BLOG

‘Goed-nieuwsmedaille’ protonentherapie kent keerzijde

‘Goed-nieuwsmedaille’ protonentherapie kent keerzijde

De afgelopen week werd bekend dat er in Nederland vier vergunningen zijn afgegeven voor het geven van protonentherapie. Dit is goed nieuws omdat bepaalde kankersoorten hiermee met minder kans op schade aan gezond weefsel behandeld kunnen worden.

Dit geldt met name voor specifieke kindertumoren en hoofd-hals tumoren. Het geeft hoop bij deze levensbedreigende diagnose. Daarnaast sluit Nederland zich aan bij naastgelegen landen Duitsland (vijf klinieken, waarvan de capaciteit niet vol benut is), Frankrijk (twee klinieken) en Groot Brittannië (één kliniek) om deze therapie in eigen land aan te bieden. Onze zuiderburen hebben besloten om geen protonentherapie in hun land aan te bieden.

Keerzijde

Er zit een keerzijde aan deze ‘goed-nieuwsmedaille’. In de onderzoeken en beeldvorming om de noodzaak van protonenfaciliteiten aan te tonen wordt onvoldoende rekening gehouden met de enorme doorontwikkeling van de huidige radiotherapie. Onvermijdelijke bijwerkingen kunnen hierdoor geminimaliseerd worden, de precizie neemt toe. Protonentherapie op voorhand in dit kader bij grote groepen kankersoorten als superieur te bestempelen is niet bewezen.

Verantwoord investeren

Maar ook in deze tijd waarin bezuinigd wordt en terechte discussies gevoerd worden over de zorgkosten, is een kanttekening op zijn plaats. Is de investering te verantwoorden t.o.v. de verwachte gezondheidswinst voor de patiënt? Wordt ons premiegeld optimaal besteed? Met het afgeven van vier vergunningen door VWS staat de deur open voor de vier huidige initiatieven in Nederland om afzonderlijk te gaan investeren in deze therapie. Mocht dit gebeuren dan zullen alle burgers samen minimaal 400 miljoen euro extra moeten bijdragen vanuit hun premiegeld. Een investering in technologische vooruitgang met de kans om meer mensen te behandelen en vooruit te helpen moet zeker gedaan worden, maar dan wel verstandig. Het geld van de premiebetaler kan immers maar een keer uitgegeven worden.

Uiteraard zal Achmea de zorg voor patiënten vergoeden voor wie deze therapie op basis van de juiste indicatiestelling het beste is. Om een indruk te geven: het afgelopen jaar zijn hiervoor drie patiënten naar het buitenland verwezen en bemiddeld, want die mogelijkheid bestaat sinds 2009.

Bewijstlast en noodzaak

Wat momenteel achterblijft, is bewijslast en noodzaak uit de praktijk én het toetsen van de lessen uit het buitenland. Onze angst is dat over enkele jaren gebouwen en verouderde technieken op kosten van de premiebetaler ongebruikt staan, of dat er een indicatie gezocht wordt bij het apparaat in plaats van andersom. Daarom wil Achmea overleggen met patiënten(organisaties), zorginstellingen, banken en collega-verzekeraars om hier een gezamenlijke aanpak te kiezen die waarborgt dat het maatschappelijk belang voorop staat, we in onderzoeksverband zorgvuldig leren uit het heden maar ook uit het verleden.

Marjolein Verstappen, vice voorzitter en directeur Zorginkoop Achmea
Ben Crul, arts, voorzitter medisch adviseurs overleg Achmea

8 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

5 augustus 2013

Hoeveel inwoners heeft Duitsland? Frankrijk? Engeland? Hoeveel van die peperdure apparaten staan er dan per 100.000 inwoners?

En dan Nederland met 4 op 17 miljoen inwoners?

Terecht dat België er geen enkele heeft laten installeren en hun burgers verwijst naar Duitsland: daar is capaciteit over.

En waarom hebben al die landen een uitgaven aan zorg relatief tov van het BNP veel lager dan Nederland?

De Belgen zijn zo gek nog niet. En ze hebben geen wachtlijsten. Ook dat kan Nederland niet zeggen.

Of is er sprake van Moral Hazard bij het Ministerie van VWS? Wij willen wat en laten anderen het betalen?

En wij zijn dan niet de inwoners van Nederland.

Anoniem

5 augustus 2013

Dit verhaal doet mij denken aan : "Wij van WC eend adviseren WC eend". Of in context geplaatst: Wij als zorgverzekeraar willen vooral niet betalen voor de genezing van de patiënt (omdat dat zo duur is), maar liever dat de patiënt vroegtijdig overlijdt voordat hij andere zorg nodig heeft (is goedkoop).

