BLOG

Zorgverzekeraars bedreigen kwaliteit zorg

Zorgverzekeraars bedreigen kwaliteit zorg

Al geruime tijd verschijnen in media diverse artikelen over de wijze waarop kleine zorgverleners als ergotherapeuten, psychotherapeuten, fysiotherapeuten en logopedisten door de zorgverzekeraars onder druk worden gezet. Die verzekeraars geven het ook zelf toe.

In de Volkskrant van 12 november 2013 doet Chris Oomen, directeur van verzekeraar DSW enkele krasse uitspraken over deze zorgaanbieders: “Kleine zorgaanbieders krijgen door de verzekeraar voorgeschreven wat het contract is’ en ‘kleine zelfstandige zorgaanbieders zijn slachtoffer van het huidige systeem”.

Tarieven omlaag

Zorgverzekeraars verlagen hun premies over de ruggen van deze zorgaanbieders. Zorgverzekeraars willen niet onderhandelen over tarieven maar dwingen te tekenen bij het kruisje. Daarnaast hanteren de zorgverzekeraars al jaren de nul-lijn. Al drie jaar op rij zijn bijvoorbeeld de tarieven voor ergotherapie niet verhoogd. En de eerste signalen zijn dat ook in 2015 die nul-lijn zal worden gehanteerd. En hoog zijn die tarieven echt niet. Het argument van de zorgverzekeraars: “Dat gebeurt elders in de maatschappij toch ook?” Ja, maar de zorgverzekeraars vergeten dat het niet alleen om het ‘loon’ van de zorgaanbieder gaat. De kosten om een praktijk te voeren stijgen wel ieder jaar.  Daardoor is niet eens sprake van een nul-lijn.

Dat heeft verstrekkende gevolgen. Door de tarieven voor zorgaanbieders jarenlang te bevriezen of feitelijk omlaag te brengen, kunnen de zorgaanbieders niet innoveren en daardoor de kwaliteit van de  zorg niet verbeteren. En dat is toch waar het allemaal om te doen is? Steeds betere zorg!?

Afknijpen zorgaanbieders is 'kiezersbedrog’

Daarnaast: Het afknijpen van de zorgaanbieders belemmert dat zij de tijd voor hun cliënten kunnen nemen om de best mogelijke, en daardoor ook kostenbesparende, zorg te verlenen. En juist voor de groepen die deze zorg hard nodig hebben, de ouderen en de chronisch zieken, komt dit hard aan. Wat deze strategie van de verzekeraars duidelijk maakt is dat zij slechts financiële instituten zijn en niets (meer) met zorg te maken hebben. Dat is een vorm van ‘kiezersbedrog’, want zorgverzekeraars gaan, zeggen zij in hun reclames, “voor de beste zorg” voor hun klanten. Uit eigen ervaring (ik heb jarenlang aan de zorginkoop kant gewerkt) weet ik echter dat rendement op de verzekeringsportefeuille de voornaamste drijfveer is. Het zou goed zijn als de zorgverzekeraars daar eerlijk over zouden zijn.

Zorginkoopmacht

Ik vind dat de zorginkoopmacht van de zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg zeer negatief beïnvloedt. Als ik de plannen van de minister en de staatssecretaris beoordeel, die er op neer komen dat dure zorg (ziekenhuiszorg) plaats moet maken voor goedkopere, maar kwalitatief goede eerstelijns zorg, dan vrees ik dat realisatie hiervan door het handelen van de zorgverzekeraars, erg moeilijk zal worden. Ik verwijs hierbij naar het ‘tekenen bij het kruisje’. Goedkoop wordt zo duurkoop.

Is er mogelijkheid tot verbetering binnen het huidige stelsel? Jazeker! We weten allemaal hoe het op een markt toegaat. Er is vraag en er is aanbod. Vervolgens onderhandelt men met elkaar over prijs, kwaliteit en hoeveelheid. Uiteindelijk komt er een overeenkomst tot stand die beiden tevreden stelt.

