het alarmerende bericht te lezen: Veel psychotherapeuten in 2014 op straat. De zorg van de Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (NVVP) wordt kernachtig verwoord.

Het is echter opvallend dat onopgemerkt lijkt te worden dat ook de psychotherapeuten die werken binnen een GGZ-instelling in 2014 van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) niet langer ‘hoofdbehandelaar’ mogen zijn.

De Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP) is in 1997 formeel door de minister van VWS aangewezen als aanspreekpunt voor overheid en andere ggz-partijen inzake de belangen van BIG-geregistreerde psychotherapeuten. Het is dan ook bevreemdend dat Minister Schippers de NVP niet betrekt bij het overleg dat de veldpartijen voeren over het hoofdbehandelaarschap binnen de GGZ en de positie van de psychotherapeut als leverancier van specialistische zorg.

Ik vraag hierbij de aandacht van de minister van VWS voor het ambacht psychotherapie en beroep mij op het document “Kerncompetenties Psychotherapeut”, zoals opgesteld door de NVP op 5 oktober 2006.

Psychotherapeuten zijn in hun vierjarige postdoctorale opleiding intensief geschoold in diagnostiek en indicatiestelling van psychische klachten en stoornissen. De psychotherapeutische behandeling die kan volgen, tenzij er doorverwezen wordt naar een eerstelijns psycholoog of psychiater,  is conform de officiële richtlijnen. Psychotherapeuten evalueren het effect van de behandeling en de mate van tevredenheid van de patiënt met Routine Outcome Monitoring (ROM). Deze evaluatiegegevens worden aangeleverd aan Stichting Benchmark GGZ (SBGGZ).

Door continue bij- en nascholing en eigen vaktijdschriften blijft de psychotherapeut op de hoogte van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.  Het Tijdschrift voor Psychotherapie is al sinds 1974 de toonaangevende bron van wetenschappelijke kennis voor psychotherapeuten.  Ook het Tijdschrift voor Psychiatrie, besteedt sinds haar oprichting in 1958, in ruime mate aandacht aan diagnostiek, indicatiestelling en psychotherapie.  Veel psychiaters zijn ook psychotherapeutisch geschoold. Diegenen die vooral medisch-biologisch geschoold zijn werken graag samen met psychotherapeuten.

Specialistische deskundigheid

Het Coördinerend Orgaan Nascholing en Opleiding in de GGZ (CONO), opgericht in 1990 door het ministerie van VWS, bevordert kwaliteit, afstemming en innovatie van beroepen en opleidingen in de GGZ. De Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie is vertegenwoordigd in het CONO. Ook het CONO ziet psychotherapeutische deskundigheid als een specialistische deskundigheid, ook al valt de titel ‘psychotherapeut’ wettelijk onder artikel 3 van de wet BIG.  Het is voor de minister van groot belang te beseffen dat psychotherapie een evidence-based behandelwijze is die kwalitatief zeer onderscheidend is van psychiatrische en in mindere mate ook van klinisch psychologische hulp. Psychiatrische hulp is geënt op een medisch-biologische uitgangspunt. De klinisch psycholoog is uitermate gedegen opgeleid in psychodiagnostiek en doet wetenschappelijk onderzoek en vaak managementtaken. De klinisch psycholoog is veelal ook, maar niet per definitie zo grondig geschoold in psychotherapie als een psychotherapeut.  Psychotherapie is voor klinisch psychologen een ‘facetdeskundigheid’, als onderdeel van een veel breder beroepsprofiel.

Om patiënten die ernstig lijden en bij wie sprake is van complexe problematiek goed te kunnen helpen is optimale professionaliteit noodzakelijk. Van alle BIG-beroepen is de BIG-geregistreerde psychotherapeut degene die het meest grondig en veelzijdig is opgeleid in het beoefenen van psychotherapie.  

Toename van medicalisering

Kiest de minister voor toename van medicalisering? Dan zal zij het hoofdbehandelaarschap eenzijdig in handen geven van de psychiaters. Kiest zij voor een bio-psycho-sociaal model waarin het lijden van de hulp vragende medemens begrepen wordt vanuit een persoonsgerichte benadering met respect voor individualiteit, levensgeschiedenis en context? Dan laat zij psychotherapeuten ook in 2014 het werk doen waarvoor zij zijn opgeleid: specialistische GGZ.

