BLOG

Grof geld

In betere tijden was ik nog columnist bij de Financiele Telegraaf. Dit tot afgrijzen van mijn academische vriendenkring, een afgrijzen dat alleen nog maar groeide als ik deze activiteit motiveerde met de mededeling dat het goed betaalde.

Veel mensen zijn lucratief

Enfin. Gezondheidszorg was toen nog niet mijn ding, maar door toeval kende ik de baas van Rhön Klinikum in Duitsland. Een beursgenoteerd bedrijf dat al sinds de jaren tachtig actief is met het exploiteren van ziekenhuizen, die normale gezondheidszorg voor normale mensen bieden. Niks voortrekzorg, niks krenten uit de pap, maar gewoon zo goed mogelijk voor zo veel mogelijk mensen. Dat is lucratiever dan botoxtherapie in een welnessomgeving met champ. Massa is kassa, plat gezegd. Eind jaren negentig organiseerde ik een schoolreisje voor zorgbobo’s, met de bus naar Beieren, om eens te zien wat daar gebeurde. Ook de directeur curatieve zorg van het ministerie van VWS ging mee. Zij was nog nooit in Duitsland geweest, wist niet van Rhön en andere marktgerichte zorgbedrijven. Want snoepreisjes gaan altijd naar het Beloofde Land: Amerika.

Vooroordeel over winstmotieven

Maar nu dus naar Bad Neustad. Het was een eyeopener voor iedereen dat, in een toch niet zo heel erg liberaliserend Duitsland, er al ruime ervaring bestond met ondernemend werken in een gereguleerde omgeving. De ziekenhuizen die wij bezochten waren in sommige opzichten bijzonder innovatief. Soms waren volgens mijn reispartners Nederlandse ziekenhuizen juist efficiënter. Hoe dan ook, er viel veel te zien en het vooroordeel dat het winstmotief niet samengaat met goede en toegankelijke zorg voor de massa was weg. Er volgden vele reisjes van andere Rhöntoeristen.

Teloorgaand ziekenhuis

In Nederland speelde inmiddels een typisch geval waar bij de buren bedrijven als Rhön graag op insprongen: een teloorgaand ziekenhuis. Het Slotervaart was bezig failliet te gaan, een beetje als een lang uitgesponnen sterfscene in een opera. Op een moment mocht Hans Simons in opdracht van verzekeraars en ministerie een plan bedenken voor de toekomst. Ik schreef toen een column in de Financiële Telegraaf: maak van het Slotervaart een NV met als doel om winst te maken. En dan niet een beetje, nee, zoveel winst als ja maar kan. ’s Avonds ging de telefoon. ‘Met Hugo Keuzenkamp’. ‘Spreek ik met professor Keuzenkamp?’ ‘Ja’. ‘Met dokter X van het Slotervaart’. Oeps, dacht ik, nu krijg ik de wind van voren. De dokters van Het Slotervaart stonden immers bekend als vooruitgeschoven post van de CPN: het Slotervaart was immers als ziekenhuis voor de arbeider in Amsterdam West neergezet, met dokters in loondienst van een gemeentebedrijf. Maar de dokter sommeerde mij onmiddellijk als De Verlosser naar zijn ziekenhuis te komen, waar hij met enkele collegae zat die het stuk hadden gelezen.

Wet nog niet toe aan ziekenhuis-NV

Onmiddellijk werd de volgende dag een afspraak gemaakt, en de teleurstelling was groot toen ik meldde dat een columnist wel een ziekenhuis-NV kan verzinnen, maar dat de wet nog niet zover was. Ik mocht dan wel de bestuurder van Rhön Klinikum introduceren bij onze minister, maar na een uurtje praten had de Duitser de conclusie al getrokken dat het nog wel even zou duren voordat de Hollandse markt echt open zou gaan.

Winst vermommen

Inmiddels zijn we bijna tien jaar verder. Terwijl pal over de grens dagelijks de ervaring leert wat de mogelijkheden (en grenzen) zijn van zakelijke zorg, worstelt minister Klink nog steeds met de vraag of winst maken of de Jezuïtische maatschappelijke onderneming van zijn collega Hirsch Ballin verlossing biedt. Dat Jan en alleman grof geld in (of vooral: aan) de Nederlandse zorg kan verdienen, doet niet ter zake. En dat een stichting winst kan maken en die op een slimme manier probleemloos aan kapitaalverstrekkers kan doorsluizen geeft niet, zolang politici de illusie maar kunnen koesteren dat dividend niet mag en winstuitkering ‘dus’ niet plaatsvindt. De verleiding is groot om een stukje te schrijven onder de titel ‘vijf manieren om winst aan kapitaalverstrekkers uit te keren zonder het dividend te noemen’. Misschien iets voor een volgende keer?

Hugo Keuzenkamp

3 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

11 augustus 2009

zoals dhr Keuzenkamp tussen de regels door al aangeeft is, de hele discussie over winstuitkering door zorginstellingen eigenlijk volstrekt overbodig. het is volstrekt duidelijk dat winst (en winstuitkering) bijdraagt aan de motivatie om het uiterste uit een organisatie (een bedrijf) te halen.

even duidelijk is dat het ook in de huidige structuur goed mogelijk is die financiële motivering te benutten voor het stimuleren van effectiviteit van zorgorganisaties en behaalde winst vanuit de organisatie naar privépersonen en/of financiers te sluizen. de maatschappelijke onderneming biedt daarvoor evenmin de uiteindelijke remedie als eerder de corporatie, vereniging of stichting.

het gaat er bij het toelaten van financieel gedreven ondernemerschap in zorginstellingen dan ook minder om of dat gericht is op het optimaal presteren door de organisatie dan om de vraag of in een dergelijke organisatie nog ruimte en belangstelling bestaat voor die onderdelen, die wel (hoge) kosten met zich brengen maar geen rendement opleveren. SEH, beschikbaarheid, et cetera, zullen nooit rechtstreeks winstgevend kunnen zijn, maar alleen via de beeldvorming bij kunnen dragen aan de identiteit.

Tegenover Keuzenkamps pleidooi voor de ziekenhuis-NV staat dan ook eigenlijk alleen de recente ervaring met al die andere NV's en hun inhalige aandeelhouders, die inderdaad geen oog meer hebben voor de geleverde prestatie maar alleen nog maatregelen toestaan die direct tot een hogere winst(uitkering) leiden. zoals bijvoorbeeld de NS er een tijd lang op gericht leek steeds meer winst te behalen met het vervoer van steeds minder reizigers.

Heesters

11 augustus 2009

Waar de politiek zich beijvert om weglekken van geld uit de gezondheidszorg, zoals bijv. vastgelegd in vastgoed, te voorkomen heb ik een trieste mededeling. De dijken rond de gezondheidszorg zijn zo lek als een mandje, nog sterker|: de voordeur staat wagenwijd open.

Immers, als men geld uit de zorg wil laten weglekken: lwat let zorgverzekeraars om lagere, niet kostendekkende, tarieven af te spreken met zorgaanbieders. Op die manier verhuist het geld naar de zorgverzekeraar en de instelling kan na enkele jaren van stevige verliezen in de uitverkoop.

LAncPrZRzPJ

1 maart 2011

QSdtWA <a href="http://ascrhqixvzex.com/">ascrhqixvzex</a>, [url=http://cvtiokbxrmoe.com/]cvtiokbxrmoe[/url], [link=http://ldpxdntsszph.com/]ldpxdntsszph[/link], http://oqcleoqocdfv.com/

Top