HRM

De hardnekkige mythe van de bezuinigingen in de zorg

De hardnekkige mythe van de bezuinigingen in de zorg

Moderne predikers vertellen nog steeds mythische verhalen. Over het bestaan van God valt misschien te twisten. Maar over het bestaan van bezuinigingen in de zorg niet: die bezuinigingen bestaan niet.

Het is een Sinterklaasverhaal. Geen enkel naoorlogs kabinet heeft bezuinigd op de zorg. Zelfs deze kabinetsperiode groeit het zorgbudget, al gaat het minder hard.

 Skipr berichtte dat dominee Jacobine Geel, de nieuwe voorzitter van GGZ Nederland, waarschuwt voor massaontslag in de ggz. Er gaat geen dag voorbij of er is wel nieuws over banenverlies in de zorg. Je zou bijna gaan geloven dat zorgprofessionals volgend jaar massaal thuis zitten.

Geschiedenis

In de gouden jaren tot 2007 was een groei van vijf procent per jaar in de meeste zorgsectoren normaal, uitschieters naar tien procent kwamen regelmatig voor. Ook in de eerste jaren van de crisis ging de uitbundige groei van kosten en banen door. De GGZ bijvoorbeeld groeide in tien jaar met meer dan 100 procent. De ziekenhuizen realiseerden een vergelijkbare kostenexplosie.  De zorg is nu verreweg de grootste economische sector in Nederland. In termen van kosten van zorg was Nederland rond 2000 een middenmoter in Europa. Nu is Nederland met stip koploper.

Zorgvraag

De vergrijzing zorgt voor 1 procent groei van de vraag naar zorg per jaar. Daaruit kun je de geweldige groei dus niet verklaren. We zijn ook niet opeens twee keer zo ziek of labiel geworden, gelukkig. Er zijn weliswaar goede dingen met extra geld gedaan. Dokters kunnen meer. Psychiatrisch patiënten zijn van straat gehaald. Maar ook dat soort ontwikkelingen rechtvaardigt zulke hoge groeipercentages niet.

Massaontslagen in zorg

Hoe kan het dan, verhalen over massaontslagen? Deels zijn de verhalen ketelmuziek. 17.000 ontslagen in de ggz is bangmakerij, een ouderwetse preek over hel en verdoemenis. Deels zijn de verhalen waar. De zorg verandert. Budgetten verschuiven. Met name AWBZ-gefinancierde instellingen doen er wijs aan tijdig de vaste kosten te beperken, om flexibeler op nieuwe ontwikkelingen in te kunnen spelen. Professionals in de zorg zullen inderdaad merken dat hun contract makkelijker beëindigd kan worden dan in het verleden. Maar iedere professional die meebeweegt en aan bijscholing doet, vindt echt een nieuwe baan, zeker als de economie weer aantrekt en nog meer babyboomers met pensioen gaan. De ene organisatie krimpt, de andere groeit. Per saldo blijft het aantal banen stijgen. Eén uitzondering: de laagstopgeleiden in de thuiszorg kunnen misschien een reëel probleem krijgen bij het vinden van een nieuwe baan. Misschien, want tegelijkertijd wordt  ‘gewaarschuwd’ voor de komst van Oost-Europeanen die langs particuliere weg de eenvoudige zorg gaan overnemen. Het probleem van de zorg zal niet het gebrek aan werk zijn, het probleem zal zijn dat er onvoldoende handen beschikbaar zijn.

Lobby

Het is bijzonder hoe de lobby van de zorg de mythe van de bezuinigingen en andere rampspoed levend weet te houden, in slechte én goede tijden. Net zoals de bezem moet door de curie van de Rooms Katholieke kerk, is het nodig de zorglobby aan te pakken. Daar ligt een taak voor de inspirator die Jacobine Geel ook wil zijn: zorg dat in elk geval jouw koepel de werkelijkheid onder ogen gaat zien, straal vertrouwen uit, vertel het hele verhaal. Je zult zien dat de hele sector zonniger gaat kijken als de landelijke vertegenwoordigers ophouden met ongefundeerde doemverhalen.

Een zorgsector die minder negatief is, geeft het goede voorbeeld aan de patiënt. Die moet toch ook leren meer op eigen kracht te vertrouwen en een beetje de zonzijde van het leven te blijven zien?

Otto Reuchlin
Manager en adviseur in het sociale domein

11 Reacties

om een reactie achter te laten

Edo Paardekooper Overman

23 december 2013

"... de patiënt. Die moet toch ook leren meer op eigen kracht te vertrouwen en een beetje de zonzijde van het leven () blijven zien?"
En dat zeg je tegen de GGz-sector!? Ben je wel goed bij je verstand?!

Myra Keizer

23 december 2013

Eens met Edo, helaas. Op zichzelf heb je een goed verhaal, maar de laatste zin ondergraaft dat totaal. Zoiets als de minister die zegt dat ggz-patiënten maar wat vaker met de buurvrouw moeten gaan praten. Kwetsend voor een grote groep patiënten.

van.Iperen

23 december 2013

Hoe komt het dan dat zoveel professionele verzorg(st)ers ziek worden door overbelasting omdat ze met te weinig mensen teveel patiënten moeten verzorgen. Waar gaat het geld dan naar toe.

Verder kunnen thuiswerkers niet meer dan 24 uur per week werken. Mijn pleegdochter moest stoppen met thuiswerk, dat ze met liefde en heel graag deed, omdat ze daar niet van kon rondkomen.
Komt erop neer dat dit een soort liefdewerk oud papier wordt, iets wat je erbij doet.
Ik vind dat minachting voor de patiënten en de werkers.

