BLOG

De zorginkoop moet nodig op de schop

De zorginkoop moet nodig op de schop

Het zorginkoopproces in de AWBZ gaat gepaard met veel rompslomp. De ingrijpende stelselwijzingen (Jeugdwet, Wmo en Wet langdurige intensieve zorg) zouden kunnen worden aangegrepen om de huidige wijze van AWBZ-zorginkoop fundamenteel te heroverwegen. Gebeurt dat niet, dan is het een illusie om te denken dat de administratieve lasten zullen dalen.

Administratieve lasten

Vraag het een controller bij een zorginstelling en hij of zij kan bevestigen: zorginkoop doe je er niet even bij. De piek van de werkzaamheden valt bovendien ook nog eens uitermate ongelukkig in het jaar. Gezien de jaarlijkse politieke besluitvorming over de contracteerruimte en de deadline van 1 november die de NZa stelt, draait het administratieve circus midden in de vakantieperiode op volle toeren. Begin juni publiceren de grote zorgkantoren hun inkoopdocumenten, die met bijlagen honderden pagina’s beslaan. Zorgaanbieders hebben vervolgens een paar weken de tijd om daarop te reageren op straffe van verval van rechten. Vervolgens moeten de instellingen binnen een paar weken een offerte indienen, samen met allerlei verklaringen en documenten. Een vinkje of bijlage vergeten of een paar minuten te laat ingeleverd? Als je niet uitkijkt heb je pech. Je zult als zorgaanbieder met meerdere zorgkantoren te maken hebben …

Onderzoek

Naar aanleiding van een motie van de Tweede Kamer heeft de minister een onderzoek laten doen naar de vraag hoe de administratieve lasten rondom de zorginkoop kunnen worden verminderd. Het onderzoek is op 27 januari 2014 aan de Tweede Kamer aangeboden en draagt de hoopvolle titel ‘Op weg naar minder administratieve lasten.’ Nu moet er meteen bij worden gezegd dat het rapport een update is van eerder onderzoek uit 2011 met precies dezelfde titel en dat – alle (ongetwijfeld) goede bedoelingen ten spijt – de totale lasten sindsdien niet zijn gewijzigd. (Sterker nog, het toen net ingevoerde SIP-pen, waarmee de onderzoekers kosten dachten te besparen, dreigt nu door fraude verdachtmakingen een zachte dood te sterven.) De minister heeft op 27 januari 2014 toegezegd de in het onderzoek genoemde verbetervoorstellen te betrekken bij de besprekingen die zij zal hebben met de zorgkantoren.

Het recente rapport zet de administratieve lasten rondom de zorginkoop 2013 af tegen de Wlz die per 1 januari 2015 zou moeten ingaan. Ik vraag me trouwens sterk af of de invoeringstermijn van die wet nog reëel is, omdat het (nu al sterk bekritiseerde) wetsvoorstel nog bij de Tweede Kamer moet worden ingediend.

Verbetervoorstellen

De onderzoekers stellen enerzijds voor om het inkoopproces te uniformiseren en anderzijds om meerjarenafspraken te maken. Zorginstellingen zien niets liever: uit de rapportages van ActiZ komt dit ieder jaar naar voren en ook de VGN kwam in januari van dit jaar op precies hetzelfde idee. Kortom, het draagvlak is er bij de zorgaanbieders. Maar is het haalbaar?

AWBZ-zorg is langdurige zorg. Niemand verwacht dat cliënten steeds aan het eind van het jaar uit zorg kunnen en dat de zorgondernemer jaarlijks op 31 december zijn (langetermijn)investeringen heeft terugverdiend. Het systeem van jaarlijkse contractering sluit daarmee niet aan bij de realiteit. Bovendien, welke instelling durft met een jaarcontract grote financiële risico’s te nemen om te zorgen dat daadwerkelijke zorginnovatie nu eens echt van de grond komt? Gezien de toekomst van de AWBZ en de jaarlijkse wijzigingen in wet- en regelgeving, begrijp ik echter goed dat zorgkantoren geen meerjarenafspraken willen maken ten aanzien van het budget.