Collectief onderhandelingen

Zorgverzekeraarskunnen niet onderhandelen met al die duizenden individuele zorgaanbieders. Dat snap ik. Wat ik niet snap is dat om de een of andere onbegrijpelijke reden de wetgever er voor gekozen heeft dat vertegenwoordigende organisaties, zoals beroepsverenigingen als Ergotherapie Nederland, niet mogen onderhandelen over de tarieven en de contracten. Bizar, want vakbonden mogen wel onderhandelen over lonen en arbeidsvoorwaarden; feitelijk geen enkel verschil. Werknemers (zoals die van verzekeraars, en die zitten echt niet op de nullijn) kunnen rechten ontlenen aan cao’s ( de c is van collectief). Waarom mogen beroepsbeoefenaren zich niet laten vertegenwoordigen en collectief ja of nee zeggen? Het niet mogen onderhandelen door beroepsorganisaties betekent ook dat het beeld van zorgverzekeraars over zorgaanbieders niet juist is. Ze weten inhoudelijk niet wat de zorgverlener te bieden heeft en kunnen het rendement van die zorgaanbieder niet meer inschatten. Juist doordat ze uitsluitend nog financiële instellingen zijn en geen kennis van zaken hebben.

Schrijnend is bovendien de (herhaalde) opmerking van de NZa: ‘het is maar goed dat er sprake is van een inkoopmarkt in plaats van een verkoopmarkt’. De NZa laat hier haar ware gezicht zien: geen objectieve marktmeester maar een bevooroordeelde.

Marktwerking

Mijn pleidooi is, laat de echte markt nu zich ontwikkelen. Geef de verkopers (lees zorgaanbieders) net zoveel macht als de inkopers. Pas dan kan de zorg structureel en fundamenteel veranderen én verbeteren. Zorgverzekeraars vertegenwoordigen hun verzekerden (althans dat zeggen ze), laat de beroepsorganisaties dan hun beroepsgenoten vertegenwoordigen.
Waarbij de vraag blijft of de verzekeraars door het afknijpen van de ‘kleine’ zorgverleners hun verzekerden wel echt vertegenwoordigen doordat zij het langzamerhand onmogelijk maken dat ‘kleine’ zorgaanbieders kunnen blijven bestaan.

Theo van der Bom
Directeur bestuurder Ergotherapie Nederland

21 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

4 maart 2014

Een goede verpleegkundige krijgt ontslag vanwege reorganisatie in een klein ziekenhuis. Ze kan aan de slag in een groter ziekenhuis wat verder weg. Maar dan wel twee schalen lager en met een half jaar contract. Bovendien in dat halve jaar geen vakantie opnemen. Dank u wel zorverzekeraars dat u zo scherp onderhandelt!

Alberts

4 maart 2014

Ik denk dat deze column een gevoel vertegenwoordigt wat bij velen in de zorg leeft. Grote ziekenhuizen kunnen nog wel een vuist maken, maar inderdaad, kleine zorgaanbieders niet. En wanneer de vrijheid van artsenkeuze op de helling mocht gaan is het helemaal voorbij en zullen de tarieven voor niet gecontracteerde zorg nul zijn; voor gecontracteerde zorg zullen ze nog verder dalen. Praktijken van psychologen, psychiaters, ergotherapeuten, logopedisten etc zullen sluiten. De verzekerde gaat meer premie betalen en kan nergens terecht, de wachtlijsten in de GGZ lopen al sterk op. Vooral het feit dat beroepsbeoefenaren zich niet als collectief mogen opstellen is zoals heel goed opgemerkt ongehoord. De NZA stelt tarieven vast die ZV niet hoeven te betalen. Mensen het is een puinhoop aan het worden die elke dag groeit. Zorgwekkend wat wij in Nederland tegemoet zien!

Anoniem

4 maart 2014

Het enige antwoord moet zijn dat de patient/zorgvrager keuzevrijheid terugkrijgt en zelf zijn therapeut of leverancier van zorgprodukten kan uitzoeken, zonder consequenties van de ZV.

Patienten zijn radeloos omdat ze hun eigen specialist, therapeut, psycholoog etc. niet kunnen kiezen. ZV bepaalt wie in business is of niet. ZV werkt zeer marktverstorend. ZV moet gewoon verzekeren, evt tegen maximumbedragen. Ik ken voorbeelden dat door deze contractpartnerdwang, mensen op 100km afstand hun kousen moeten laten aanmeten.

