BLOG

Gebruik patiëntervaring voor meten kwaliteit zorg

Gebruik patiëntervaring voor meten kwaliteit zorg

De discussie over kwaliteit van zorg moet breder worden gevoerd. Hierbij moeten niet de cijfers centraal staan, maar de ervaringen van patiënten. De werkvloer moet ook bij de discussie worden betrokken.

De laatste weken laaide de discussie over transparantie in de zorg weer op doordat minister Schippers ziekenhuizen verplichtte hun sterftecijfers te publiceren. De redenen die zij aanvoert zijn dat cijfers inzichten opleveren over het functioneren van ziekenhuizen voor ziekenhuizen zelf. Bovendien zorgen cijfers voor transparantie zodat de zorgconsument andere keuzes kan maken. Zoals naar een ander ziekenhuis gaan als dat beter blijkt te zijn. Dat moet op den duur leiden tot betere kwaliteit van zorg tegen lagere kosten.

Meten kwaliteit

Transparantie is nodig, de redenering van de minister is daarom niet vreemd. Maar als de minister en andere beroepsgroepen zelf al stellen dat het cijfers ‘niet de kwaliteit van zorg’ meten (in NRC van 1 maart 2014) dan moet de discussie eerst gaan over: hoe meet je kwaliteit van zorg dan wel? Het probleem met de cijfers die worden gehanteerd om het functioneren van ziekenhuizen te mee te meten, is dat het onduidelijk is waarop de cijfers zijn gebaseerd en over welke aspecten van zorg deze cijfers iets zeggen. De niet-ingevoerde leek -en dat zijn wij zo’n beetje allemaal -heeft op basis van ziekenhuiscijfers over bijvoorbeeld doorligplekken, wondinfecties of sterftecijfers vooralsnog geen echt inzicht in de daadwerkelijke kwaliteit van geleverde zorg. Bovendien lopen de cijfers een paar jaar achter op het heden. En het gesteggel over cijfers maakt bovendien achterdochtig over of ziekenhuizen überhaupt wel transparant willen zijn en of er misschien niet toch wat te verbergen valt.

Ervaring van patiënt

Maar wat dan wel? Want juist ook omdat het geld dat wordt uitgegeven aan ziekenhuizen uiteindelijk door de burger zelf wordt betaald, is het recht op meer inzicht een goed uitgangspunt. Uit ons onderzoek www.patientenwetenbeter.nl blijkt dat het leren van ervaringen van patiënten goede inzicht geeft in de kwaliteit van de geleverde ziekenhuiszorg. Patiënten ondergaan het zorgproces en zien daarom het zorgproces anders dan de zorgverleners. Patiënten kunnen bijvoorbeeld zien of , of medicijntoediening verloopt volgens plan, dat dossiers op orde zijn en of de wachttijden acceptabel zijn. Maar het gaat ook over zaken als de manier waarop mensen worden geïnformeerd over behandelingen het verblijf in het ziekenhuis, of over de manier waarop patiënten en hun naasten door zorgverleners worden bejegend. Dit zijn zaken die direct raken aan kwaliteit van zorg voor patiënten. Ervaringen leveren dus snel directe, samenhangende en specifiek informatie over hoe afdelingen reilen en zeilen.

Laat cijfers los als enige criterium

Laat cijfers dus los als enige criterium, en luister meer naar patiënten. Gelukkig bestaan er meerdere getoetste methoden om patiëntenverhalen in te zetten voor verbetering van zorg. Voorbeelden zijn spiegelgesprekken, focusgroepen, experience based co design, of de Els Borstgesprekken. En zo zijn er meer. Bovendien kan de opbrengst van patiëntenervaringen direct dienen als startpunt voor verbeteringen in de zorgverlening. Daarvoor zijn dan geen ingewikkelde, moeilijk te begrijpen en dure getallenreeksen of samengestelde maten nodig.

