BLOG

De tijd is rijp voor de-institutionalisering

De tijd is rijp voor de-institutionalisering

Dinsdag ontmoette ik Arnoud Olie, een flamboyant architect die - ondanks de crisis - zijn bureau B+O de afgelopen jaren fors wist te laten groeien. Op het jaarlijkse VEROZ-congres op Nyenrode Business Universiteit sprak hij over ondernemen in moeilijke tijden.

Olie doet een aantal dingen die een goede ondernemer moet doen: hij denkt groot (hij wil de wereld beter achterlaten voor toekomstige generaties), hij luistert naar de markt en beweegt mee. En hij heeft duidelijk plezier in wat hij doet.

Daarbij heeft hij zijn bedrijf opgesplitst in kleinere eenheden van niet meer dan tien medewerkers. Hij minimaliseert zo de overhead. “We vergaderen niet om het vergaderen, we bespreken alleen onze projecten”.

Een doel hebben, niet een baantje

Datzelfde principe ligt ten grondslag aan de Thomashuizen, een initiatief van Hans van Putten. Terwijl medewerkers in grote instellingen zich bezig houden met behandelplannen, zijn de Thomashuizen boerderijen waar één echtpaar zorgt voor acht gehandicapte kinderen. De ondernemers van de Thomashuizen zorgen 24/7, maar hebben veel regelruimte.

In zo’n bedrijf kun je enorm veel vertrouwen geven: vrijheid in gebondenheid is het vertrekpunt. Er zijn nu meer dan 100 Thomashuizen, er is nauwelijks verloop en bijna geen enkel echtpaar is de afgelopen tien jaar gescheiden. Zo’n bestaan gun je iedereen. Mensen bloeien op als ze een taak hebben en niet een functie. Een doel, niet een baantje.

Een groot infarct

Wat we nu zien, staat daar haaks op. De complexiteit van de samenleving neemt toe, terwijl de verandercyclus heel snel korter wordt. De samenleving is daar totaal nog niet op ingesteld. Je ziet dat aan de wijze van financiering: we zouden veel crowdfunding, en venture capital moeten hebben in plaats van banken die na ellenlange procedures een krediet geven voor 20 (!) jaar. Je ziet het ook in de media. Incidenten komen onder de loep, instituties verkrampen. Dat is wel begrijpelijk, maar ik maak me er zorgen over. Het vertrouwen van de consument neemt af, terwijl de kwaliteit toeneemt. De consument kan nog niet omgaan met die transparantie. 

Gebrek aan vertrouwen kost tijd en geld. Die tijd en dat geld zouden we in de zorg moeten steken. Een aantal jaren geleden had ik in een Diagnostisch Centrum 18.000 gulden aan niet nuttige overhead, daar wond ik me toen vreselijk over op. In datzelfde centrum heb ik nu voor 80.000 euro overhead om stempels te halen en formulieren in te vullen van verzekeraars, banken en inspectie.

Wij Nederlanders lossen dat op door te gaan polderen. Dat geeft wel draagvlak, maar het helpt niet. Wij zitten in de fase van een groot infarct. Alle instituten zouden moeten worden gedwongen om terug te gaan naar regelarmoede: kaders stellen, uitgaan van vertrouwen, maar dan ook hoge straffen kunnen opleggen. Ieder tijdsgewricht biedt nieuwe kansen en mogelijkheden. Bezit raakt uit, delen raakt in. De tijd is rijp voor de-institutionalisering, de-bureaucratisering en meer eigen verantwoordelijkheid. Hoe we van A naar B komen, weet ik nog niet. Maar ik word wel blij van de jonge mensen die het VEROZ Talent Lab volgden en ideeën ontwikkelen om ‘andersom’ te verdienen in de zorg.

Loek Winter
Zorgondernemer en hoogleraar aan Nyenrode Busines University

14 Reacties

Frank Conijn - www.gezondezorg.org

10 oktober 2013

Het de-bureaucratiseren van de zorg is een goede en nodige doelstelling, maar het is schijnbaar ook dhr. Winter ontgaan dat daarin vrij recent een grote, inhoudelijk belangrijke stap is gezet. Eind 2011 is door een bijna unanieme Tweede Kamer een motie aangenomen die per uiterlijk 2020 uitkomstfinanciering verordonneert.

