BLOG

Samenwerking op inhoud verzekert verzorging

Samenwerking op inhoud verzekert verzorging

Afgelopen week verscheen het jaarlijkse rapport van de Euro Health Consumer Index, die zorgsystemen in 35 landen vergelijkt. Zoals gebruikelijk de afgelopen jaren eindigde Nederland bovenaan, dit keer met een straatlengte voorsprong.

Nederland scoort eigenlijk op alle terreinen goed, niet alleen op patiëntvriendelijkheid en toegankelijk, maar ook op kwaliteit. Dat laatste geeft de onderzoekers de aanleiding om de traditionele disclaimer te laten vallen en de uitspraak te doen dat Nederland de beste zorg van Europa heeft. Alleen de kosten, die mogen wel wat omlaag…

Zorgveld zelf verantwoordelijk

Aan dat laatste wordt momenteel hard gewerkt, vooral door zorg zoveel mogelijk dichtbij huis, in de eerste lijn of in ieder geval extramuraal, te organiseren. Opvallend is de wijze waarop dat gebeurt: door een beweging vanuit het zorgveld zelf, vastgelegd in de vorig jaar tot stand gekomen Agenda voor de Zorg en in bestuurlijke akkoorden voor de eerste lijn, de geestelijke gezondheidszorg en de medisch-specialistische zorg. Het rapport koppelt de Nederlandse koppositie in sterke mate aan het feit dat wij erin slagen om beslissingen over zorg zoveel mogelijk bij veldpartijen zelf neer te leggen. Dat heeft ook weer te maken met het karakter van het zorgstelsel: over het algemeen scoren landen met verzekeringsstelsels duidelijk beter dan systemen van staatsgezondheidszorg.

VNG verdient geen schoonheidsprijs

In dat opzicht is de hervorming van de langdurige zorg interessant. Eerdere plannen om grote delen van de AWBZ – een systeem dat het midden houdt tussen staatszorg en een collectieve verzekering – bij gemeenten neer te leggen zijn gelukkig van de baan. Staatssecretaris Van Rijn kiest er voor om echte, lijfgebonden zorg – verpleging en verzorging – als verzekerd recht te handhaven, terwijl op ondersteuning en participatie gerichte activiteiten straks onder regie van de gemeente vallen. De afgelopen week hebben de gemeenten, in een bijzondere ledenvergadering van de VNG, hun reactie geformuleerd. Die verdient geen schoonheidsprijs. De VNG legt een eisenpakket op tafel en voert tegelijkertijd allerlei argumenten aan waarom verzorging niet in de zorgverzekering zou horen. Het is goed om daar kort op in te gaan.

Eerst ramen, dan ouderen wassen?

De VNG geeft allereerst aan dat de bezuiniging op huishoudelijke hulp en begeleiding niet kan worden gerealiseerd als niet ook de verzorging overkomt, omdat “slimme combinaties” dan niet mogelijk zijn. Wat staat hier? Eigenlijk zeggen gemeenten: ik wil extra op verzorging kunnen bezuinigen, en minder op ondersteuning. Ik vind het moeilijk te bevatten. Degene die de ramen komt wassen kan de oudere zelf meteen wel meenemen? En ook de wondverzorging en het toedienen van geneesmiddelen? En als we sommige wethouders geloven dan kunnen we daar best ook nog wel mensen uit de bijstand voor inzetten. Geen wonder dat de verpleegkundigen en verzorgenden zelf zeer stellig tegen de “knip” gekant zijn. Lijfgebonden zorg hoort door professionals plaats te vinden. Gemeenten beweren vaak de overlap tussen begeleiding en verzorging groter zou zijn dan die tussen verpleging en verzorging. Maar dat is een onjuiste voorstelling van zaken: uit declaratiegegevens blijkt dat in een gegeven jaar anderhalf keer zoveel mensen gebruik maken van zowel verpleging als verzorging, als van begeleiding en verzorging. En de samenhang tussen verpleging en verzorging zal door de extramuralisering de komende jaren alleen maar groter worden.

Ambtelijk maatwerk

De tweede drogredenering van de VNG is dat verzekerde rechten per definitie duurder zouden zijn: gemeenten zouden lokaal maatwerk kunnen leveren en daardoor meer kunnen besparen. Hier wreekt zich een fundamenteel gebrek aan kennis van de zorgverzekering: die is er, anders dan de AWBZ, namelijk op gebaseerd dat er altijd individueel maatwerk wordt geleverd. En degene die dat bepaalt is niet een ambtenaar achter een bureau, maar de zorgverlener die kijkt wat in een specifieke situatie gepaste zorg is. De rol van de zorgverzekeraars daarbij is stimulerend, via de bekostiging, en controlerend, door te benchmarken en waar nodig te corrigeren. Het is mij werkelijk een raadsel waarom de gemeente lijfgebonden zorg beter zou kunnen organiseren dan professionals zelf.