Inkoopgids

Op korte termijn lijkt mij het uniformiseren van het inkoopproces wel een goed idee. Van de huidige situatie begrijp ik namelijk weinig. Een cliënt die wordt opgenomen in een AWBZ-instelling kiest zijn zorgkantoor toch niet? Waarom hanteren Achmea, CZ, Menzis en VGZ dan allemaal eigen voorwaarden? Sinds een paar jaar publiceert ZN een zorginkoopgids. Die is echter rechtens niet bindend, maar wordt wel elk jaar dikker terwijl de ‘eigen’ inkoopdocumenten er niet dunner op worden.

Waar misschien meer bij zou moeten worden stilgestaan is dat de oorzaak van de administratieve rompslomp het huidige contracteringsproces is, dat sterke trekken vertoont van een aanbesteding met alle formaliteiten van dien. De invoering van de Wlz kan een natuurlijk moment zijn om over te stappen op een ander systeem, waarbij zorgaanbieders eindelijk (goeddeels) worden verlost van de vele stapels formulieren, verklaringen, vinkjes en op- en afslagen op het tarief. Zou dit niet een goed verbetervoorstel zijn voor de minister ten behoeve van haar overleg met de zorgkantoren?

Paul Dalhuisen
Advocaat bij Nysingh

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Klein

5 maart 2014

Wie kan er iets op tegen hebben? De administratieve lastendruk voor de gemiddelde AWBZ instelling wordt alleen maar groter. Ik doel daarbij echter niet op het zorginkoop proces van de zorgkantoren. Daar is inmiddels veel routine in ontstaan. De zorgen liggen vooral ten aanzien van de wijze waarop gemeenten gaan inkopen. Het is maart en de meeste gemeenten bieden nog steeds geen duidelijkheid over de vraag hoe er ingekocht en verantwoord gaat worden in 2015.
Laat staan dat er sprake zal zijn van enige uniformiteit of van meerjaren afspraken.

Esther Nieuwenhuizen Novire

5 maart 2014

Goed pleidooi. De rollen moeten omgedraaid. Laten we kiezen voor de juiste ordening. Laat zorgondernemers zelf maatschappelijke verantwoording nieuwe stijl (mvns) genereren. Het is uiteraard aan financier en toezichthouder om achteraf te toetsen op naleving en effect en resultaat voor klant en samenleving, gesteund door de werking van certificerende instellingen en accountants.

Zorgondernemers in lead, zij zouden zich vrijwillig achter een nieuw kwaliteits- en transitiekader kunnen scharen, dat kant en klaar gereed is voor een gemeenschappelijke referentiekader en ruggengraat vanuit de klant en voor de hele keten.

Het Improvement Model biedt online een samenhangende standaard op uitkomsten dat op geaggregeerd niveau (klantproces, afdeling en totale organisatie) inzichtelijk is. Inclusief alle reeds bekende indicatoren; IGZ, gunningscriteria, branche- en vakrichtlijnen etc. Direct gelieerd aan klant.
Aanvullend rapporteert het Model integraal op bedrijfsvoering juridische positionering en maatschappelijke meerwaarde.

Jaarlijkse verantwoording is op basis van onafhankelijke toetsing door Certificerende Instellingen (Tuv Nederland, Loyds etc.). Check www.stichtingbim.nl.

Een nadeel; dit initiatief vanuit het werkveld is nog maar net gereed! Uitrol is heden in 2014. De stichting zal zijn uiterste best doen om mede namens werkveld en college versneld bij ZN persoonlijk het belang toe te lichten (hebben model al wel in bezit). Met een bestuurslid van VGN is eind maart een verdiepende oriëntatie gepland.

Kortom, zorgverzekeraars en gemeenten, stel collectief vast wat relevante indicatoren zijn (al dan niet bewust afgeleid van de nieuwe indicatorenset die vanuit een vertegenwoordiging van het werkveld zelf is aangedragen). Draag nog extra uit dat nieuwe initiatieven zullen worden gewaardeerd, mits navolgbaar en onafhankelijk! Het is dan aan zorgaanbieders om hier op unieke wijze hun voordeel te doen in de propositie bij aanbesteding (overtuiging op meerwaarde, kwaliteit en continuïteit). Met recht zorgondernemerschap!

Poolen

6 maart 2014

Helemaal eens met de heer Dalhuisen. Ik heb drie weken geleden een 'klachtenbrief' naar mijn zorgkantoor gestuurd over het proces van zorginkoop. Het zorgkantoor heeft geen klachtenregeling. Ik ben benieuwd wat ze er mee gaan doen.