Henk Kik, klinisch psycholoog en psychotherapeut

9 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

25 juni 2013

Beste Henk, ik word een beetje moe van jouw naïviteit. Begrijp me niet verkeerd: met jouw argumenten is niets mis, maar met jouw politieke gevoel wel. Natuurlijk is er geen werkelijke kwaliteitsgerelateerde reden waarom een psychotherapeut geen hoofdbehandelaar kan zijn. In veel gevallen zullen wij aantoonbaar beter werk verrichten dan psychiaters.

Het grote voordeel van psychiaters is dat dat er maar weinig zijn. Als je hen veel taken geeft dan zullen ze op een bepaald moment keuzen moeten maken en zullen groepen patienten niet langer behandeld kunnen worden. En ziedaar: de gewenste bezuiniging.

Psychotherapeuten toelaten leidt tot een enorme en niet te controleren groei van het aanbod en dus kosten. Daarom wordt deze groep het hoofdbehandelaarschap ontnomen. Zolang je de achtergrond van dit spel niet wil zien, zien wij jou als een Don Quichot tegen de windmolens vechten.

Feijtel

25 juni 2013

Dhr. Kik reageert inhoudelijk, de discussie wordt ook inhoudelijk gevoerd ook al is het op de achtergrond evident dat bezuinigingsoverwegingen de motor zijn van de verander-beweging.
Anonieme reactie is niet erg ondersteunend in deze tijd.
Bezuinigingen worden niet gehaald als veel mensen in de ziektewet komen of blijven door hun psychische/psychiatrische aandoeningen,
Ministers en andere beleidsbepalers hebben niet altijd het volledige over-en inzicht maar zijn ook niet gek. Ook zij willen echte bezuinigingen , naast echte effectieve , zo optimaal mogelijk, zorg. Want effectieve zorg van de psychotherapeuten zet ook echt zoden aan de dijk (zie studies van Trimbos, en recent van Pim Cuijpers over depressie behandelingen).

Anoniem

26 juni 2013

wat als straks dit onderdeel in de aanvullende verzekering komt? dan gaat het nog veel meer over de vraag of mensen dit wel willen betalen? ik voorzie daarin meer problemen

Peter Koopman

26 juni 2013

Psychotherapie (vanuit enkele onderscheiden richtingen of geintegreerd) is een der Ggz-behandelwijzen die door verschillende behandelaren in de ggz kan worden toegepast. Kenmerk van de specialistische ggz is dat deze of monodisciplinair specialistisch ( veelal vrijgevestigd) of multidisciplinair specialistisch wordt toegepast. Vaak is de problematiek voor de patient en voor behandelaars in de tweede of derde lijnz ggz zo complex dat het voorkeur verdient om multiconceptueel te behandelen. Ook psychotherapie is dan een van de mogelijkheden, naast psychologisch behandelen, bieden van specialistische verpleegkundige zorg voor de geestelijke gezondheid en het medisch specialistisch handelen. Laten we ( of de patient, of de verzekeraar) daarbij steeds kiezen voor de daartoe meest competente behandelaars, die in echt teamverband medebehandelen. Thans lijkt het vooral om een administratieve kwestie te gaan: wie vult de formulieren in!

Beleidsmedewerker gemeente

27 juni 2013

Afschaffen hoofdbehandelaarschap psychotherapeut en uitvoering jeugd GGZ door gemeenten leidt (wederom!) tot onnodige toename van behandelaren in een gezin.

In de reacties tot nu toe lees ik niets over de samenloop van twee beleidswijzigingen.
1. De herinrichting van de GGZ en de afschaffing van het hoofdbehandelaarschap en
2. De uitvoering van de Jeugdzorg door gemeenten.
Landelijk is als beleid voor de Jeugdzorg uitgesproken het uitgangspunt 1 gezin, 1 plan
1 regisseur. Gemeenten kopen daarvoor zorg in en bepalen de kwaliteit die zij wensen.

Wanneer gemeenten om die reden bij voorkeur 1 behandelaar wensen voor de behandeling het gezin (kind en ouders, mogelijk apart als echtpaar) en daarvoor psychotherapeuten contracteert, bestaat de kans dat deze psychotherapeut in de nieuwe situatie niet meer voor de ouders kan worden ingezet. Hiermee wordt een grote voorraad hoog kwalitatieve zorg weggeschreven of op een ingewikkelde manier toegankelijk gemaakt. Dit beperkt de mogelijkheden van langdurige zorg dicht bij huis.

