BLOG

Gezondheid is ook duurzame ontplooiing

Gezondheid is ook duurzame ontplooiing

Eind 2013 vonden twee invitational conferenties plaats die vanuit een heel andere invalshoek over het zelfde gingen. Ten eerste de ZonMw-bijeenkomst over de nieuwe definitie van gezondheid.

Lange tijd was gezondheid de afwezigheid van ziekte tot de WHO al in 1948 daar bij inbracht: “… en de aanwezigheid van welbevinden”. Om precies te zijn: “a state of complete physical, mental and social well being and not merely the absence of disease or infirmity“ (WHO, 1948). Die definitie is veel mooier maar wel heel veelomvattend. Met ook het risico dat welzijnsproblemen gemedicaliseerd worden. Daarom is het begrip van ziekte toch blijven hangen in de afwezigheid van ziekte.

Definitie gezondheid

Vandaar dat er een discussie ontstaan is over in hoeverre een omschrijving van gezondheid niet meer rekening moet houden met de huidige manifestaties van ongezondheid die voor een groot deel betrekking hebben op chronische ziektes en de vaak daarbij behorende ongezonde leefstijl. Machteld Huber(2013) heeft daar nader onderzoek naar gedaan en komt na veel (ook internationale) consultaties tot de volgende omschrijving: “Health is the ability to adapt and self manage”. Het gaat dan over gezondheid als het vermogen van mensen om zich aan te passen aan problematische omstandigheden, veerkracht dus, en hun vermogen om zelf om te gaan ziekte, dus zelfmanagement. Een omschrijving die beter recht doet aan de chroniciteit van het merendeel van de ziektes maar naar mijn idee nog niet helemaal af.

Ontwikkeling en bloei

De tweede bijeenkomst was als dialoogconferentie georganiseerd vanuit de gehandicaptenzorg, door Siza, vroeger Het Dorp, samen met de verzekeraars Menzis en Achmea. Bij die bijeenkomst ging het om het thema: moeten we mensen met een handicap of een gebrek, zoals dat heet, wel benaderen vanuit het ziekte-model? Of is het beter om zulke, tja, patiënten kan je dan niet meer zeggen, maar u begrijpt wat ik bedoel, vooral aan te moedigen in de ontwikkeling van datgene wat zij wel kunnen en waartoe zij wel in staat zijn. Duidelijk kwam naar voren dat veel mensen niet voortdurend aangesproken willen worden op het gehandicapt zijn. En duidelijk werd het verlangen naar ontwikkeling en bloei in plaats van het beperken van de impact van de handicap.

Nieuwe paradigma’s

Twee boeiende bijeenkomsten die zoeken naar nieuwe paradigma’s in de zorg. En die voor mij duidelijk maken dat the ability to adapt and self manage een te mager gezondheidsbegrip is. Daar zou aan toegevoegd kunnen worden for sustainable growth and development. Omdat de zorg voor chronisch zieken of een zogeheten gehandicapten natuurlijk gaat over aanpassing en zelfmanagement, zeker, maar toch in ieder geval ook over het samen verkennen en creëren van ruimte voor verdergaande ontplooiing. Ik ben benieuwd wat u daarvan vindt.

Jan Walburg
Voorzitter raad van bestuur Trimbos Instituut.

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Moorman

22 januari 2014

Zeer belangwekkende blog van Jan Walburg. Zeker in het licht van alle veranderingen die zich in de zorg (gaan)afspelen. Niet alleen financielee gedreven (de kosten moeten behersbaar worden) maar ook vanuit het perspectief van de klant. Die niet zoveel mogelijk zorg wil consumeren, maar een passend antwoord wil op de problemen waar hij mee te maken krijgt. En die hij wil tackelen om weer zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren. Niet uitgaan van de beperking, maar van de ambitie en mogelijkheden. En dat is aan Jan Walburg (en de collega's van de positieve psychologie binnen de Universiteit Twente) wel toevertrouwd.

van Heemstra ZorgSteedsBeter

22 januari 2014

Helemaal eens Jan!
Alleen zou ik kiezen voor ontwikkeling die niet persé groei hoeft te zijn. Daar komen wij in de economie inmiddels ook achter immers.
Zie de ontwikkeling van de mens tot aan het levenseinde. Zelfs in de laatste uren kunnen waardevolle ervaringen bestaan en zijn nastrevenswaardig. Is dat groei! Wel ontwikkeling!

Veen

22 januari 2014

Verfrissend, een andere kijk en ander perspectief waardoor je de ruimte krijgt om de lastige problematiek van de (langdurende) zorg te bespiegelen.

brekelmans

23 januari 2014

Boeiende vraag: Dan gaat het over zingeving, in het leven staan, meaningfullness. Belangrijk, maar moeten we dat ook in de zorg annexeren? Dat is wel van een andere orde dan het bevorderen of aanleren van coping en aanpassing als psychische vaardigheden.

Top