BLOG

Verdriedubbel de topsalarissen in de zorg

Verdriedubbel de topsalarissen in de zorg

Er werken goede topmanagers in de zorg. Maar te weinig. Nu gaat het uitzonderlijke talent te vaak naar het bedrijfsleven.

De overheid hanteert voor de (semi-)publieke sector de Balkenendenorm. Die ligt op iets meer twee ton. En Plasterk wil hem nog lager. Het moet zes ton zijn wil je het talent trekken dat je nodig hebt. Zes ton is niet exorbitant.

De zorg is de grootste en snelstgroeiende economische sector in Nederland en zal dat blijven. Zorgorganisaties zijn buitengewoon complex. Zorg is een van de belangrijkste maatschappelijke voorzieningen.

Paniek

Ondanks de gigantische groei verkeert de zorg in een permanente staat van paniek, die wordt geweten aan ‘de bezuinigingen’. Bezuinigingen die gewoonweg niet bestaan. De paniek, gekoppeld aan mythevorming over niet-bestaande bezuinigingen, komt eerder doordat de zorg zó slecht wordt gemanaged dat het vóelt alsof er steeds bezuinigd wordt. Terzijde: het hangt ook samen met onverantwoordelijke paniekzaaierij door feitelijk alle politieke partijen, maar dat is stof voor een andere blog.

Een rechter of een huisarts verdient iets meer dan een ton. Eén, anderhalve ton is een mooie maatstaf voor een vakvrouw of –man op academisch niveau met een maatschappelijk verantwoordelijke functie. Wie mag er meer verdienen en waarom?

Top

Eerst de redenen om meer dan 1,5 ton te verdienen: uitzonderlijk vernieuwende prestaties, of uitzonderlijk risico, of uitzonderlijk groot maatschappelijk belang. Dan kom je snel uit bij de top van de wetenschap, de kunst, de politiek, de journalistiek, grote ondernemingen, en de managers van grote maatschappelijke instituten zoals zorginstellingen, universiteiten en ministeries. Verder kun je denken aan bepaalde chirurgen die heel moeilijke dingen doen, luchtverkeersleiders, dat soort beroepen.

Voetballers, entertainers en beursspeculanten – nu de grootste verdieners – vallen daar minder makkelijk onder. Ook een gewone medisch specialist of een bankier bij een staatsbank komt niet in aanmerking voor meer dan 1,5 ton. Dat zijn op de keper beschouwd gewoon – hopelijk kundige  - uitvoerende ambtenaren, vergelijkbaar met de rechter of de huisarts.

Factor 20

Hoeveel meer mogen mensen verdienen die uitzonderlijk presteren?

Er zijn wetenschappelijk aanwijzingen dat een factor 20 verschil tussen de hoogstbetaalden en laagstbetaalden optimaal is. Bij grotere verschillen treedt maatschappelijk ontwrichting op. Je hebt dan graaiers en verliezers, dat leeft slecht samen. Bij kleinere verschillen ontbreekt de prikkel om uitzonderlijk te presteren. Mijn gevoel zegt ook dat die factor 20 redelijk is.

De laagstbetaalde werkenden in Nederland ontvangen het minimumloon. Dat is ongeveer 1400 per maand netto. Daar komen bij: vakantietoeslag, zorgtoeslag, vaak huurtoeslag, en nog wat dingen. Grofweg jaarlijks bij elkaar ongeveer 20.000 euro netto per jaar. De bijstand is lager, maar je kunt goed verdedigen dat mensen die werkelijk langdurig op bijstand zijn aangewezen meer mogen krijgen.

Dat bedrag keer de factor-20 is 400.000 euro. Netto. Met alle belastingen en toeslagen en aftrekposten, betalen mensen in de top ongeveer een derde belasting. Zij mogen dus, als je deze redenering blijft volgen, maximaal bruto zes ton verdienen.

Maserati

Zes ton voor een bestuurder van een non-profitorganisatie? Maar al die paljassen dan, die in Maserati’s gingen rijden en intussen hun organisaties op de klippen lieten lopen? Dat waren mensen die hun geld niet waard waren. Het waren lieden die omhoog konden vallen omdat ze werkten in een gesloten, slecht gereguleerde en gecontroleerde omgeving. Als we - zoals nu gebeurt - de collectieve sector veel transparanter maken, valt dit soort brokkenpiloten snel genoeg door de mand.

Je wilt de beste mensen én een rechtvaardige, egalitaire maatschappij. Hanteer daarom de ‘factor 20-regel’. Betaal de echte toppers in de zorg een prikkelend maar niet exorbitant salaris: zes ton bruto bij het huidige prijspeil. Een enkele chirurg krijgt dat nu al. Verdriedubbel de norm voor topsalarissen voor zorgbestuurders. Het geklaag over de zorg zal omgekeerd evenredig afnemen. Nederland zal gelukkiger zijn.