Frank Conijn

4 maart 2014

Zeer sterk argument van Van der Bom: "vakbonden mogen wel onderhandelen over lonen en arbeidsvoorwaarden; feitelijk geen enkel verschil." Dermate sterk dat ik me afvraag of hier wellicht sprake is van rechtsongelijkheid, dus van een onwettige situatie. Is dat al eens uitgezocht door arbeidsjuristen?

Zwaan

4 maart 2014

Goede column, uit het hart gegrepen. Zolang ZV en NZA mandaat van politiek hebben zal deze terreur doorgaan.
Het is extreem op dit moment, zorgverleners worden weggezet als zakkenvullende frauderende figuren. ZV hebben ondertussen miljoenen (premiegeld) te besteden aan reclames waarin men wil doen laten geloven dat zij het beste voor hebben met uw welzijn. Inderdaad een soort kiezersbedrog. Tenenkrommend en walgelijk.

De Bruijne

5 maart 2014

Waar is de client in het pleidooi voor evenwaardige onderhandelingen van v.d.Bom? Ik ben het eens met reactie 3. Het pleidooi van v.d.Bom lijkt vooral ingegeven te zijn door de drijfveer die hij de zorgverzekeraars verwijt: de financien.
Van onderhandelingen tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders over de hoofden van de clienten heen wordt de kwaliteit van de zorg niet vanzelf beter.

Alberts

5 maart 2014

De Bruijne, de client wordt volgens mij wel genoemd, namelijk als degenen voor wie de ZV het allemaal zeggen te doen en wie ze zeggen te vertegenwoordigen. Maar de verzekerden wordt helemaal niets gevraagd! Ik maak het mee dat verzekeraars verzekerden met een restitutiepolis een behandelaar onthouden omdat diens budget 'op' zou zijn. Maar die mensen betalen voor een restitutiepolis, dus voor een behandelaar van hun keuze een extra premie. Die kunnen dus altijd terecht bij wie ze willen, ongeacht budgetten. Punt is wel dat het probleem uiteindelijk weer bij de zorgaanbieder en verzekeraar komt te liggen, de laatste weigert in zo'n geval toch regelmatig de zorgaanbieder uit te betalen. En de meeste zorgaanbieders gebeurt dit één keer, dus de volgende restitutieverzekerde wordt weer doorverwezen...

Anoniem

5 maart 2014

Goed en duidelijk artikel, waarbij vd Bom het sentiment en de frustratie dat steeds meer aan het ontstaan is weergeeft. In diverse sectoren is de kaalslag bezig. Ik zie dagelijks dat er collega's zijn die met hun praktijk stoppen. Ze geven de pijp aan maarten. Oplossing voor kleine praktijken leek de laatste jaren juist om samen te gaan in netwerken of cooperaties. Als die gezamenlijk gaan onderhandelen met de ZV, is er ineens sprake van kartelvorming, wat strafbaar is. Dan is fusie de enige mogelijkheid en voor we het weten hebben we allemaal mediamarkten in Nederland en niet meer de specialist in de buurt. Hoelang gaat het duren voor de GGZ en de andere sectoren ook naar de gemeenten gaan? Hoelang duurt het voor de parlementaire enquete over de zorg zich aandient?
Waarom houden de zorgaanbieders zich zo stil?
Ik ben in ieder geval blij met het artikel van vd Bom.

Anoniem

5 maart 2014

Het blijft verdacht stil aan de overkant (= zorgverzekeraars). Ik ben wel eens benieuwd hoe zij reageren op dit artiekl.

Eke Zijlstra

5 maart 2014

helemaal eens, collega’s! KNGF steunt jullie volledig! Ook fysiotherapeuten herkennen deze situatie in de dagelijkse praktijk. Al eerder stelden wij deze problematiek aan de orde in de Tweede Kamer. KNGF is van mening dat de relatie zorgaanbieder en zorgverzekeraar meer evenwichtig moet worden ingevuld in het belang van de patiënt en de zorgverlener. Eke Zijlstra ,voorzitter Algemeen Bestuur KNGF

Anoniem

5 maart 2014

prima beschouwing. nu nog politiek draagvlak krijgen hiervoor.