Stans van Egmond en Marjolijn Heerings
Onderzoekers bij Rathenau Instituut

7 Reacties

om een reactie achter te laten

Mauk van Heemstra - ZorgSteedsBeter

27 maart 2014

Stand en Marjolijn,
Wat ik nóg meer reden vind om naar patiënten te luisteren is wat Lean predikt. (Zoals ik ook al reageerde op het andere artikel van Skipr vandaag).

Vanuit Lean denken en doen is dat immers de énige reden van je bestaan en je énige legitimatie om te doen wat je doet!

Een permanent onderzoek naar wat werkelijke waardetoevoeving is aan de patiënt en hoe die wordt beleefd is dan hét enige relevante referentiepunt om al je handelen op te ijken.

Alle professionele antwoorden in termen van behandeling, informatie, communicatie en bejegening, zijn antwoorden op die vraag.

Begin dus met het stellen van die vraag. Dan weet je daarna pas of je antwoord deugt.

Mitrasing

27 maart 2014

Ik werkte als huisarts in een groepspraktijk in Fort William Schotland. We maakten gebruik van de Patiënt User Group: Een groep van patiënten uit de praktijk die door de populatie benaderbaar waren voor commentaar, suggesties over het functioneren van de praktijk en individuele huisartsen.
Zo kon je met de feedback veranderingen in de praktijk doorvoeren. Heel nuttig, heel simpel, geen managers en adviseurs nodig.

Dunki Jacobs

27 maart 2014

Het Programma Kwaliteit van Zorg van Achmea ontwikkelt samen met zorgverleners en in samenspraak met patienten voor 22 aandoeningen uitkomstindicatoren van zorg. Om de registratielast te verkleinen gaat het om kleine indicatoren sets met een balans tussen;proces, structuur en medischinhoudelijke indicatoren. Voor het verbeteren van kwaliteit zijn deze indicatoren voor zorgverleners onmisbaar. Uit patientenperspectief zijn dit CQi en PROMS.
Juist de combinatie van perspectieven maakt het tot een valide en betrouwbaar sturingsinstrument.

maarten koomans

28 maart 2014

Heel belangrijk. Wat echter niet wordt genoemd is dat we vooral moeten bepalen wat patienten belangrijk vinden, en wat ze verwachten van de zorg 'dienstverlening'. Daarmee kan dan bepaald worden op welke manier de UITKOMST van zorg kan worden bepaald. Uitkomst als in: patient relevante medische uitkomstmaten, inclusief door patient gerapporteerde gegevens. Value-based Healthcare in de pure en zeer hanteerbare vorm. Zie meetbaarbeter.com als fantastisch voorbeeld. Of zie vbhcprize.com waar 29 initiatieven in NL laten zien hoe ze waarde voor patienten toevoegen! Want een indicator is maar een indicator. Welke beslissing is (zijn) belangrijk voor een patient? En wat is dan waarde(vol) voor hem/haar? Dat is de uiteindelijke vraag.

Knuit

29 maart 2014

Ik durf de mening van Mw. Jacobs in twijfel te trekken, de CQi in de venv is geen goed instrument, net als de ziki dit niet is. De helft van de respondenten begrijpen de vragen niet, dus is het niet mogelijk om aan de uitkomsten waardes of conclusies te verbinden. Als kwaliteitsverpleegkundige in een groot verpleegenverzorgingshuis in A'dam spreek ik uit ervaring.
De enige vraag waar je waarde aan kunt verbinden is de aanbevelingsvraag en die zegt genoeg!

Dunki Jacobs

31 maart 2014

Ereactie op CQ: De enige vraag waar je waarde aan kunt verbinden is de aanbevelingsvraag en die zegt genoeg!

Helemaal mee eens. CQ moet grotendeels vervangen worden door PROMS, maar zolang die er nog niet overal zijn, is ondanks al zijn beperkingen CQ tenminste nog iets!

Marlies Ketelaar

7 april 2014

Denk dat het niet zo'n gek idee is om de cq-index te combineren met de NPS (Net Promotor Score).
Voor meer info zie http://bit.ly/NPS-blog.

Lees ook deze whitepaper over Patient Reported Outcome Measures (PROMs): http://bit.ly/wp-PROMs

Top