Otto Reuchlin
Directeur van PeerAdministratie

13 Reacties

om een reactie achter te laten

Peter Koopman

4 juli 2014

Het minimumloon van 23+ is €1500 bruto per maand. Bruto per jaar dus net geen € 20000 bruto. Het is onjuist om overheidstoeslagen in dit kader toe te voegen. Ik begrijp dat het artikel geen serieus pleiten is voor hoge beloningen aan de top, maar laten we de basis correct behandelen.

Overigens ook over de factor 20 is discussie; het getal 12 kent ook aanhangers.
Bij het vergelijken van sectoren of branches moet ook gekeken worden naar de aard van het primair proces. In professionele organisaties als zorg en onderwijs zijn beloningsverschillen kleiner dan bijvoorbeeld in de productiesectoren.

Naar mijn mening zou in de top van zorginstellingen een afspiegeling van de basis niet misstaan: cultuurverwantschap is echt een pré.

De " topsalarisregeling" -model Reuchlin-zal bij artsen, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten echter weinig instemming krijgen. Ook de politiek zal met dit model aan de loop gaan. Maar u zult stellen: " het was ironie ".

otto reuchlin

4 juli 2014

Voor alle helderheid, dit artikel is natuurlijk een beetje dik aangezet - anders kom je niet door het scherm heen - maar beslist geen ironie. Ik geloof in hogere salarissen voor de top in de (semi-)publieke sector.

Koos Dirkse

4 juli 2014

Ik zou mijn ogen uit mn kop schamen om zo te denken. Dit moet tegen een SEH verpleegkundige gezegd worden die de benen uit de kont loopt en levens red voor 1/50 van dat bedrag. Wil de zorgsector gezond en betaalbaar worden dan moet men beginnen met al het externe management eruit te gooien. De zorg moet echt naar de dokter!

Jan Alberts

4 juli 2014

Ik vind 6 ton echt niet veel. Een beetje Maserati kan al niet uit van een Balkenendenorm. En je wilt er zowel eentje voor hier in ons kikkerlandje als een convertible voor bij je vakantiehuis. Moet men dan de rest van het jaar als een ordinaire loonslaaf sappelen voor die paar centen die men dan overhoudt? Geen talent blijft hangen hoor, en de zorg zal degenereren tot een niveau waar Schippers en het ambtenarenapparaat in hun stoutste dromen niet aan durven denken.

Peter Koopman

5 juli 2014

Het blijkt geen ironie, maar op geloof gebaseerd. Dank voor deze verhelderende informatie. Mijn inschatting is dat dit Reuchlin-salarissysteem voor de top van zorginstellingen zelfs de kiesdrempel van de NVZD niet zal halen.

tjark reininga

7 juli 2014

de misvatting is natuurlijk dat kwaliteit alleen aan te trekken, c.q. te behouden, is als voldoende wordt betaald. en dat is inderdaad vooral een geloof. en het is vooral het management dat van dit geloof profiteert.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

7 juli 2014

Het is ruimschoots bewezen dat salaris slechts een tijdelijke prikkel is, op welk niveau dan ook.

Het is geenszins bewezen dat topinkomens van de grootste multinationals tot kwaliteit leiden.

Het is mijn hoop en geloof dat de zorg en vele andere sectoren er beter van worden, als degenen die daar werkzaam zijn intrinsiek gemotiveerd worden om hun waardevolle werk op lange termijn goed te doen. Financiële prikkels leiden daar van af en stimuleren korte termijn, schijnbare successen...

D G o

7 juli 2014

Er is geen ingewikkelder bedrijfstak dan de zorg en in het bijzonder de ziekenhuissector.
Daarin wordt verantwoordelijkheid gedragen voor een kwalitatief goede zorg, 24 uur per dag en 7 dagen per week.

Op het gebied van financiële verantwoordelijkheid is een ziekenhuis het bedrijfsleven qua moeilijkheidsgraad ook flink voorbij gestreefd want de verhoudingen met de bankensector is vrij gecompliceerd geworden door het geworstel van/ met VWS en zorgverzekeraars. Iedereen weet dat de accountants er inmiddels geen chocola meer van kunnen maken.
Straks wordt een ziekenhuis ook nog afgerekend op zijn financiële rendement. En organisatorisch is een ziekenhuis altijd complexer geweest dan het bedrijfsleven.

Kortom, Otto Reuchlin heeft het bij het rechte eind. En of er nu de factor 18 of 22 moet worden toegepast is minder interessant.

