BLOG

Wie de schoen past?

Bij de presentatie van de nieuwe crossmediale formule Skipr werd de aandacht gevraagd voor het verschijnsel belangenverstrengeling of vermeende belangenverstrengeling. Hierbij ging het voornamelijk om Kamerleden en andere politieke figuren met nevenfuncties in de gezondheidszorg. Een fenomeen dat een zekere eeuwigheidswaarde kent, want het is al eeuwen het geval en het veroorzaakt steeds een wederkerende discussie. Meestal is het  debat gericht op de personen die bepaalde functies combineren en waarvan de buitenwereld vindt dat deze functies mogelijk met bepaalde belangen conflicteren. We kunnen nog concreter worden. Dan spitst zich de discussie vaak toe op de mogelijke corruptieve werking van het hebben van verschillende bestuurlijke functies die ogenschijnlijk een samenhang hebben.

Politieke figuren met nevenfuncties

Petten

Waar de schijnwerper niet op gericht wordt, zijn de mensen die dit soort vooronderstellingen, vooroordelen of bedekte vermoedens tot uiting brengen. Ik doel op de mensen die vinden dat de persoon die verschillende functies heeft, wel aan verstrengeling van belangen zal doen, ofwel de petten niet uit elkaar kan houden. En die meestal doelen op mogelijke corruptieve handelingen, hetzij ten dienste van een bepaalde instelling, of, nog erger, ten dienste van het persoonlijke belang van betrokkene.

Oordeel

Als we nu eens op díe mensen de focus richten. Dan komt direct de vraag naar boven waarom deze mensen direct denken aan gebrek aan integriteit van de  bestuurder. Waarom denken deze mensen dat het wel een spelletje onder één hoedje zal zijn, of dat het wel een corrupt zaakje zal zijn, of dat de betrokken bestuurder alleen maar bezig is met zijn eigen belang, lees portemonnee. Een dergelijke a priori benadering zegt in feite meer over hen die een oordeel vellen, dan over hen waarover een oordeel geveld wordt. Met andere woorden, die mensen die klaar staan met een oordeel, hebben een denkrichting die op zijn minst als bedenkelijk mag worden beschouwd. Men gaat in feite uit van een premisse die men zelf als vanzelfsprekend beschouwt.  Dat zegt dus iets over de geestesgesteldheid van die mensen die zich een dergelijk oordeel veroorloven. Het zijn mensen die een schoen aantrekken waarvan ze denken dat die een ander past.

Zakkenvullers

Het is tekenend voor de huidige denkwijze in onze samenleving dat men op voorhand al uitgaat van een gebrek aan vertrouwen in de integriteit van de bestuurder. Het is niet veel anders dan dat men de hele Haagsche politieke bevolking beschouwt als een stel ordinaire zakkenvullers. Ik ga er van uit dat die veronderstelling evenmin op waarheid berust als de stelling dat bestuurders met meerdere functies per definitie onbetrouwbaar zijn.

Rob Scheerder

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Anonym

16 december 2008

Nevenfuncties -ook van publieke bestuurders- is op zich niks mis mee. Maar dat betekent niet dat er geen vraagtekens bij geplaatst kunnen worden. Het is goed dat de vanzelfsprekendheid waarmee bestuurders zulke functies op zich nemen, telkens opnieuw tegen het licht wordt gehouden. Sterker nog, dat is onderdeel van de publieke verantwoording die bij zulke functies hoort en geen blijk van een verzuurde, anti-establishment mentaliteit, zoals de heer Scheerder beweert.

Anonym

17 december 2008

Met het combineren van verschillende functies hoeft niet veel mis te zijn. De eerste vraag is altijd wat als hoofd- en wat als nevenfunctie(s) beschouwd moet worden. Curieus bijvoorbeeld is dat veel gemeenten op hun website het lidmaatschap van hun gemeenteraad als hoofdfunctie lijken te beschouwen en andere functies van hun raadsleden per definitie als nevenfunctie, ook diens hoofdberoep.

Essentieel is natuurlijk wel dat alle functies - en posities - die iemand vervult bekend zijn, en dat het vervullen ervan niet leidt tot belangentegenstellingen, bijvoorbeeld doordat de betrokkene niet al zijn aandacht en energie aan zijn/haar hoofdfunctie kan besteden.

In de huidige netwerksamenleving lijkt de aandacht wel eens meer uit te gaan naar het aantal (neven)functies dat iemand heeft dan naar de manier waarop deze zijn functie(s) vervult. Kennissen zijn belangrijker geworden dan kennis.

Marc van Ooijen

17 december 2008

Waarom wordt een lid van de Tweede Kamer gevraagd om in een Raad van Toezicht van een zorgorganisatie te gaan zitten? De kans is erg groot dat de reden hiervoor niet 'de bestuurlijke kwaliteiten' is, maar vooral 'het netwerk Den Haag'. In dat kader zijn vooral leden van kamercommissies interessant, die meestal rechtstreeks contacten hebben met de betrokken ministeries / ambtenaren. En dat is ook precies de reden waarom leden van de Tweede Kamer dit niet moeten willen.

Top