BLOG

Bonte stoet aan pgo-organisaties

De pgo-organisaties (jargon –beetje verouderd- voor patiënten, gehandicapten en ouderenorganisaties) hebben het druk. Recent verscheen onder het motto ‘de kracht van diversiteit’ de rapportage van de Werkgroep Wenkend Perspectief. En vorige week hebben de organisaties van VWS de beslissing op hun subsidieaanvraag voor meerjaren projectsubsidie ontvangen. Als het aan de Werkgroep Wenkend Perspectief ligt is deze eerste keer ook meteen de laatste voor deze subsidiecarrousel en die ene brancheorganisatie moet er ook niet komen.

Knuppel in het subsidiehok

De kritiek van de Werkgroep Wenkend Perspectief –in het instellingsbesluit van 5 juni 2008 van de Minister en Staatssecretaris van VWS als een zware commissie aangeduid- op het beleid is niet mals. De werkgroep oordeelt dat getornd wordt aan de onafhankelijkheid van de organisaties door meer overheidssturing. De 30.000 euro als een soort basissubsidie voor organisaties draagt bij aan de versnippering. Het verschuiven van instellingssubsidie naar projectsubsidie doet een aantal professionele organisaties de das om. Kortom: het met de mond beleden versterken van de pgo-organisaties verkeert –volgens de werkgroep- in de praktijk in zijn tegendeel.

Een vernieuwde pgo-beweging

Een koerswijziging moet de positie van pgo-organisaties als robuuste derde partij borgen. Diversiteit binnen de beweging moet blijven. De meest kwetsbare mensen zijn de gemeenschappelijke noemer -ook al richten individuele organisaties zich op een bredere doelgroep- en in dat kader wordt afgerekend met de mythe van de kritisch (kunnen) kiezende consument. Er moet fors meer geld (vijf procent promille van het zorgbudget) beschikbaar komen voor de kernfuncties. In een netwerkstructuur moeten de organisaties op inhoud samenwerken. Een adequate instellingssubsidie is nodig voor onafhankelijke, transparant werkende en professionele organisaties. Een PGO-Raad (à la de HBO-Raad) en een wetenschappelijk- /ondersteuningsinstituut moeten de nieuwe koers uitzetten en de overheid weer op afstand zetten. Dat zijn in een paar zinnen de belangrijkste aanbevelingen van de werkgroep voor een vernieuwde pgo-beweging.

Duizend bloeiende bloemen

Eén aanbeveling heeft de werkgroep al ‘binnen’. Die ene brancheorganisatie zal er (voorlopig) wel niet komen. Voor insiders geen verrassing. Het overleg van de vijf koepels –met in de hoofdrollen de NPCF en CG-Raad- heeft vermoedelijk meer energie gekost dan opgeleverd. Het is ook de vraag of de pgo-beweging van één brancheorganisatie veel wijzer wordt. In de cliëntenbeweging bloeien duizend bloemen. Van klein tot groot, met en zonder beroepskrachten, georiënteerd op een bepaalde ziekte of sector, de focus op een facet of domein, een doelgroepen- of consumentenbenadering, enzovoorts. Een stoet met verschillende visies en een veelvoud van opvattingen.

Kluitjesvoetbal

Je zou overigens ook kunnen beweren, dat die ene brancheorganisatie er al is. De grotere organisaties treffen elkaar frequent en dubbellidmaatschappen zijn eerder regel dan uitzondering. Wellicht verdient het aanbeveling in het Utrechtse wat minder kluitjesvoetbal te spelen en wat meer de ruimte te zoeken (hoef je ook wat minder op elkaar te letten) en die te gebruiken om op de inhoud samen te werken. Dat gebeurt nu ook – AWBZ-monitor, Wmo, bekostiging, cliëntondersteuning, vrijheidsbeperking- maar dat arsenaal is nog niet uitgeput en kan met programmasubsidie worden gestimuleerd.

Kiezen en delen

Nu de andere aanbevelingen voor het wenkend perspectief nog. Wat je er ook van vindt, de werkgroep gaat de confrontatie met het beleid niet uit de weg. Nu cliëntenorganisaties door de overheid, zorgaanbieders en verzekeraars -al dan niet op basis van regelgeving- steeds meer worden betrokken bij het beleid is het goed scherper te krijgen wat daarvoor nodig is. Voor acteren op de evenwichtsbalk van het stelsel met verzekeraars en zorgaanbieders is een solide structurele financiering noodzaak. Organisaties die dat ambiëren, moeten wel kunnen bogen op een stevig maatschappelijk draagvlak en met kennis en kunde een breed takenpakket bestrijken. Dat moet ook in de structuur en verantwoording worden geborgd.

Bonte stoet

Voor de ‘duizend bloemen’ kan PGOsupport als steun en toeverlaat faciliteren (advies, administratie, financiën, etc.) gecombineerd met een paar opties. Voor organisaties met vrijwilligers kan projectsubsidie een zinvolle aanvulling zijn. Is er sprake van betaalde medewerkers dan is een basissubsidie op zijn plaats, die dan wel in verhouding moet staan tot de omvang en het bereik. Voor een bonte stoet volstaat niet één generieke regeling.

Vuist maken

In deze benadering worden zowel de waarde van de cliëntenbeweging als zodanig, als de noodzaak een vuist te kunnen maken gehonoreerd. Dat kost geld en waarschijnlijk meer dan er nu beschikbaar is. Voor het maken van de vuist lijkt het niet onredelijk dat er premiegeld wordt ingezet, zoals dat ook voor zorgaanbieders en verzekeraars gebeurt. Ook het maatschappelijk draagvlak kan euro’s bijdragen. Maar dat alles opgeteld zal het kiezen of delen wel niet overbodig maken.

Politiek en pers

Stof genoeg voor een pittig debat met links en rechts mogelijkheden dat met ideologische veren te tooien. En voor de vakpers een mooie gelegenheid van de derde partij weer eens voorpaginanieuws te maken. 


Gerard van Pijkeren

1 Reacties

om een reactie achter te laten

Melchers

10 augustus 2009

Geachte heer van Pijkeren,



Ik ben het helemaal met u eens. Al die platgeknuffelde organisaties moeten zelf het heft in handen houden.

De PGO's moeten op die deelterreinen samenwerken

waar ze zelf het nut en de noodzaak van inzien.



Intrinsiek gemotiveerde mensen vinden altijd mogelijkheden.

Een subsidiekraan is door regeldruk op de wat langere termijn

altijd de dood in de pot voor belangenverenigingen.



Laat duizend bloemen bloeien en laat de overheid zich op haar eigen kerntaken richten.



Dank voor uw heldere visie die ik van harte deel.



met vriendelijke groet,



Jeroen Melchers

Top