Goedkoop is duurkoop. Symptoombestrijding bij 1 gezinslid lijkt prachtig maar kan fnuikend zijn als de samenhang met het totale leefsysteem over het hoofd wordt gezien. Juist psychotherapie dat dit wel doet, partners en/of gezinsleden erbij betrekt, brengt een mentaliserend proces op gang dat een gunstig en blijvend effect heeft voor het gehele gezin. Recent, longitudinaal (weliswaar Amerikaans) onderzoek heeft dit onomstotelijk aangetoond. Het is duurder wellicht, maar weegt op tegen die enkele korte symptoomingreep.

Minister Schippers zou zich moeten realiseren dat zij indien zij het hoofdbehandelaarschap voor psychotherapeuten afschaft, gemeenten geen mogelijkheid meer hebben om binnen het zorgbudget voor de jeugd ouders naar dezelfde behandelaar te verwijzen, en gemeenten daardoor beperkt in de mogelijkheden om echt efficiënt gezinsgerichte zorg in te zetten.


Lindeman

28 juni 2013

Ik vind anoniem reageren laf! En het onderschatten van Henk Kik niet bepaald getuigen van èchte verdieping in zijn positie/visie.

Kaspar Mengelberg

28 juni 2013

Het onzinnige concept 'hoofdbehandelaarschap', en de daaraan inherente hiërarchisering binnen de geplande specialistische ggz –hier: onterechte onderschikking van de hooggekwalificeerde psychotherapeut aan de psychiater- is gevolg van de polymorf ellendige DBC-systematiek. Het gaat om de vraag wie de DBC mag openen en sluiten. Er ontwikkelt zich een schoolvoorbeeld van hoe financieel-bureaucratische dwang collegiale relaties kan verstoren.
Basisfout in het geheel is het onderscheid tussen basis-ggz en specialistische ggz conform het Bestuurlijk Akkoord Toekomst GGZ 2013 – 2014, kortzichtigerwijze onder druk van staat en verzekeraars ook door de beroepsverenigingen onderschreven.
Het lijkt waarschijnlijk dat de basis-ggz, waarvan de grenzen qua duur van de behandelingen zeer onduidelijk zijn, door verzekeraars zal worden platgewalst. En dit betekent waarschijnlijk het einde van door verzekeraars gefinancierde psychotherapie die deze naam verdient. Zowel van psychiaters als van de hooggekwalificeerde psychotherapeuten.

Dooijenburgh

29 juni 2013

Als er maar een kapitein op het totale schip staat!?

Anoniem

17 augustus 2017

- Een psychiater krijgt tijdens zijn opleiding o.a. het vak psychotherapie. De psychiater is dan nog geen psychotherapeut, slechts psychiater, BIG-geregistreerd (Hoofdbehandelaar in de SGGZ).

- Een psychiater, die de postmaster-opleiding van Psychotherapie van 4 jaar volgt, is psychotherapeut, BIG-geregistreerd. Maw. psychiater, psychotherapeut, BIG-geregistreerd.

- Klinisch psychologen, BIG-geregistreerd (Hoofdbehandelaar in de SGGZ).
- Neuro klinisch psychologen, BIG-geregistreerd (Hoofdbehandelaar in de SGGZ).

- Psycholoog met BIG-registratie (GZ-psycholoog) is Hoofdbehandelaar BGGZ.

- Ongeveer 5000 psychologen zonder BIG-registratie zijn werkeloos.

De wachttijd voor de BIG-opleiding/GZ-opleiding is gem. 4 tot 5jaar.
Onacceptabel!

Is het mogelijk, Henk Kik, dat de BIG-registratie gekoppeld kan worden aan de universiteit?

- Bij arts, tandarts en apotheker zit de BIG-registratie automatisch in de opleiding.

- Psychologie aan de universiteit is een hele dure studie geworden : Om BIG-geregistreerd psycholoog te zijn, ben je 6 of 7 jaar aan het studeren. De kosten die hier aan verbonden zijn : voor de BIG-registratie gem. € 23.000,-. Dit moet de student zelf betalen, het wordt deels door de GGZ-instelling betaald of het wordt volledig door de GGZ-instelling betaald.

- Bij geneeskunde, tandheelkunde of farmacie zit de BIG-registratie in de opleiding en daardoor zijn er geen kosten aan verbonden à € 23.000,-

Top