Uitkomstfinanciering wil zeggen: betaling van de zorgaanbieders op basis van gemeten daadwerkelijke zorgresultaten. Niet expliciet in de motietekst vermeld, maar wel uit het debat en de context duidelijk op te maken is dat dat in de plaats moet komen van het woud aan kwaliteitsindicatoren waarmee men in de afgelopen jaren meende de kwaliteit van zorg te meten c.q. borgen. Kwaliteitsindicatoren die voor een belangrijk deel er de oorzaak van zijn dat de zorg zo gebureaucratiseerd is.

En het (mede) op grond van die motie opgerichte Kwaliteitsinstituut is hard bezig om die streefdatum van 2020 in realiteit om te zetten, door o.a. landelijk uniforme, administratief laagbelastende en goede uitkomst- c.q. kwaliteitsassessments te ontwikkelen, is samenwerking met de partijen in het veld.

Zie voor meer informatie http://www.gezondezorg.org/uitkomstfinanciering. Wellicht voor dhr. Winter ook nuttig om zich daar eens in te verdiepen, want behalve dat de Tweede Kamer er bijna unaniem vóór was, verwelkomde ook het kabinet de motie.

Nog een reden is dat uitkomstfinanciering me een directere weg naar kosteneffectieve, laagbureaucratische zorg lijkt, en een universeler bekostigingssysteem dan Andersom Verdienen. Misschien kan Andersom Verdienen kosteneffectieve(re) zorg creëren, maar dat wordt met uitkomstfinanciering vanzelf duidelijk.

Kerssemakers

11 oktober 2013

Loek Winter legt de vinger haarfijn op de zere plek: bureaucratie is geïnstitutionaliseerd wantrouwen.

De reactie van Frank Conijn geeft weinig vertrouwen: nog meer meten, nog meer indicatoren. Dat is slechts goed nieuws voor zorgconsultants en ICT-ers en niet voor de patiënt. En dat allemaal ingezet door een heuse kamerbrede motie, waarvan we allemaal weten wat een gemiddeld kabinet daarmee doet. En: we hebben niet de tijd om in 2020 om het zoveelste moloch op te tuigen. Het door Conijn geschetste beeld doet helemaal denken aan het Innovatieplatform (lees-tip).

Loek Winter, dank voor dit inspirerende stukje. Tijd voor eigen verantwoordelijkheid en slagvaardigheid. Laten we niet tot 2020 wachten maar per vandaag vertrouwen geven aan de doeners in de zorg. De patiënt wil het en verdient het. De schade door misbruik van vertrouwen weegt niet op tegen de kosten en gebrek aan slagvaardigheid van het bestaande systeem.

Anoniem

11 oktober 2013

Wanneer breekt bij deze biezonder hoogleraar de Winter nou eens het besef door dat een ziekenhuis geen bedrijf behoort te wezen?
Dat een Thomasz boerderij niet gerund wordt door megalomane professoren van het type de Winter en dat het daarom zo goed gaat in die boerderijen?

Heeft deze biezonder hoogleraar niet zijn kansen gehad in het LLZ? Gelukkig hebben de specialisten daar net op tijd begrepen dat ze de Winter helemaal niet nodig hebben en dat als ze samen investeren in hun ziekenhuis -waar zij ook de eigen prestaties voor neer zetten(!)- het voor ieder afzonderlijk veel lucratiever is om eigen baas te zijn dan afhankelijk van 'baas de Winter' die tot maksimaal 30% inhoudt op specialisten salarissen zoals in het Zuiderzee!

Als er 1 soort regelaars de zorgwereld gekompliceerd heeft gemaakt, ja onleefbaar door het giftige concurrentie model is het meneer de Winter. Vroeger heette dat gewoon matennaaien.

Op zijn eigen site staan de woorden:
'de marges zijn ruim ( in de zorg). We kunnen allemaal heel veel verdienen'.
Dat is zijn drijfveer dus en hij laat weten dat hij ook de zeggenschap wil hebben waar hij maar komt: wie betaalt bepaalt, het bekende VVD adagium.

Waarom vertrekt deze hooggeleerde heer niet naar Beursplein 5 en laat echte wetenschappelijk verantwoorde medische zorg over aan mensen met hart voor hun vak en die de kennis hebben op basis van studie en jarenlange ervaring op hun vakgebied? Dat is nog steeds het goedkoopste op termijn: 'bewezen kwaliteit van werken door de echte professionals' die helemaal niet zitten te wachten om een deel van hun verdiensten af te moeten dragen aan deze econoom uit Nyenrode.