Anoniem

5 maart 2014

Aan de al jaren durende, ongebreidelde kostenstijging van de zorg lijkt nu eindelijk een einde te komen. Ik zeg: hulde aan de zorgverzekeraars.

Scheers

5 maart 2014

De kleinschalige specialist in de buurt is fijn om te hebben. Wij zijn gewend aan die mooie mogelijkheid. En het kon in het verleden altijd uit omdat we met heel veel werkende jonge mensen het geld opbrachten voor een veel kleinere groep oude mensen. Maar de wereld verandert. Het aantal jonge gezonde mensen neemt af en het aantal oude zorgbehoeftige mensen neemt naar verhouding sterk toe. Het gevolg van de geboortegolf van net na de tweede wereldoorlog. Daar valt niets aan te doen! Als we hetzelfde voorzieningenniveau en dezelfde structuren willen handhaven, moeten we realiseren dat de kosten flink zullen stijgen. Maar dat willen we als samenleving ook niet. Dus moeten we kiezen. Of meer betalen of genoegen nemen met minder. Beide opties zijn "niet leuk". Maar als iemand een andere oplossing heeft dan wil iedereen dat graag horen.
Er is in de samenleving gekozen dat we de kosten (die wij met zijn allen moeten opbrengen) niet langer willen laten stijgen. Dus is de concequentie dat we met minder genoegen moeten nemen. Deels kunnen we dat nog behoorlijk opvangen door slimmer in te kopen maar ook door na te denken over bestaande structuren.
Voor wat betreft het voorbeeld van de Mediamarkt eerder in deze commentaren genoemd, geldt ook dat het best fijn was om je TV te kopen bij de kleine, onafhankelijke TV winkel om de hoek, maar dat kost wel veel meer geld. In de praktijk bleek dat de man in de straat liever een stuk verderop reed naar de mediamarkt dan de TV te kopen bij de winkel om de hoek. Natuurlijk zijn er nog steeds speciaalzaken. Zij hebben bepaalde voordelen t.o.v. de grote winkels, onderscheiden zich bijvoorbeeld door extra advies en service, maar ze zijn meestal ook veel duurder.
Een soortgelijk mechanisme geldt ook in de zorg. Met behoud van de bestaande structuren gaan de kosten niet omlaag. Maar dat willen we als maatschappij wel. Dus moeten we iets doen aan de bestaande structuren. Er zal een tweedeling moeten komen in de betere "speciaalzaak" waar de klant zelf meer geld voor over heeft omdat er meer wordt geboden dan het algemene en in "mediamarkten" waar je waar voor je geld krijgt, maar niet meer dan dat.
Ik zie de huidige situatie van een zorgverzekeraar die druk uitoefent als een eerste stap om na te denken over bestaande structuren. De eerste reactie van de zorgaanbieders is om weerstand te bieden en te kijken of de bestaande situatie kan blijven bestaan. Maar dat is een achterhoede gevecht want dan gaan de kosten niet omlaag. Beter zou zijn om als branche plannen te bedenken waardoor de kosten omlaag kunnen.
De geboortegolf is de schuld van de situatie en onze behoefte om steeds meer zorg te verwachten. Met veel jonge gezonde mensen (80% van de bevolking) en relatief weinig oude mensen (20%) kon dat een lange tijd goed gaan. Maar met 60% jonge mensen en 40% oude mensen gaat dat gewoon niet lukken. Niet op de manier zoals we gewend waren. Dus dat gaat voor iedereen pijn doen. Niemand kan het afwentelen op de rest.
Dus branche? ........ Wat stellen jullie voor om de kosten te verlagen in jullie branche?
Ik zou niet wachten tot iemand anders die beslissing voor jullie neemt.

