Finance

Zorgen om het zorgstelsel

Zorgen om het zorgstelsel

De zorg is ernstig ziek en moet snel behandeld moet worden. Twee oorzaken - zoals het ook met ziekten gaat, is de oorzaak multifactorieel - zijn hieraan debet.

Ten eerste de invoering van het Diagnosebehandelcombinatie (DBC) systeem dat de zorg niet transparanter heeft gemaakt. In tegendeel, het schepte alleen verwarring, omdat op de nota faciliteiten vermeld staan waar de patiënt geen gebruik van heeft gemaakt. In een poging om het wel transparanter te maken is het DBC op weg naar transparantie (DOT) systeem ingevoerd (what’s in a name!). De gevolgen van het DOT systeem zijn desastreus omdat de ziekenhuizen in onzekerheid leven omtrent hun inkomsten. Een declaratie kan lange tijd later, zelfs jaren, nog gecorrigeerd worden. Reden voor accountants om de jaarrekeningen van ziekenhuizen over 2013 niet goed te keuren.

Marktwerking

Ten tweede is de marktwerking een fiasco. Iets wat Ab Klink, oud-minister en tegenwoordig lid raad van bestuur bij zorgverzekeraar VGZ, erkent. Het achterliggende idee was dat door concurrentie de zorg goedkoper zou worden. Het tegendeel bleek het geval. Ook met de privatisering van de nutsbedrijven dacht men dat de rekening voor energie en water goedkoper zou worden, maar het werd alleen duurder. Zowel een goede infrastructuur als gezondheidszorg zijn van ons allen en het is ondenkbaar dat die door winstgedreven bedrijven worden geleverd en/of gecontroleerd en die elk jaar bij voorkeur meer winst willen maken.

De beroepsbeoefenaars zijn niet gelukkig met de marktwerking omdat het geen echte marktwerking is. De zorgverzekeraars bepalen het tarief van de behandeling en proberen elk jaar weer een schepje eraf te halen. Wil je kwaliteit leveren dan gaat dat volgens goed economisch model meer geld kosten, maar dat lukt niet als er een bodemvergoeding tegenover staat.

Iedereen die meent verstand te hebben van de zorg legt de nadruk op kwaliteit van zorg en dat daar ook een passende vergoeding tegenover moet staan. Echter, hoe meet je kwaliteit? Is een orthopedisch chirurg pas een goede chirurg als hij minimaal 50 heupvervangende operaties per jaar doet? De macht van het getal regeert nu en kan haaks staan op kwaliteit. Mensen en dus ook dokters zijn geen robotten die domweg handelingen verrichten. Een menselijke factor is dat door steeds weer dezelfde handelingen te verrichten de verveling kan toeslaan en daardoor juist fouten worden gemaakt. Denk aan werknemers die aan de lopende band werken en regelmatig een pauze nodig hebben om hun concentratie weer scherp te krijgen.

Politiek

De werkers in de zorg hebben al ingezien dat het declaratiesysteem en de marktwerking niet werken. Alleen is de politiek nog niet zo ver om e.e.a. te veranderen. De vooruitgangen die we in de zorg hebben geboekt zijn dankzij beoefenaars die grote tegenwerking hebben overwonnen en niet zoals minister Schippers recent stelt dankzij het huidige zorgsysteem. In de zorg zijn we ook meegegaan met andere landen om de overleving en de kwaliteit van leven van onze patiënten te verbeteren.

Innovatie invoeren is momenteel uiterst moeizaam omdat de zorgverzekeraars er geen geld in willen steken. Als onderdeel van de zorg ben ik er ook trots op dat volgens een onafhankelijk Zweeds instituut Nederland wederom op nummer één staat van 35 Europese landen wat de kwaliteit van zorg betreft. Ik vraag mij wel af wanneer we van de eerste plaats worden verstoten.

Boter bij de vis

Wat moeten we wel doen? In ieder geval terug naar een eenvoudiger declaratiesysteem dat voor de meesten begrijpelijk is. Voor de invoering van het DBC systeem gebeurde dat volgens de Centraal orgaan tarieven gezondheidszorg (COTG) codes. De codes dekten een verrichting waar een tarief tegenover stond. De tarieven waren niet meer actueel omdat de behandelmethoden veranderd en/of verbeterd waren. Intern gebruiken de ziekenhuizen nog deze codes. Laten we de bijbehorende tarieven moderniseren en de codes aanpassen. Op deze manier werkt men volgens het boter bij de vis principe en kunnen er makkelijk codes voor extra (telefonische) consulten aan toegevoegd worden; voor conservatieve (niet operatieve) behandelingen bestonden er al codes.

Verder dient de marktwerking afgeschaft te worden. De (uit)betaling van zorg dient weer in handen te komen van een overheidsinstantie: terug naar het ziekenfondssysteem. Elk jaar komt de overheid zogenaamd miljarden tekort voor de zorg die m.i. liggen in de winsten van de zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars zijn schadeverzekeraars en zijn alleen gebaat om zo min mogelijk uit te keren.