De column is zeer herkenbaar en als bestuurder van een ouderenzorginstelling met een omzet van < dan 10 miljoen, ben ik zelf rechtstreeks betrokken bij de zorginkoop van het zorgkantoor. Het is voor mij ieder jaar weer een tijdrovende én spannende klus op een zeer ongunstig tijdstip van het jaar.

Ik houd mijn hart vast als ook gemeenten met aanbestedingen met eigen voorwaarden etc. gaan komen voor de functie begeleiding en huishoudelijke verzorging. En dan de zorginkoop van de zorgverzekeraar nog, voor de functie wijkverpleging.

Mauk van Heemstra - ZorgSteedsBeter

6 maart 2014

Als wij eens zouden stoppen met het gebruik van het woord 'inkoop'?

Die term leidt af van de bedoeling om de optimale afstemming te vinden tussen wat zorgvragers nodig hebben, wat zorgverleners te beiden hebben en waar verzekeraars een evenwicht in moeten zoeken om hun premiebetalers in te voorzien.

Bovendien suggereert de term het korte termijn scoren op financiële gronden. En laat het daar ook steeds meer weg van hebben en ook alle discussie daarop gericht worden!

Het gevolg is o.a. dat zorginkopen binnen verzekeraars de belangrijkste functie is in een zorgverzekeraar-loopbaan. En dat daarmee daar nog meer aandacht naar uitgaat. En selffulfilling prophecy. Het gaat inmiddels steeds meer over inkopen en korte termijn scoren. Voor welke andere verzekeraars geldt dat?

Beleven zorgverleners daarom zorginkopers van verzekeraars niet meer als partners in de keten om samen een evenwicht te zoeken tussen de beste zorg tegen de laagste kosten, terwijl dat toch ieders bedoeling is?

Wat denk je van zorgmakelaar, zorgbemiddelaar, zorgpasser, ......?

Stoel

6 maart 2014

Uitstekend blog, dat precies de zaken aanstipt waar het om draait.

Feit is en blijft dat administratieve lasten gereduceerd kunnen worden door:
- meerjaren afspraken. In de gehandicaptenzorg praat je over mensen met een levenslange beperking. Waarom moeten zij jaarlijks door een circus van aanbesteding?
- uniforme contracten. Het is niet uit te leggen waarom je pakweg 5 kilometer uit elkaar woont en met verschillende eisen / tarieven enz. te maken hebt.
- een uniform en integraal kwaliteitskader toe te passen als enige criterium waarop prijs bepaald mag worden. Cliënttevredenheid als ultiem middel, want daar draait het per slot van rekening om (vraag-gestuurd, relatiegericht).

De stappen die in die richting worden gezet zijn hoopvol. Zorgelijker zijn de ontwikkeling van willekeur bij gemeenten. Van de oproep van landelijke partijen om vooral samen te werken met het oog op continuïteit en kwaliteit is weinig te merken. Consultaties wijzen op volstrekt andere insteken dan visie VWS. Het systeem, budgetten, beheersing, grip en control zijn leidend. Dat levert uitwassen op als bijvoorbeeld zorgveilingen (ja, de zorg voor je kind met een beperking wordt dan geveild.....) en andere vormen van aanbesteding die niet het primaire doel dienen waar het om draait en zorgen voor lokale willekeur en torenhoge administratieve lasten. En dan zijn we weer terug bij af.....

Anoniem

6 maart 2014

L'histoire se repete

Zorgkantoren zijn niks anders dan afdelingen van zorgverzekeraars die onderhandelen met de zorgaanbieders in de AWBZ over prijs, volume en kwaliteit op basis van landelijke (NZA) vastgestelde financiele regels.
In de jaren 90 van de vorige eeuw gebeurde dit door beleidsmedewerkers/directeuren van de ziekenfondsen. Op basis van globale kaders werd maatwerk geleverd. Dit kwam - volgens de beleidsmakers op landelijk niveau - de uniformiteit niet ten goede. Organisatorische structuurmaatregelen moesten hier een eind aan maken met als gevolg de door de blogger geschetste herkenbare situatie. Ik heb niet de illusie dat de gemeenten hiervan hebben geleerd en verwacht over ca 5 jaar eenzelfde blog m.b.t. deze onderdelen van de gezondheidszorg.

Top