Oh ja, de waardering geldt uiteraard voor de de functie en niet voor een persoon die er een zootje van maakt. Deze dient de laan uit te worden gestuurd zonder enige vorm van financiële tegemoetkoming, maar daar zal iedereen het ook mee eens zijn.

Hans Dijkstra

7 juli 2014

Beste Otto,
Leuke blog/column, met RvS-advies inzake WNT ook goede timing om kort voor de komkommertijd nog wat stof tot nadenken te geven.
Een punt dat ik erg vaak mis, en waar jij ook niet expliciet op ingaat, is dat aan ieder beloningsdebat een beoordelingsdebat voorafgaat (of: zou moeten gaan). Er is denk ik niet veel discussie over de stelling dat iedere arbeider zijn loon waard(ig) is. Doe daarbij nog iets van risico's (op verlies van investering, reputatie en inkomenszekerheid) en de essentie van het debat is er wel zo ongeveer.
Als we nu eens afspreken (ook in Den Haag) om per heden alle belonings- en WNT-discussies te staken en als sector de focus drie jaar lang te leggen bij beoordelingen en het verbeteren daarvan.
Hoe doen we dat eigenlijk, wat zijn de kernelementen ('wat' en 'hoe'), welke paar maatstaven kiezen we, en vooral: gaan we trainen om bij die gekozen maatstaven goede/betrouwbare data te krijgen over prestaties (wederom, over het 'wat en het '' hoe'), en vervolgens hoe we een goed en eerlijk gesprek voeren over die prestaties. Als we dan alle euro's nu bevriezen (los van schalen en bevorderingen in het bewezen loongebouw) is er geen directe sanctie en kan het alleen gaan over de inhoud van het werk, het verbeteren van processen waardoor mensen beter gaan functioneren, het samenwerken aan cultuurverandering, enz..

Peter Koopman

7 juli 2014

#8#9 zo redenerend zou de slotsom zijn dat de beste financieel beheerders vanwege de "lage" honorering thans niet aan zorgorganisaties, maar in de bankensector of in het bedrijfsleven werkzaam zijn. Echter, ik verneem uit bijvoorbeeld de nrc meestal van erkende topeconomen uit de wetenschappelijke wereld. En een dergelijke professor ontvangt van de universiteit geen zes ton jaarlijks! Zijn die toppers daarom incompetent?

Gert-Jan Scheers

9 juli 2014

In hoeverre zijn veel van de huidige managers in de zorg opgewassen tegen de nieuwe situatie? Voorheen kon je bij budget overschrijding altijd aankloppen bij de minister. Dus het kwam niet zo nauw. Maar dat is drastisch veranderd. Het vereist volgens mij een heel ander slag managers om de nieuwe uitdagingen te kunnen managen. Durf, keuzes maken, pro-actief, financieel scherp, stakeholders voor zich weten te winnen, nagenoeg non-profit maar zeker geen verlies, dus smalle marge voor succes in een zeer snel veranderende omgeving. Ik verwacht een slachting onder de oude generatie managers en capabele managers van buiten de zorg zullen het grote faalrisico niet willen nemen als de beloning daar niet voldoende reden voor geeft.

Peter Koopman

13 juli 2014

#11 het is ook de vraag of zorgorganisaties het " faalrisico" van managers van buiten de zorg of zorgverzekering willen nemen. Aan welke niet-zorgbranche wordt gedacht, waar in de laatste tijd voorbeeldige managers én het primaire proces én de bedrijfresultaten opvallend wisten te verbeteren zonder zelf notie te hebben van dat primaire proces? Nog afgezien van een constatering dat de aard van zorgorganisaties met de vele wettelijk erkende professionals echt een andere stijl van leidinggeven verlangt.

Dik Berkhout

27 juli 2014

Een volkomen uit de lucht gegrepen bijdrage. Eén, anderhalve ton zou een mooie maatstaf zijn voor een vakvrouw of –man op academisch niveau met een maatschappelijk verantwoordelijke functie. Er zijn echter een heleboel professionals die dat geenszins halen. Denk aan academisch geschoolde leerkrachten, technische professionals, de meeste advocaten. 80.000 is echt al een prima salaris voor veel academici met een verantwoordelijke functie. Voor bijzonder verantwoordelijke functies, zoals de rechterlijke macht, de regering kan 120.000/150.000 euro de norm zijn, en er is geen enkele reden waarom zorgmanagement zo ingewikkeld zou zijn. Integendeel. Een verdienstelijke zorgmanager zou de complexiteit stukken kunnen verminderen door professionals hun werk zelfstandig te laten doen.
Mensen die hun werk voor het geld doen, kunnen we in de zorg missen als kiespijn.

Top