Anoniem

11 oktober 2013

Hoi Loek,

Leuk stukje!

Wanneer ga je die bank beginnen die wél krediet verstrekt op een manier die past in de huidige tijdsgeest?

nol

11 oktober 2013

Als VEROZ je buitengewoon hoogleraar maakt door aan Nijenrode een aparte leerstoel te kopen, zul je hun wel naar de mond blijven praten.
In de denkwijze blijft dezelfde systeemfout zitten. De zorg is geen "mall" met kleine units die geld verdienen en waarvan de huurders geld aan de eigenaar betalen zonder dat deze eigenaar enige verantwoordelijkheid heeft voor wat zijn huurders doen. En als het de eigenaar niet bevalt zegt hij de huur maar op.
De patient - arts relatie is een bijzondere, in deze relatie staan slechts deze 2 partijen centraal. Een stelling die verzekeraars en zorgondernemers even doen slikken, zij zien liever hun verdiensten en hun macht centraal staan. Daarom zal het ziekenhuis in Lelystad nooit een succes worden, het lukt niet om patienten vast te houden en het lukt ook niet om goede dokters vast te houden.

Anoniem

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd.
Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog.
Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg.
Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.


Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 13:26.

Frank Conijn

11 oktober 2013

@ Kerssemakers:

Uw reactie slaat om drie redenen de plank mis. Ten eerste vervangt uitkomstfinanciering het enorme woud aan kwaliteitsindicatoren en keurmerken dat er nu is. Dat betekent een flinke *verlaging* van de administratieve lasten. Er wordt dus een moloch afgebroken i.p.v. de zoveelste opgetuigd.

Ten tweede verwelkomende het kabinet de motie, dus uw impliciete stelling dat het kabinet hem zal negeren is een onlogische en onredelijke.

Ten derde is het Kwaliteitsinstituut in korte tijd opgericht en heeft het doorzettingsmacht gekregen, en zijn er al meerdere overleg- en studieronden geweest met de partijen in het veld (de vertegenwoordigers van zorgaanbieders, zorgverzekeraars en patiënten). Daar komt bij dat recentelijk de Universele Ziektelastschaal beschikbaar is gekomen, die de realisatietijd van uitkomstfinanciering drastisch kan bekorten. 2020 is dus een goed haalbare datum.

Uw reactie wekt de indruk dat u volledige vrijheid van handelen wilt maar geen (deugdelijke) verantwoording wenst af te leggen over de kosteneffectiviteit. Dat kan en mag u echter niet verlangen. Als u uw huis laat (ver)bouwen geeft u de aannemer ook geen blanco cheque. Wilt u ook weten wat het gaat kosten en wat u daarvoor krijgt.

Lieke van Kerkhoven

11 oktober 2013

Mooi stukje Loek! 'Bezit raakt uit, delen raakt in': inderdaad, wij merken dat steeds meer zorgorganisaties dit principe omarmen door gebruik te gaan maken van de deelmarktplaats waar Skipr eerder over berichtte: http://www.skipr.nl/actueel/id14922-marktplaats-voor-overcapaciteit-zorginstellingen.html

Hierop kunnen bedrijven (dus ook zorgorganisaties!) capaciteit die zij niet gebruiken onderling verhuren en verkopen. Materieel, faciliteiten, kennis en kunde, alles wordt ineens verhandelbaar! Dit vergt wel onderling vertrouwen en organisaties moeten anders naar assets gaan kijken. Capaciteit delen biedt financiële voordelen, het stimuleert ondernemerschap en biedt ruimte voor nieuwe verdienmodellen. Dat iedere organisatie dezelfde apparatuur een paar dagen per week stil heeft staan is echt niet meer van deze tijd.. :)

De Vries

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd.
Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog.
Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg.
Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.


Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 13:32.

Anoniem

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd. Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog. Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg. Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 13:35.

Anoniem

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd. Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog. Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg. Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 16:37.

Merel Cohen

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd. Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog. Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg. Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 16:38.

Anoniem

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd. Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog. Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg. Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 17:10.

Merel Cohen

11 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd. Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog. Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg. Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 11-10-2013 17:10.

Top