De Wit

5 maart 2014

Nog erger wordt het wanneer zorgverzekeraars de grenzen van fatsoen overschrijden. Mails van zorgverleners 'weerzinwekkend' noemen in interne mails. Dit lijkt op de aanspreekvorm binnen banken waar klanten 'Muppets' genoemd werden. Als klap op de vuurpijl een praktijk 8 maanden blokkeren in mailverkeer met goedkeuring van de RvB omdat je bezwaar maakt tegen de wijze waarop je behandeld wordt. Dit mochten we meemaken met zorgverzekeraar CZ. De verzekeraar van 'Zorg kan altijd beter'. Een gevaarlijke cultuur die niet aangepakt wordt door de NZA. Grensoverschrijdingen die niets meer te doen hebben met de uitgangspunten van de stelselherziening. Dit belooft nog wat voor de toekomst!

Dit bericht is bewerkt door de beheerder op 06-03-2014 09:33.

Keesenberg

5 maart 2014

Scherpe samenvatting van de consequenties in de zorg van deze oligopolistische markt. Eens met Theo van der Bom om de marktwerking te continueren voor besparing en kwaliteit maar dan met gelijke verdeling van de macht en werkelijke controle van NZa op zorgverzekeraars.

Frank Conijn

6 maart 2014

Ik heb het zelf uitgezocht, althans bedacht (het antwoord op mijn vraag in bericht #4), en ik denk dat het antwoord van de rechter of NZa zal zijn dat er verschillende zorgverzekeraars zijn, dat zij alleen op het gebied van de spoedeisende zorg ontheven zijn van het inkoop-kartelverbod, en dat daarom de de zorgaanbieders zich ook niet landelijk mogen verenigen bij de verkoop.

Daarmee is het probleem nog niet opgelost, want in de fysiotherapie is inderdaad sprake van tekenen bij het kruisje, en al geruime tijd nog niet eens prijsindexatie (verhoging met inflatie).

Oplossing voor dit dilemma is één, publieke zorgverzekeraar. Dan mogen volgens het gelijkheidsbeginsel de zorgaanbieders zich wel verenigen. En er zijn nog veel meer en zwaarwegende redenen om zo'n zorgverzekeraar te willen - zie http://bit.ly/RRNXRR (eigen site).

Van Meeteren

9 maart 2014

Van harte eens, Theo. De oplossing ligt vermoedelijk in regionale collectieven van burgers, desgewenst samen met gezondheid(szorg) aanbieders (in essentie óók burgers, nietwaar?). Passend bij de decentralisatie van de overheid. Deze collectieven kunnen dan gezamenlijk bezien wie hun zorgverzekeraar mag worden op hun voorwaarden. De rollen omgekeerd en zorgverzekeraars moeten dan pas echt gaan concurreren om de - 'gecollectivieerde' - klant. Er zijn al vele regionale prominenten die aan deze strategie mee willen denken en doen. Jullie ook brancheorganisaties KNGF en NVE en ...? Laat het maar weten!