Daarnaast maakt deze vice voorzitter/directeur zorginkoop de grove fout van het verwarren van kosten en investering. Een investering is namelijk niet een kostenpost dat in één jaar door de premiebetaler wordt betaald. Het salaris van deze overbetaalde directeur wordt echter wel door de premiebetaler betaald.

Daarnaast is wellicht voor de vice voorzitter/directeur en bovenstaande respondent te realiseren dat het aantal locaties nog niet een indicatie geeft voor de hoeveelheid versnellers die aanwezig zijn en dus niet over de behandelcapaciteit die beschikbaar is per capita. Tevens is bijvoorbeeld zichtbaar dat het patiënten aantal in bijvoorbeeld Groot Britanië voor deze vorm van behandelen verachtvoudigd is.

ANH Jansen

5 augustus 2013

@anoniem ziet dat toch verkeerd. Wel is het vreemd dat Achmea zo tekeer gaat. Het staat Achmea immers vrij als zorginkopende verzekeraar de vier uitverkoren Academische Ziekenhuizen te bellen en te zeggen dat Achmea die zorg niet gaat inkopen. Ze mogen apparatuur plaatsen wat ze willen, maar als dat niet doelmatig is of geen toegevoegde waarde heeft hoeft Achmea deze niet in te kopen namens haar verplicht verzekerden. En de verzekerden die dat toch nodig hebben kunnen uitwijken naar het buitenland, de EU, waar Achmea het vrijstaat aldaar deze vorm van zorg in te kopen voor de beste prijs. De Belgen doen niet anders. En in Duitsland is er sprake van een overcapaciteit, 5 apparaten op 85 miljoen inwoners!. Dus de prijs zal concurrerend zijn en de ervaring en dus de kwaliteit wegens het volume natuurlijk ver boven die van de 4 beginnende Nederlandse. Hoe hoger het volume hoe beter de kwaliteit toch?

Laat nu CZ maar komen. Wat kost een Chinese Protontherapie? Even surfen Wim en je weet het. Wat kan bij de stoma kan ook bij de proton.

Die 400 miljoen euro is de helft van de besparingen bereikt dankzij het preferentie beleid van o.m. Achmea.

Nog 400 miljoen is er over denkt VWS blijkbaar. Achmea geeft immers de besparingen niet door aan de verzekerden, dus doet VWS dat wel voor hen.

Wat Rijkswaterstaat mag mag VWS ook om over Defensie maar te zwijgen. Budget moet op.

Anoniem

5 augustus 2013

@ANH Jansen

U ontgaat compleet het feit dat de patiëntenaantallen die deze behandeling ondergaan explosief toenemen, waarbij deze patiënten een hogere kans op genezing en een reductie aan schade zullen ondergaan, maar van mij mag u vooral blijven vertrouwen op duitsland mocht u deze behandeling ooit willen ondergaan. Ik hoop echter dat er dan nog plek voor u is.

Let overigens op dat Achmea wel degelijk de verplichting heeft (wat dus de reden is waarom ze zo reageren) om voldoende zorg in te kopen, zij hebben simpelweg de keus waar ze deze zorg inkopen. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met redelijkheid. Alle patiënten naar Duitsland sturen - ondanks dat u graag daarheen wilt - is niet redelijk.

ANH Jansen

5 augustus 2013

http://www.vagz.nl/index.php/the-news/705-cvz-adviseert-over-uitbreiding-indicaties-protonentherapie

Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) heeft op 22 augustus j.l. het tweede rapport over Protonentherapie uitgebracht aan de minister van VWS.
In dit rapport stelt het CVZ vast dat voor vier indicaties protonentherapie voldoet aan het criterium ‘de stand van de wetenschap en praktijk’. Dit zijn de volgende indicaties:

hoofd-hals tumoren,
mammacarcinomen,
longcarcinomen en
prostaatcarcinomen.

In maart 2010 bracht het CVZ het eerste rapport over protonentherapie uit. Hierin werd geconcludeerd dat de indicatiegebieden intra-oculaire tumoren, chordomen/chondrosarcomen en pediatrische tumoren tot de te verzekeren prestaties Zvw behoorden.

Dit betekent niet dat voor iedere patiënt met een dergelijke tumor protonentherapie de meest geschikte bestralingsoptie is. Per indicatie is het nodig door middel van een beslisboom vast te stellen of voor een specifieke patiënt(engroep) protonentherapie voordelen biedt boven fotonentechnieken.

De toegepaste beoordelingswijze voor de indicatie voor behandeling met protonen voor de indicatiegebieden die in dit rapport zijn beoordeeld, geldt ook voor andere indicaties. Volgens het CVZ is het aan zorgverzekeraars en zorgaanbieders om aan de hand van de geschetste systematiek te beoordelen of protonentherapie voor een bepaalde indicatie of verzekerde tot de verzekerde zorg behoort.