Samenwerking essentieel

Daarmee wil ik niet zeggen dat gemeenten helemaal geen rol te spelen hebben in de langdurige zorg. Het onderscheid dat gemaakt wordt tussen welzijn en ondersteuning enerzijds en lijfgebonden zorg anderzijds is volstrekt logisch, maar vraagt ook om samenwerking tussen alle partijen om te voorkomen dat mensen van het kastje naar de muur gestuurd worden. Gemeenten pleiten er dan ook terecht voor dat wijkverpleegkundigen een schakelfunctie vervullen tussen de wijkteams van de gemeenten en het zorgveld. Verzekeraars hebben al eerder voorgesteld om daar in de bekostiging prikkels voor op te nemen, net zoals de nieuwe huisartsenbekostiging multidisciplinaire samenwerking zou moeten belonen. Dat maakt een ander voorstel van de VNG, om zorgverzekeraars te verplichten per regio één gevolmachtigde representant aan te wijzen, overbodig. Zo’n plan zou neerkomen op herinvoering van de AWBZ, met één zorgkantoor per regio, terwijl de kracht van de zorgverzekering er nu juist in zit dat mensen zelf kunnen kiezen voor verzekeraar en zorgaanbieder. Mijn oproep aan de VNG sluit aan bij die van Henk Bakker in zijn blog van vorige week: begraaf de strijdbijl én dat rare eisenpakket, en zoek de samenwerking op de inhoud. Het zorgveld is er klaar voor.

Pieter Hasekamp
Directeur Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

5 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

4 december 2013

Tja. Talen wonder P Hasekamp in actie.

Normally, the HCP takes care to state that the EHCI is limited to measuring the “consumer
friendliness” of healthcare systems, i.e. does not claim to measure which European state has the
best healthcare system across the board.

This creates a strong temptation to actually claim that
the landslide winner of the EHCI 2013 could indeed be said to have “the best healthcare system
in Europe”.

ZN directeur probeert mooie sier te maken, maar moet toch maar eens eerst zijn engels opvijzelen. EHCI weet wat een juridische claim is als zij iets beweren wat suggestief of geheel onjuist is.

Disclaimer blijft dan ook netjes intact! EHCI mag en kan en doet helemaal niets zeggen over de kwaliteit van een zorgstelsel of de kwaliteit van de gezondheidszorg in een land. Daar ontbreekt het ook de EHCI de data voor.

En selectief citeren uit het EHCI rapport helpt P Hasekamp ook niet verder: het mag 'wat' minder kosten?

Alleen al de in patient care kan voor 8.5 miljard euro goedkoper als Nederland het Zweeds model zou opvolgen.

EHCI stipt netjes de perverse prikkels aan, de antieke vergoedingsregelingen, de budgetneutrale overgangen die Nederland parten spelen.

Gelukkig heeft Nederland wel de beschikking over 164 SEH Eerste lijns centra waar 24 uur per dag chirurgische ingrepen kunnen worden verricht.

Zegt de EHCI.

Laat P Hasekamp maar eens de locaties aanwijzen waar die centra zijn gehuisvest.

Samenwerken en concurrentie gaan niet samen. P Hasekamp gaat ervan uit dat wat verzekeraars mogen ook is wat zorgverleners mogen: de Mededingingsregels overtreden in het landsbelang.

Gaat niet lukken, tenzij de ACM werkelijk van Grieks niveau is en ook de NZa naar latijns peil is afgezakt.

Nederlandse politici en ambtenaren hebben bewust gekozen voor een systeemmodel op basis van concurrentie waardoor EU Mededingingsregels van kracht zijn. Dat is in een Staatsgezondheidssysteem niet het geval. De 10 resterende landen met Triple A hebben niet voor niets een Staatsgezondheidssysteem. Luxemburg en Duitsland hebben een ziekenfondssysteem op basis van ziekenfondsen/mutualiteiten/krankenkassen. Finland, Denemarken, Zweden, Noorwegen, Engeland, Australië en Canada hebben een NHS systeem. Zwitserland is de uitzondering, maar die behoort dan ook tot de exclusieve categorie 'filthy riche'. Kent dan ook geen BKZ.

Stadstaten als Singapore, HongKong, Liechtenstein hebben AAA.

Laat een Econoom van naam maar eens het verband aantonen van AAA landen en het gevoerde zorgstelsel.

Volgens EHCI laten NL verzekeraars bewust 8.5 miljard euro liggen bij de ziekenhuizen en houden zij 13 miljard euro achter als reserve voor mogelijk slechte tijden.

21.5 miljard euro is het verschil tussen AAA en AA+? En Nederland is niet van plan af te wijken van ingezet beleid: Die AA+ gaat er dan ook aan. Rentes zullen gaan oplopen. Rentes die worden doorberekend aan de burgers van dit land.

En wat gaat dat de burgers in dit land nog meer kosten?

