BLOG

Robotica in de zorg: een toekomstbelofte?

Als het probleem van de arbeidskrapte in de zorg op tafel komt, is de verleiding  altijd groot om dan maar weer te kijken naar het opvoeren van vrijwilligerswerk en mantelzorg. Maar ook daar zijn om verschillende redenen de grenzen in zicht. Mijn aandacht werd onlangs  meer getrokken naar de mogelijkheden van de medische technologie.

Knuffelrobot met emoties

In een ochtendblad las ik een berichtje met de kop “Ziek kind? Even de knuffelrobot pakken”. Uit het bericht blijkt dat een Nederlandse zorginstelling een proef heeft lopen met het robotzeehondje Paro. Een knuffelrobot kan blijkens dat bericht emoties tonen, zijn omgeving waarnemen en daarop reageren. Alle aanleiding dus om eens  te googlen op het onderwerp Robotica in de gezondheidszorg.

Veelbelovende toekomst robotica

Mijn aandacht werd getrokken door een interessant rapport van TNO over dit onderwerp. TNO heeft niet zo lang geleden in opdracht van de Europese Commissie de mogelijkheden onderzocht voor het toepassen van robotica in de gezondheidszorg. De zes meest veelbelovende innovatiegebieden die in het rapport benoemd staan zijn: slimme medische capsules, gerobotiseerde chirurgie, intelligente prothesen, gerobotiseerde analyse van bewegingscoördinatie en therapie, gerobotiseerde patiënt monitoring systemen en robotondersteunende psychische, cognitieve en sociale therapie. Het rapport spreekt van een veel belovende toekomst op dit robotica terrein.

Intelligente omgeving

Een uitdaging voor het Nederlandse bedrijfsleven om, nog meer dan men wellicht reeds doet, op deze ontwikkeling in te spelen. Belangrijke voorwaarde is echter dat deze technologische ontwikkeling kan bijdragen aan de kwaliteit van leven van de patiënt en niet als een doel maar als een middel wordt gebruikt. Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. Zij kent facetten die nu al kenbaar zijn bij de verworvenheden van de huidige kennis en ict-technologie. Het is immers nu veelal al zo -of het zal binnen afzienbare termijn zo zijn-, dat mijn intelligente omgeving precies weet waar ik ben, hoe het met me gaat en welke zorg ik nodig heb. In geval van nood wordt automatisch een hulpverlener in geschakeld. Hoe slimmer de omgeving wordt, hoe meer ook de benodigde zorg zelf automatisch wordt verleend.

Coördinatie van systemen

Bij al deze op zich zegenrijke technologische ontwikkelingen, krijg ik toch een beetje onrustig gevoel. Het doet me denken aan de geavanceerde technologische ontwikkelingen in de auto-industrie. Toen ik verleden jaar door Frankrijk reed, verscheen plotseling op het display van mijn auto de mededeling “ant-skid, garagemanagement vereist”. En de auto gaf het op. Mijn voertuig moest uiteindelijk op transport naar Nederland nadat, ondanks uitvoerige studie, het Franse garage wezen niet in staat bleek de oorsprong van de storing op te sporen. Vergelijk dat eens met de gezondheidszorg. Als de ontwikkelingen aankoersen op een zoveel mogelijk geautomatiseerd ziekenhuis bijvoorbeeld, wat gebeurt er dan wanneer er ergens in de coördinatie binnen het systeem iets mis gaat of wegvalt terwijl alles aan elkaar gekoppeld lijkt? Hoe kan ik me als cliënt, patiënt of gebruiker zo veilig mogelijk voelen bij deze toenemende afhankelijkheid van de elektronica? Hoe wordt voorkomen dat straks de verpleegkundige slechts met mij communiceert via het aflezen van de het computerscherm?

Gebruiksvriendelijkheid health technologie

Ook aan de gebruikersvriendelijkheid van de nieuwe technologie schort nog het een en ander. En dan moet men niet met het excuus komen dat de consument, en dan vooral de oudere, niet met zijn tijd meegaat of te stom is. Van een samenhangende lange termijn visie op deze ontwikkeling in al zijn aspecten van veiligheid, ethiek, gebruikersvriendelijkheid en dergelijke lijkt vooralsnog geen sprake. Naarmate de druk op meer health technologie groter wordt neemt de noodzaak toe om daaraan met spoed te gaan werken .

Warme hand of grijparm

Uiteindelijk zal het wat mij betreft toch zo zijn en blijven dat op cruciale momenten een warme hand  van een persoon meer kan doen dan een geprogrammeerde grijparm. Ook al staat hij ingeschakeld op aaibaarheid. Descartes heeft het zo mooi gezegd: “Het menselijk lichaam kan worden gezien als een uiterst ingewikkelde machine die pas een persoon wordt als hij is verbonden met een immateriële ziel.”  Die laatste zie ik nog niet op afzienbare termijn in een robot aanwezig.


Niek de Jong

2 Reacties

om een reactie achter te laten

ZwanikkenLeenders

13 augustus 2009

15 jaar geleden schreef ik een artikel dat in verpleegkunde nieuws is gepubliceerd over de wasstraat in de zorg.

We zijn er Nu dichtbij!

In een rolstoel :

Knopje billen wassen , knopje gezicht wassen, knopje ,arm wassen, links en rechts,

wanneer U voldoende muntjes(geld ) er in stopt haar wassen etc

Het woord ethiek ,staat er niet bij, en er is geen knopje voor .

Nederland, bestuurders,,ga zorgvuldig om met verzorgende en verpleegkundige .

Dank U wel

.

Anonym

13 augustus 2009

“Het menselijk lichaam kan worden gezien als een uiterst ingewikkelde machine die pas een persoon wordt als hij is verbonden met een immateriële ziel.” Die laatste zie ik nog niet op afzienbare termijn in een robot aanwezig."

Pas als die wel aanwezig zou zijn ga ik me echt zorgen maken.

Top