Tech

Maak e-health voor iedereen

Maak e-health voor iedereen

De RVZ ziet in e-health kansen tot verbetering van kwaliteit, doematigheid en toegankelijkheid van de zorg en adviseert daar regelmatig over. Maar wat is nodig voor e-health om zelfmanagement, empowerment en participatie van zorgbehoevende burgers te bevorderen?

Uit onderzoek blijkt dat in vergelijking met het buitenland e-health-gebruik door zorgconsumenten in Nederland relatief laag is. Ook in vergelijking met andere sectoren, zoals internetbankieren, online shoppen, mobiele telefonie en onderwijs, is gebruik van gedigitaliseerde zorg en ondersteuning laag.

Moeizaam op gang

Waarom is het zo vanzelfsprekend om onze betalingen elektronisch te regelen en online zicht te hebben op onze financiële zaken, terwijl online een afspraak maken met de huisarts of een medisch-specialist in het ziekenhuis nog lang niet de dagelijkse gang van zaken is? Waarom komt e-health maar moeizaam op gang? Dit terwijl het als hulpmiddel in tegenstelling tot internetbankieren, waarin slechts gebruik wordt gemaakt van taal en cijfertjes, veel meer ruimte biedt voor variatie in het ontwerpen van toepassingen en applicaties met beelden. Denk aan gebruik van plaatjes, figuren, diagrammen en andere grafische en visuele mogelijkheden.

Het recept voor succes

Zorgaanbieders bieden e-health niet structureel aan. Het huidige aanbod is zeer versnipperd, waardoor gebruik van e-health nog geen gemeengoed is. Hoe komen we tot een brede implementatie van het aanbod? Waar stagneert het?

Hebben zorgverzekeraars bij de zorginkoop niet voldoende oog voor de mogelijkheden van e-health? Of houden e-health leveranciers onvoldoende rekening met de context en de setting van de beoogde gebruiker(s)? Of ligt de kern van het probleem bij zorgbestuurders en zorgaanbieders als opdrachtgever? Vertalen zij wellicht de behoeften en wensen, de beperkingen en vaardigheden, en de mogelijkheden binnen de directe leefomgeving en het sociale netwerk van de beoogde gebruiker(s) onvoldoende in hun opdrachten aan leveranciers? Of moeten we de oorzaken vooral zoeken in factoren als: het ontbreken van regie en sturing, onvoldoende financieringsmechanismen, bezorgdheid over privacy en veiligheid, gebrek aan een gemeenschappelijke visie en een gezamenlijk belang? Waar wringt de schoen het meest om de nodige stappen te zetten naar een succesvolle inbedding en een breed gewaardeerd gebruik van e-health?

e-Health op agenda RVZ

De RVZ bereidt het advies ‘e-health, zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden’ voor. Een belangrijke invalshoek is dat een vraaggericht aanbod van e-health, structureel aangeboden en breed geïmplementeerd, kan bijdragen aan zelfmanagement en empowerment. e-Health helpt de patiënt een centrale rol in te vullen in zijn gezondheid en welzijn.

Laagdrempelig en toegankelijk

Uitgangspunt van het advies is e-health voor iedereen! Uiteraard, indien het gebruik gepaard gaat met vertrouwen, veiligheid en kwaliteit. Hoe is dat te realiseren als je rekening wilt houden met individuele verschillen in aandoeningen, behoeften en omstandigheden, competenties en vaardigheden? Hoe zorg je ervoor dat e-health toegankelijk, laagdrempelig en gebruiksvriendelijk is voor alle typen patiënten in alle lagen van de samenleving, waaronder migranten, laagopgeleiden of mensen met een sociaaleconomisch achterstand? Uiteindelijk moet het voor alle beoogde gebruikers aantrekkelijk zijn om e-health toe te passen. e-Health voor iedereen ziet er niet voor iedereen hetzelfde uit. Hoe realiseer je dat? Dat is de uitdaging waar we voor staan.

Theo Hooghiemstra
Algemeen secretaris/directeur Raad voor de Volksgezondheid en Zorg van de RVZ 

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Jan Kremer

20 maart 2014

Goede blog en goede vragen, Theo.
Soms denk ik dat we in Nederland als zorgsysteem te paternalistisch zijn en patiënten te weinig 'vertrouwen" om een substantiële bijdrage te leveren aan hun gezondheid via bijvoorbeeld e-Health.
Maar er zullen vast ook andere dingen spelen....

Roland Bal

20 maart 2014

Inderdaad een prima blog en goed dat de RVZ dit op de agenda heeft staan. Er is inmiddels wel redelijk wat onderzoek dat laat zien wat de obstakels zijn. En dat gaat zeker alleen niet over vertrouwen. Het heeft ook met heel veel 'gewone' dingen te maken zoals slecht communicerende ict-systemen, verdelingen van geld over echelons/organisaties, onduidelijkheid over veranwoordelijkheden, etc. En daarnaast (of daardoorheen verweven) zijn er ook veel sociale kwesties. Dan gaat het bijvoorbeeld over onzekerheid bij (veelal oudere) patienten, over de norm dat je je zorgverlener niet de hele tijd moet storen, etc. En het soort technologie maakt dan ook veel uit, omdat bijvoorbeeld monitor-technologie veel onzekerhied genereert en online hulpgroepen meer ruimte bieden om je onzekerheden te delen. De effecten van verschillende soorten eHealth kunnen daarom ook radicaal verschillen. Kortom: goed om dit een keer op een rij te zetten. En goed om daarbij ook kritisch te kijken naar de technologie zelf.

Alberts

20 maart 2014

Ik denk dat de onzekere tijd waar veel zorgaanbieders zich vandaag in bevinden, nieuwe ontwikkelingen (en met name de daarvoor benodigde investeringen) tegenwerkt. Verzekeraars knijpen op prijzen, het is als zorgaanbieder (ziekenhuis, instelling voor GGZ, vrijgevestigde) in de eerste plaats zaak je hoofd boven water te houden. Investeren in ICT voor zaken die je zonder ook af kunt, wellicht minder efficiënt maar toch, liggen voor mij in ieder geval niet voor de hand.

Veronica van Nederveen, PA I2L

20 maart 2014

Ik ga er vanuit dat bij de analyse echt alle partijen betrokken zijn, dus inclusief allerlei soorten patiënten.
Uit innovatieliteratuur weten we allang dat een innovatie pas goed kan zijn als alle partijen zelf en van meet af aan meedoen. Inspire2Live is bereid mee te denken.

Anoniem

21 maart 2014

@Alberts: het gaat bij zorgverleners volgens mij niet alleen om investering in ICT maar ook om de tijd die nodig is om de patient te begeleiden en vragen te beantwoorden. Wie betaalt de rekening?

Ingela De Witte

23 maart 2014

zorgmag.nl/2014/03/10/intensief-zorgcontact-via-eigenzorg-app/
Verbind mantelzorger Patient Zorger vrijwilliger en huisarts

Top