Hillebrink

11 maart 2014

Helemaal eens met het stuk van dhr. Blom. Zelf ben ik al jaren bezig dit item aan de kaak te stellen bij de beroepsvereniging Vvocm, de zorgverzekeraars en j.l ook bij de minister. De NZA en de ZV in nederland blijven zich achter de wetgeving verschuilen dat er niet collectief onderhandeld mag/kan worden over tarieven echter dit kan ook niet individueel en ook niet wanneer de groep te groot wordt met een rechtspersoon als onderhandelaar. WEL wanneer de groep klein is met een rechtspersoon als onderhandelaar > ik zie wel degelijk mogelijkheden in de reaktie van Van Meerten #17 multidisciplinaire zorg rond de patient.
De reactie van Scheers wil ik tegen spreken de oefentherapeuten staan al 5 jaar op een gelijk tarief. Met 5jaar kosten verhogingen is dit dus een steeds lager wordende salariering voor de therapeut. Wanneer je denkt in economische termen als schaal vergroting geeft kosten besparing dan geld dit juist niet voor de oefentherapeut. De oefentherapeut is opgeleid genoeg om out of de box te denken en oplossingen te zoeken voor de patient met zijn vragen. Echter juist deze patient kan niet ver reizen en heeft zorg in de wijk nodig. Betekend, hogere huur kosten. Hogere ict anschaf en onderhoud. Deze kosten komen maandelijks terug en worden elk jaar hoger. Dit kun je niet delen met anderen. Inkoopers van de zorgverzekeraars zijn van mening dat lagere (gelijke ) tarieven de kleine zorgaanbieders dwingt tot verandering. Alle onderzoeken op dit vlak spreken dit tegen. Verandering gaat pas goed lukken als dit uit de personen zelf komt. Zij moeten de mind set hebben om dit te Willen Kunnen Doen. Deze veranderslag kost heel veel tijd investering en samenwerking. Er zijn genoeg initiatieven binnen de kleine zorgverleners, echter ook dit gaatvan het tarief af. Omdat er geen een zorgverzekeraar is die deze intiatieven financieel ondersteund. Mijn pleidooi voor de zorgverzekeraars is dan ook. Moedig de multidiscilpinaire initiatieven ook financieel aan en geef juist de passie volle kleine zorgverlener de ruimte om zijn "markt" zelf vorm te geven. Dit kan ook alleen wanneer deze kleine zorgverlener ZELF instaat wordt gesteld zijn tarief te bepalen, waarbij de kosten en tijdsinspanning naast zijn patienten zorg, de innovatie en kwaliteit van zorg dit tarief kunnen bepalen. Juist niet het standaard tarief "Bij het kruisje". Want juist de patient beoordeeld de kwaliteit van zorg en dus ook wat dit "mag" kosten.
Laat u stem dus horen!

Kerssens-Mooren

11 maart 2014

Goede reactie, Trea, en van de anderen ook overigens. We zijn het allemaal grotendeels wel met elkaar eens. De grote vraag blijft: Hoe gaan we dit aanpakken? Eerlijk gezegd, ik weet het (nog) niet.
Maar als zorgverleners zijn we alle beroepsgroepen bij elkaar toch met heel veel? Er moet een weg zijn als we dat allemaal willen.

groenier

11 maart 2014

Helder betoog Theo, en mooie aanvullingen...
Het is voor de kleine praktijken zeer schrijnend. Ik werk in een medisch centrum en zit in de ondernemingsraad...hier komen toch ook erg veel geluiden van nieuwe regels van zorgverzekeraars waar ook wij als groter centrum geen kant meer mee op kunnen en waar enorm kort door de bocht wordt bezuinigd, blijkbaar niet gehinderd door enige kennis over inhoud en mogelijke keuzes die wel reeel zouden zijn.
Wat mij heel erg verwondert, verbaasd en boos maakt, is dat wij een participatiemaatschappij worden geacht te zijn. De mogelijkheden om mensen te laten participeren worden echter continu beknot en afgesneden. Je mag blijkbaar alleen maar achter de geraniums...effectieve zorg, die participeren kan steunen (revalidatie, behandelen aan huis...) het is straks allemaal wegbezuinigd met de botte bijl;
Korte-termijn-denken-pur-sang. Regeren is allang geen vooruitzien meer.....
Waar kunnen we starten met gefundeerde feedback en protest naar politiek en zorgverzekeraars? Volledig "gezondheidszorg nederland" staat op de tocht, evenals de keuzemogelijkheden om zelf keuzes te maken in hoe je goed voor jezelf zorgt. Meedenken vanuit het werkveld, met al zn ervaring lijkt me toch de beste manier om gefundeerde keuzes te maken. Ik zou de beroepsverenigingen en patientenverenigingen op willen roepen om hun leden op te roepen tot een helder weerwoord op deze ontwikkelingen. Volgens mij is er veel steun te vinden!!!! Where to start?

De Keyzer

13 maart 2014

Ben het volkomen eens met bovenstaand stuk. Wat ik niet snap is dat er door politici geen transparantie geëist wordt van zorgverzekeraars. Niemand vraagt zich af hoe het komt dat zorgverzekeraars ieder jaar grote winsten maken over de ruggen van patiënten/burgers. De overheid grijpt niet in. De zorgverzekeraars voldoen zelf niet aan de eisen die ze stellen aan zorgverleners.

Top