BLOG

Bij bestwil moet patiënt centraal staan

Bij bestwil moet patiënt centraal staan

Met de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) is het ‘bestwil principe’ in de zorg verlaten en is de autonomie en wettelijk vrije keuze van de patiënt centraal komen te staan in de zorg. Patiënten moeten zelf in staat worden gesteld keuzes te maken in hun leven, ‘goede’ keuzes en ‘slechte’ keuzes.

Mensen mogen in Nederland het leven leiden dat het beste bij hen past, behalve in de zorg. Ik merk steeds vaker dat zorgmedewerkers (en hun bestuurders) heel veel moeite hebben met in hun ogen slechte keuzes van patiënten. Keuze voor een manier van leven die leidt tot een korter leven, te vermijden risico's en enige ontluistering worden vaak niet geaccepteerd in de zorg en leiden meestal tot goedbedoeld ingrijpen door hulpverleners. Maar ook keuzes tussen meer vrijheid versus meer risico, meer levensvreugde versus meer risico worden in toenemende mate in risico-beheersing opgelost.

Verantwoordelijkheid

Waarom is het zo dat wij met zijn allen vinden dat mensen die onder de zorg van een instelling of hulpverlener vallen minder risico mogen lopen dan Nederlanders die niet van zorg afhankelijk zijn? Wanneer ik zorgmedewerkers deze vraag stel, merk ik dat de verantwoordelijkheid voor een kwetsbare medemens zwaar op hen drukt. En dat hoort ook zo. Maar ook zij ervaren dat zij soms keuzes maken waarin niet de kwaliteit van leven van de patiënt tot uitdrukking komt maar de wens de risico's voor de patiënt (lees: instelling!) tot een minimum te beperken.

Et voila! Het bestwil principe 21e eeuw; bestwil voor de instelling... En ook dat drukt zwaar, diep van binnen zouden ze wel anders willen. Doen wat hun hart hen ingeeft. Zorg zoals de patiënt dat écht zou willen.

Regels voorop

Waarom zijn wij van ‘de patiënt echt centraal’ afgeraakt? Angst dat jij de reden bent dat je instelling de krant haalt, is een veel gehoord antwoord. Of dat je handeling tot Kamervragen leidt, of de IGZ op de stoep. Daarom beginnen we vaak bij de regels en luisteren pas in de laatste plaats naar de patiënt. Maar dan ook alleen maar als wat hij wil risicoloos is, binnen de regels past en ook in het aanbod zit. Veiligheid voor de instelling voor alles.

Patiënt centraal

We moeten weer de moed hebben ons hart te volgen in de zorg en te beginnen bij de patiënt. Wat hij wil en hem gelukkig maakt, ook als het onze eigen keuze niet zou zijn. Daarna kijken we (zo creatief mogelijk) of wij het kunnen bieden of een ander het kan bieden en pas in de laatste plaats kijken of we niet gierend buiten de regels gaan. En gaan we gierend buiten de regels dan toetsen we eerst bij anderen en maken we een zeer zorgvuldige afweging tussen risico en kwaliteit van leven. Pas dan komt de patiënt echt centraal en wordt zorgen weer leuk om te doen. Met het hart in plaats van de regels voorop.

Mieke Draijer
Voorzitter van Verenso,de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters

4 Reacties

om een reactie achter te laten

pol

16 juli 2013

Waarom zijn wij van ‘de patiënt echt centraal’ afgeraakt? -

goeie vraag.

geldzucht dat is naar mijn bescheiden mening de trigger voor dit fenomeen

Zodra de vrije markt ging werken ging het echt mis.


voorbeelden te over.

ga ze niet noemen maar uk kunt dus uw vraag ook beantwoorden.

Burger leek 66 plus gelukkig nog geen gezondheids problemen ik zie het somber in

Lindenbergh

16 juli 2013

Heel goed om dit eens zo duidelijk te benoemen! Want door de maatschappelijke controledwang en afrekencultuur wordt op individueel patient-niveau steeds minder naar het hart geluisterd met verschraling van de zorg tot gevolg. Het volgen van regels dreigt belangrijker te worden dan het resultaat.

Scheers

17 juli 2013

Mieke,

Ik ben het helemaal met je eens. Nu nog de juiste voorwaarden scheppen en deze wijze raad verder verspreiden.
Marktgericht en patiënt gericht werken zou het uitgangspunt moeten zijn van iedereen. Marktgericht werken zorgt ervoor dat mensen meer gaan nadenken over wat ze doen. En uiteindelijk is de essentie van elke organisatie dat zij waarde creëert voor de mensen die zij bedient. De patiënt is er niet voor het ziekenhuis maar het ziekenhuis is er voor de patiënt.

Irèn Alders, Tinkerbell Patientencoach

19 juli 2013

Beste Mieke,
Deze woorden zijn uit mijn hart gegrepen. De roep om deze manier van denken en aanpak hoor je gelukkig op steeds meer plekken en niveau's. Wat je nu vaak bij patiënten ziet is dat ze het gelaten over zich heen laten komen, ze weten niet dat ze zelfbeschikkingsrecht hebben op basis van de WGBO. Niet reageren of geen weerwoord wordt nu door zorgverleners geïnterpreteerd als instemming.Terwijl er feitelijk geen idee is dat je als een patiënt ook altijd een keuze hebt. Dat je ook best weet wat goed voor je is, als je daar serieus over nadenkt. Als je dan in gesprek gaat over een behandeling ben je evenwaardig gesprekspartner, vanuit eigen perspectieven. Wat er dan uitkomt aan behandeling wordt ook door beiden gedragen. Wij willen met onze manier van coaching mensen helpen hun eigen beweegredenen en motivatie te (her) vinden en naar voren te brengen in de spreekkamer.

Top