Drempel

Om veranderingen te bewerkstelligen is er wel een grote drempel. Zorgverzekeraars hebben een visie van één jaar die samenvalt met hun boekjaar. Ziekenhuizen en professionals hebben mede onder druk van de zorgverzekeraars een visie van vijf jaar. Daar wringt de schoen. Een zorgverzekeraar gaat geen lange termijn verbintenis aan met een ziekenhuis omdat haar cliënten (lees: de verzekerden) het jaar daarop mogelijk niet bij haar verzekerd zullen zijn. Het oude ziekenfondssysteem kende dit probleem niet.

Het systeem veranderen wil en kan men schijnbaar niet wegens mogelijk eigenbelang en dubbele agenda’s. De rijdende trein is niet meer te stoppen tot het tegen een stootblok aanrijdt. Welke (politieke) partij heeft het lef om de wissel om te gooien?

San Oei,
Orthopedisch chirurg Rode Kruis Ziekenhuis

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Paul Pruijs

4 juni 2014

Goed stuk.
Marktwerking in de zorg is niet goed. Naar mijn idee moet de zorgverzekering gewoon inkomens afhankelijk, en dan gelijk het eigen risico afschaffen.

Jaap

4 juni 2014

Inderdaad een mooie samenvatting van 10 jaar tobben.

J. Sessink

5 juni 2014

Ja, de zorg is ziek. Ouderen worden wanhopig, ik wil mij zelf nog niet als ouderen neerzetten maar zelfs ik wordt wanhopig. Wij hadden 2 chronisch zieke kinderen en ben blij dat ik het gehad heb. Tenminste zover dat er een is overleden waarvan wij heel veel verdriet hebben en zorgen over gehad. Ondanks het verdriet ben ik dankbaar dat zij ons niet heeft overleefd, want wat dan? Hoe zou dat verder moeten. Dan heb ik heel veel zorgen dat ondanks alles dezelfde groep heel veel eigen bijdragen hebben die niet meer meegeteld worden bij de belastingaangifte. Dan hoor ik vanmorgen dat er directeuren van zorgverzekeraars of ziekenhuizen en andere zorginstellingen veel en veel meer verdienen dan de Balkende norm. Bejaardenhuizen gaan dicht en de chronisch zieken moeten zich zelf maar redden. Dit alles maakt mij zo verdrietig, ziek zijn is geen keuze, wat zou het toch fijn zijn dat ze kon werken en in haar eigen onderhoud te voor zien. Dus U hebt gelijk het zorgstelsel moet veranderd worden. Iedereen zegt het maar ze doen er niets mee. Erg Jammer.

Antoon Leurs

8 juni 2014

Helemaal eens. Goed verwoord. De kern is wel duidelijk: de macht ligt bij de zorgverzekeraars en die hebben maar 1 belang: zo weinig mogelijk uitkeren. Goede blog.

Martijn Kraa

8 juni 2014

Goede blog, geheel eens. Velen zijn het met u eens. Maar wat nu? Helaas lijken onze 150 vertegenwoordigers doof. 2016 staat de evaluatie van de Wet Marktordening Zorg op de agenda, laten we onze respectievelijke politieke vertegenwoordigers de komende tijd bestoken met argumenten voor een publiek stelsel.

San Oei

9 juni 2014

Degenen die mijn blog hebben gezien wil ik graag danken, met name zij die de moeite hebben genomen om een reactie te plaatsen. Het probleem speelt blijkbaar onder de lezers en dan heb ik het nog alleen over de curatieve zorg. Door goede (para)medici die met passie hun vak uitoefenen hebben we een kwalitatief goede zorg en niet door het huidige stelsel.
Het is verdrietig om het relaas van de familie Sessink te lezen. Helaas ben ik bang dat de toestand voor bejaarden en gehandicapten er niet beter op wordt. Eer de overheveling van zorg naar de gemeenten goed loopt gaat daar enige tijd (2 jaar) overheen. Tenzij de politiek de wil en het lef heeft om het roer drastisch om te gooien; beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Het is daarom ook belangrijk dat de burger zich meer laat horen en dat die boodschap onze volksvertegenwoordigers bereikt.

Nico van Meeteren

9 juni 2014

Pirma, maar wat nu? Slachtofferrol behouden? Of speler zijn/worden? Beetje creatieve innovatiedrift moet dit imposante en relevante probleem toch kunnen tackelen? Met toekomstperspectief voor allen. Als je wil, doe je mee. Laat het weten, want we gaan aan de slag. Start medio september, met brede coalitie van frontrunners in de gezondheid(szorg)-transitie. We starten met enkele game-changers. Verneem graag of je mee doet: Prof. Dr. Nico van Meeteren, 06 5123 7534 of nico.vanmeeteren@tno.nl

Martijn van Beek

11 juni 2014

Helemaal mee eens. Goede analyse.

Top