Alberts

23 december 2013

Over mythische verhalen gesproken zeg. Ik vraag me bij het lezen van deze blog af of deze blogger wel eens een GGZ instelling van binnen heeft gezien. Dan zou hij gezien hebben dat hele programma's, hostels, klinische afdelingen en dagvoorzieningen worden afgebouwd en verdwijnen. Hoe velen bij de thuiszorg hun baan verliezen. Hoe tijdelijke contracten overal aflopen en niet verlengd worden. etc.
Verder newsflash: als de groei van het budget flink achter blijft bij groei van de vraag, is dat ook een vorm van bezuinigen. En die groei zit hem niet zozeer in de vergrijzing, maar in onze kennisgroei en meer mogelijkheden tot behandelen. Of is die enorme groei naar allerlei intentingen tegen kinderziekten ook maar een onzinnige vraaggroei geweest van een stelletje aanstellers die bij de buurvrouw een kruidenbouillon hadden moeten gaan drinken om aan te sterken? En dan is de zorgsector negatief! Over potten en ketels gesproken.

Anoniem

23 december 2013

Verhalen over ontslagen ketelmuziek? Lees even de arbeidsmarkteffect rapportage van het kabinet zelf, mijnheer de adviseur!

Anoniem

24 december 2013

Dit is een verhaal dat geschreven is door een "manager en adviseur in het sociale domein" . Alleen al dit begrip maakt me misselijk. In de meeste instellingen voor GGZ en thuiszorg wordt een hoop geld opgesoupeerd door managers en adviseurs. Mensen die geen productie maken, geen enkele zinvolle bijdrage leveren aan de feitelijke zorg en het altijd beter denken te weten.

joze

24 december 2013

Door het leven en de bezuinigingen - werklozen - ontslagen - jongeren met een goede studie en schulden komen steeds meer bij de GGZ terecht. Die Poli krijgt het steeds drukker omdat mensen zich zorgen maken en niet rond kunnen komen of niet aan het werk kunnen.
Doe daar dan eens wat aan in plaats van de hoog beklede functies te houden. Mensen op de werkvloer die moeten gewaardeerd worden. Natuurlijk zijn er wel leiding gevende nodig maar zoveel als nu is overbodig. Zij houden elkaar aan het werk en daar kom je niet aan.

Peter Koopman

24 december 2013

Als we 1963 als peiljaar nemen is er sprake van enorme groei in de geestelijke gezondheidszorg, maar ook van een veel hogere kwaliteit van zorg en van zorgverleners. Ik kan dat weten. De auteur heeft blijkbaar vooral een administratieve bril op, is af en toe manager of adviseur en doet goed werk voor mensen die een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt. In de GGZ staat bezuinigen gelijk aan verlies van banen en dus vermindering van de factor arbeid. De vraag is niet of we kunnen bezuinigen, maar naar welk jaar willen we terug. Natuurlijk is er ook verspilling en toepassing van weinig effectieve zorg, maar ook daar speelt de vraag hoeveel is daarvan acceptabel, ook gezien het begrip "grensnut" bij het nog doelmatiger maken ervan? GGZ = overwegend ARBEID, dus wat wil de auteur eigenlijk? Borrelpraat hoort niet in dit medium thuis, dus ik neem aan dat de auteur in een volgend stuk precies kan aangeven wat "zijn" bezuinigingen zijn.

Anoniem

25 december 2013

Ergelijk, hoe deze man over zijn werkelijkheid praat, het grenst bijna aan een waan. Triest ook dat dit soort 'managers' een platform krijgen om hun baarlijke onzin te mogen etaleren, zonder enige kennis van zaken over hoe het echt op de vloer in de zorg aan toe gaat. Het doet mij denken aan een te enthousiaste, wereldvreemde reisleider die met een groep toeristen achter zich aan door de jungle trekt en niet merkt dat zijn groepsleden een voor een worden weggevangen door roofdieren. Als hij aan het eind van de tocht achterom kijkt en niemand ziet, kan hij alleen maar concluderen dat men kennelijk niet geïnteresseerd was. Eigenlijk zijn de uitingen van dit soort mensen helemaal niet goed voor de geestelijke gezondheid van heel veel betrokken en toegewijde mensen. Als je verbittering wil kweken en dat mensen zich gaan afkeren van de politiek dan moet je het zo doen.

Anoniem

29 december 2013

Ik begrijp dat deze site ook een platform voor opinie wil zijn maar dit stuk....
Het stuk van meneer Reuchlin is m.i. verkeerd geschreven dan wel verkeerd geplaatst; had het een column moeten zijn van het soort wat Joep v/h Hek in NRC schrijft?
De ergernis ontstaat als hij ondertekend met manager en adviseur. In de zorg hebben die mensen hetzelfde imago als bankiers.
Vraag bestuurders in de zorg eens naar het effect van ingehuurd management en/of adviseurs. U zult versteld staan. Moeilijke woorden en complexe processen leveren geen zorg maar wel mooie plaatjes en kosten. Participatie samenleving voor zorgvragers of 'mooie meneren'?

ten Kate

30 december 2013

Ik snap de reacties op het stuk van de heer Reuchlin niet erg goed. Hij wijst ons fijntjes op de feiten. De bezuinigingen op de grootste geld slurpende sector in ons land zijn feitelijk geen bezuinigingen. Het is minder meer!
Daarnaast legt hij mijns inziens ook een vinger op een zere plek namelijk het feit dat de kosten de afgelopen decennia enorm zijn toegenomen en dat er geen direct verband is met de toename van de zorgvraag. Je kan je afvragen waar al dat extra geld blijft. Worden er wel goede keuzes gemaakt? En ja, soms kan een adviseur het wel bij het rechte eind hebben, lastig .....

Top