En daarmee ligt de bal toch bij de verzekeraars. Die hebben van de politiek, namens de kiezers en daarmee namens de burgers van dit land, zo werkt de parlementaire democratie in dit land, de regierol in de zorg gekregen: budget wordt bepaald door de Overheid en de verzekeraars mogen dat opmaken. Naar eigen inzicht. En als zij het toegewezen budget overschrijden moeten de de zorgaanbieders de door de verzekerden verlangde zorg gratis leveren.

Een perverse prikkel.

Geen wonder dat de NL Zorgaanbieders massaal deze nieuwe therapie aanbieden en dat VWS maar al te bereid is die in het basispakket op te nemen.

De ziekenhuizen die de vergunning krijgen zijn de Academische Ziekenhuizen. Die krijgen hun versterkte zorg betaald uit een apart potje. Vier apparaten in een land van 17 miljoen inwoners? Dat moet Nederland zijn.

Moral Hazard bij de Overheid. Inmiddels gaat 60.3% van het BNP via de Overheid. Verdere stijging is onmogelijk omdat wij dan echt Cuba voorbij gaan, maar daling is door ambtenarij en politiek uitgesloten.

De Belgen doen dat toch anders. En gezien hun cijfers ook beter. En die kopen ook geen JSF. Hebben ook geen Betuwe lijn en helemaal geen HSL.

Verder staat dat land vol met witte olifanten, maar dat heeft een andere oorzaak.

Oproep van Achmea is gezien financiering van de zorg wel voor de buhne: zie eens hoe wij opkomen voor de beheersing van de kosten in de zorg.

En mocht ik protontherapie nodig hebben dan ben ik best bereid daarvoor af te reizen naar een Duits Ziekenhuis met zeer veel ervaring en kennis van deze therapie. Reisbereidheid is zeer groot. Bij de Academische Ziekenhuizen in NL tref je de arts assistent of zelfs de arts in opleiding. In Duitsland krijg je de Herr Dr Professor aan je bed. Die zit aan de knoppen en dat maakt een groot verschil in kwaliteit. En operaties worden in Duitsland niet onderbroken door een koffie of thee pauze.

Dat alleen al maakt de reisbereidheid 100%.


Anoniem

6 augustus 2013

Uiteraard moet Achmea de zorg gewoon betalen en inkopen, immers onderdeel van de basisverzekering. Er is ook geen enkele reden dat Achmea dat niet zou willen. Er zijn echter sterke vraagtekens bij een efficiente toetreding tot de markt met de Nederlander daarin centraal. Niet alleen op het gebied van investeringskosten, maar ook op het gebied van onderhoud, personele bezetting, leningsprofielen, benutting van de apparatuur etc., pas dan krijg je een integraal kostenplaatje. Als de gebouwen er staan, de medische apparatuur is aangeschaft en de artsen zijn ingewerkt is het vanuit financieel oogpunt maar beter om dit ook te gebruiken, helaas is wel sterk de vraag of hiermee in het belang van de Nederlander gehandeld wordt. Indicatiestelling vanuit de Model-Based indicaties neemt ook borst en prostaatkanker met zich mee, zijn zij niet meer gebaat bij brachytherapie, MRI-beeldgestuurde radiotherapie, C-ion therapy of IMRT? Laten we leren uit het verleden: niet benutte Da Vinci robots, PET-scans en ruim voldoende radiotherapie centra...

Anoniem

12 augustus 2013

VWS heeft een Regeling met voorwaarden gepubliceerd. De initiatieven moeten hieraan voldoen. Deze toetsing moet nog plaats vinden.

In Duitsland is onlangs de tweede faciliteit geopend. Het zal nog enige tijd duren voordat daar serieuze capaciteit beschikbaar komt. Internationaal staat de Nederlandse radiotherapie kwalitatief hoger aangeschreven dan de Duitse.

In GB zijn twee publieke initiatieven (NHS) voor kinderen, oogmelanomen en schedelbasistumoren (minder indicaties dus dan vanuit CVZ aangegeven).

Jaspers

16 augustus 2013

Waarom meteen 4 locaties?

We gaan hier mogelijk dezelfde kant op als met Robot chirurgie, waarbij er inmiddels zo'n 20 systeem geplaatst zijn zonder dat de doelmatigheid van operaties hiermee is aangetoond. Met als gevolg dat men noodgedwongen zoekt naar nieuwe applicaties voor dit systeem om de investering maar te kunnen terugverdienen, wat overbehandeling in de hand werkt.

Dit dreigt met protonentherapie ook te gebeuren.

Tevens zijn er andere ontwikkelingen gaande zoals MRI-gestuurde radiotherapie die mogelijk weer concurrerend zijn met protonentherapie, die zet je op voorhand op achterstand.

Top