BLOG

Gebrek aan vertrouwen bedreigt decentralisaties

Gebrek aan vertrouwen bedreigt decentralisaties

Aan de plannen van het Kabinet om verantwoordelijkheden in het sociale domein over te hevelen naar gemeentebesturen wordt op allerlei fronten hard gewerkt. Dat gebeurt, terwijl de plannen over de drie decentralisaties (jeugd, participatie, AWBZ) nog niet of nauwelijks zijn vastgelegd in wetten.

Dit is gebruikelijk in ons land. De uitvoering wordt alvast ter hand genomen nog voordat plannen officieel in een wet zijn vastgesteld. Daar is ook veel voor te zeggen. Het tempo van wijziging zou anders dramatisch dalen. Tegelijkertijd schuilt er ook een groot gevaar in, namelijk dat de wetgeving uiteindelijk leidt tot belangrijke wijzigingen ten opzichte van de oorspronkelijke plannen. Dat risico is nu levensgroot. Belangenorganisaties verhogen de druk op kabinet en Tweede Kamer om uitzonderingen te maken in de overheveling van functies naar gemeenten en om de gemeenten aan strakke regels en afspraken te binden. Dat gebrek aan vertrouwen zou wel eens het grootste risico kunnen zijn voor de drie decentralisaties.

Extra eisen

In de plannen van het kabinet krijgen gemeenten de opdracht om het sociale domein op een andere manier vorm te geven. Die opdracht gaat gepaard met de toezegging van veel beleidsvrijheid en de consequentie dat in het budget fors geschrapt wordt. De gemeenten hebben die opdracht in beginsel aanvaard. Maar wat als de Tweede Kamer extra eisen gaat stellen aan de gemeenten? Voor je het weet verdwijnt de toegezegde beleidsvrijheid, terwijl het krappere budget wél overeind blijft. Dat is wat er dreigt. In dat geval ontstaat een zichzelf vervullende vrees. Juist als het gevolg van de extra regels wordt het gemeenten onmogelijk gemaakt om het vertrouwen waar te maken.

Oude denken

We zien het nu al bij de voorbereiding van de uitvoering van de nieuwe jeugdwet. Gemeenten liggen aan de leiband van het Kabinet, dat onder druk van de Tweede Kamer eisen heeft gesteld. Zo moeten samenwerkingsverbanden van gemeenten per 31 oktober in regionale transitie-arrangementen hebben vastgelegd hoe ze de continuïteit van de zorg garanderen. Het gevolg is dat gemeenten die zelfde druk weer door vertalen naar jeugdzorgorganisaties en schriftelijk allerlei informaties opvragen om op tijd voor het kabinet te kunnen aantonen dat ze jeugdzorgproof zijn. De regeldrift van de rijksoverheid vertalen de gemeenten door in regeldrift naar de zorgorganisaties. Het gevolg laat zich raden. Het oude denken (financiën gedreven, ieder voor zich) viert hoogtij. Dit is dus niet hoe het moet en hoe het kan. Kansen om het anders te doen ontstaan juist door de handen ineen te slaan en de inhoud van het werk voorop te stellen. Dat doe je niet door bureaucratische inventarisaties, maar door samen op zoek te gaan naar mogelijkheden, die door het huidige systeemdenken geen kans krijgen.

Vertrouwen en respect

Wil een decentralisatie een serieuze kans van slagen hebben, dan dient de basisafspraak overeind te blijven. Korting op het budget dient dus hand in hand te gaan met beleidsvrijheid. Juist dan zijn gemeenten maximaal in de gelegenheid om innovatieve oplossingen te realiseren samen met burgers, die ondersteuning behoeven en professionals van zorg- en welzijnsorganisaties. Gemeenten kunnen immers alleen vertrouwen geven, wanneer ze dat van de rijksoverheid ook ontvangen. Dat vraagt een Tweede Kamer met een rechte rug, die ruimte geeft aan de collega’s in de gemeentebesturen. Daar is ook alle reden voor. De bevoegdheden worden immers niet voor niets overgeheveld. Het productiesysteem in de zorg barst uit zijn voegen. Het is de hoogste tijd om het anders te gaan doen. De gemeenten hebben daarvoor ruimte nodig. Het vraagt van belangenorganisaties om terughoudend te zijn bij het formuleren van aanvullende eisen. Het brengt de Tweede Kamer in de positie om op haar handen te gaan zitten en vertrouwen uit te stralen naar gemeentebesturen.  

Frans Wilms
Bestuurder bij Radar

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Henny

25 oktober 2013

Skipr heeft deze reactie verwijderd.
Skipr stelt als voorwaarde aan reacties op deze website: u reageert op de inhoud van het betreffende bericht of blog.
Niet op andere onderwerpen of publicaties van derden. Aanvallen op personen, diskwalificaties en kwetsende reacties verwijderen we zonder overleg.
Hinderlijk achtervolgen van personen staan wij niet toe. Voor wie volhardt in het plaatsen van beschuldigingen, sluit Skipr de toegang tot de reactiemogelijkheid af.


Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 26-10-2013 14:20.

Anoniem

27 oktober 2013

Vanuit de ' van zorgafhankelijke ' bekeken..


15 jaar zorgafhankelijkheid, leert mij dat de overheveling van AWBZ zorg naar de gemeenten een groot drama gaat worden.
Ik ben bekend met de WMO in 2 (grote ) gemeenten. De WMO is 1 doffe ellende, en is er voor de uitvoerders, niet voor de mensen die daar afhankelijk van zijn!

Om de meest bescheiden aanvragen moet je naar de rechter. De juiste rolstoel bijv.
Vaak gaat het om voorzieningen die noodzakelijk zijn om te kunnen functioneren in het dagelijks leven. 9 van de 10 keer duurt de afhandeling langer dan een jaar!
Inmiddels moet je standaard moet je in bezwaar. Dat is niet handig in geval van een ongeneeslijke aftakelingsziekte waarbij soms in snel tempo andere hulpmiddelen noodzakelijk zijn.

Ook komt het regelmatig voor dat je het over medische zaken moet hebben met een ambtenaar! Als je dat niet wilt dan wordt jouw aanvraag gewoon niet in behandeling genomen.
Privacy heb je niet meer. Je hebt geen enkel recht.

Ik lig echt wakker van die decentralisatie

De gemeenten kunnen dit niet. De gemeente staat niet dicht bij de burger. De aangenomen motie van Vera Bergkamp ( d66 ) en Bas van het Wout (VVD ) dat de gelden ook nog geen oormerk ( geen schot ) krijgen is werkelijk onvoorstelbaar rampzalig.
Daar gaan de AWBZ zorggelden - op in de wipkip of lantarenpalen..
Iedere sukkel kan bedenken dat de decentralisatie (nu al ) tot stijging van de zorgkosten gaat leiden en zeer veel menselijk leed.

jos

28 oktober 2013

Anoniem< ik ben het helemaal met je mening eens.
Als moeder van 2 chronisch zieke kinderen heb ik ruime ervaringen van aanvragen bij de gemeente of dergelijke.
Er is een ding wat bij de overheid en gemeente telt dat is GELD. Niet meer de MENS, al lang niet meer. Onze oudste dochter heeft samen met haar partner een woningaanpassing aan moeten vragen om zo langer bij elkaar te kunnen blijven wonen. Ruim 2 jaar hebben ze er op moet wachten en steeds maar bezwaren maken omdat er geen goede regeling was. Daar wordt je als chronisch zieke en diegene die er mee samen leeft moedeloos van om verder te gaan. Er mag wel meer landelijk geregeld worden want in de ene gemeente was dit probleem al lang opgelost en de andere gemeente legt het steeds maar vooruit om niet te hoeven uit te betalen. Dat brengt veel frustraties met zich mee, en je vraag niet zomaar iets aan als er een duidelijke medische verklaring van de arts bij is.

Anoniem

28 oktober 2013

Hallo Jos,
Blij dat je jouw herkenning hier plaatst. Dank.

Ik ben echt doodsbang. Want afhankelijk... Heb al vele nachten wakker gelegen van de stress.
Dat maakt mijn aftakelingsziekte zwaarder te dragen dan nodig.

Een arts advies is niets waard bij de WMO.
Ik heb wel eens een aanvraag gehad die langs 13 (!!!) ambtenaren ging voordat ik de afwijzing ontving. Het gaat heel ver.
De patiënt heeft dus het nakijken.


Anoniem

29 oktober 2013

Ik verwacht van deze decentralisatie geen goeds. Participatiemaatschappij is een duur woord voor Zoek het zelf maar uit. Ik zie het aan, maar speur ook naar methoden hoe ik en mijn zoon een andere keuze kunnen maken. Zo laat ik hem niet achter.

Anoniem

31 oktober 2013

Wat heeft een bestuurder van Radar met de WMO van doen? Wat heeft een bestuurder met zijn clienten van doen? Oh, ja..hoe luidt het spreekwoord: de beste stuurlui...

Ik ben het helemaal niet met u eens meneer Wilms. Ik spreek uit eigen ervaring wat een zooitje gril en willekeur gemeentes ervan maken. Typisch: u vraagt, namens VNG, om vertrouwen van de kamer. En de client dan? Hoe zit het met het vertrouwen van cliënten in deze hele exercitie? Dat vertrouwen is al heel vaak beschaamd. Daar stapt u zo maar overheen als bestuurder van een grote zorgorganisatie nota bene.

Top