P Hasekamp gaat uit van de macro wereld van de schadeverzekeraar.

AAA landen gaan uit van de microwereld van de burger. In die landen zijn de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur nog van kracht.

"Dat heeft ook weer te maken met het karakter van het zorgstelsel: over het algemeen scoren landen met verzekeringsstelsels duidelijk beter dan systemen van staatsgezondheidszorg."

Op deze uitspraak van P Hasekamp is dan ook heel veel af te dingen.

Weet P Hasekamp wat een MBI is? En wat AMM is? En dat verzekeraars in NL stelsel niet hoeven, niet moeten en daarom ook niet onderhandelen? Dat de Minister nog immer alles tot in detail blijft bepalen?

In een dergelijk 'markt' omgeving zijn de veldpartijen het logischerwijs snel eens. De Raad van State serveerde dan ook het wetsontwerp Zvw af als zijnde 'gesimuleerde marktwerking voor en door ambtenaren". Niet doen.

Lobby van verzekeraars was dermate krachtig dat Zvw en WMG toch zijn doorgedrukt. Hans Hoogervorst erkende het achteraf.

Wil Nederland de triple A weer terug dan is de terugval optie van diezelfde Hans Hoogervorst de eerste stap.

Martin Vermeer

5 december 2013

Goed om te lezen, zo'n nuchter blog van Pieter. En inhoudelijk juist, want alle Zorgkoepels staan inhoudelijk achter deze visie. Dus uiteindelijk goed voor alle patienten/ clienten. En daar doen we het allemaal toch voor, of sommige niet?

ANH Jansen

5 december 2013

Inhoudelijk juist omdat alle Zorgkoepels inhoudelijk achter deze visie staan?

Waar zit hier de denkfout? En de redenatie fout? En wat bewijst dit dan?

Martin geeft aan dat EHCI niets zegt over een zorgstelsel of de kwaliteit van de gezondheidszorg in een land. Verschuilt zich nu achter 'alle Zorgkoepels" die inhoudelijk achter Pieter H's visie zouden staan.

De Polder in actie. Wie betaalt die Zorgkoepels? Hoe loopt de financiering? Wie besturen die Zorgkoepels? Wie zijn de voorzitters en waarom? Ex politici als A Roevout? Frank de Graaf? Stefan van Eijck?

Pieter H is natuurlijk nuchter; hij probeert uit alle macht het verdienmodel van de private verzekeraars te beschermen ten koste van alles.

Wij, zorgverleners, doen het voor alle patiënten/cliënten en dat kan Pieter H niet zeggen. W vd Ven, Erasmus Universiteit heeft recent overduidelijk aangetoond dat verzekeraars, lid van ZN, de club van Pieter H, zich schuldig maken aan risico selectie. Wat goed is voor Pieter H, ZN of ZN-leden, is niet altijd goed voor verplicht verzekerden.

100.000 patiënten/cliënten zijn dit jaar uitgeweken naar het buitenland voor inkoop van planbare zorg.
Geen enkele buitenlander is naar Nederland gekomen om alhier planbare zorg in te kopen.

Welke verklaring geeft EHCI hiervoor? Enorme wachtlijsten? Peperdure zorg? Perverse prikkels? Antieke vergoedingssystemen? De Polder?

Moral Hazard is verzekeraars zelf niet vreemd en daarom is het systeemmodel Zorgstelsel 2006 niet goed voor alle patiënten/cliënten. En daarom is Nederland het enige land ter wereld dat volhardt in dit systeemmodel. Lees Companje's geschiedenis van de zorg in Nederland.

Cognitieve Dissonantie is endemisch in ambtelijke en politieke kringen. Behandeling is mogelijk, maar middels gedragtherapie. Zie een topambtenaar of politicus maar eens zover te krijgen.

Verband tussen Triple AAA rating en zorgstelsel/financiering zou voor Nederland wel eens reinigend kunnen werken. Triple AAA is goed voor de burgers van een land. Laat de politici en ambtenaren maar eens bewijzen voor wie zij aan het werk zijn en waar zij het allemaal voor doen.

Anoniem

5 december 2013

@ Jansen meer dan briljant. Dank . Hoop dat uw woorden nog begrepen worden door beleidsmakers en de machtigen in ons land maar ik vrees het ergste.
Het is nu geworden: knechten te paard en koningen te voet en helaas zijn die knechten ook nog de psychoos die vooral zichzelf graag horen!
Uw woorden zouden wereldwijd de aandacht verdienen, vooral bij de ondernemers in de zorg met hun enge visie!

Mitrasing

6 december 2013

Toverwoord samenwerken:
Samenwerken, zoals de kip zei tegen het varken, toen ze de boer wilden verrassen met een lekkere uitsmijter voor zijn verjaardag:

"Als jij nou voor het spek zorgt, dan zorg ik voor het ei"

Top