Gastvrijheid

Van maaltijdconcept naar patiënttevredenheid

Van maaltijdconcept naar patiënttevredenheid

Gezond eten is hot. Chefkoks schrijven boeken en maken tv-programma’s, boeken over gezonde voeding vinden gretig aftrek bij het publiek en de foto’s van al dan niet zelfgemaakte gerechten wordt actief gedeeld via Instragram of Facebook.

Niet alleen zijn we massaal geïnteresseerd in gezond eten maar ook in de herkomst ervan: is het regionaal geteeld? Is het biologisch verbouwd? En, wat gebeurt er met wat we overhouden?

Recycling

Binnen verschillende sectoren wordt er gezocht naar manieren om de hoeveelheid voedselafval in te perken. Dat leverde in Amsterdam het pop-uprestaurant  ‘Instock’ op, dat afgedankt voedsel van de Albert Heijn omtovert tot gerechten voor de bezoeker. Ook wordt de voedselbank deels bevoorraad met ‘afgedankt’ voedsel of producten die op andere wijze niet via de reguliere markt verkocht kunnen worden. Een actueel voorbeeld is het overschot groente en fruit vanwege de Russische boycot. Mooie ontwikkelingen, want dat voedsel afval kan zijn, is toch eigenlijk een rare gedachte.

Ook in de ziekenhuizen is sprake van voedseloverschotten. Uit onderzoek van Food & Biobased Research, onderdeel van de Universiteit van Wageningen, blijkt dat een groot deel van deze overschotten al ontstaat bij het opscheppen in de keuken. Patiënten vinden het namelijk moeilijk een dag van tevoren in te schatten hoeveel zij de dag erna zullen eten, met halfvolle borden als gevolg. Vooral groentes van de warme maaltijd worden weggegooid en het vaakst op donderdag en vrijdag. De methodiek die Food & Biobased Research heeft ontwikkeld, laat zien dat het ook beter kan.

Duurzaamheid

Het inperken van voedselafval past bij de doelmatigheids- en duurzaamheidsdoelstelling van ziekenhuizen, draagt bij aan patiënttevredenheid en aan betere zorg. Voor de NVZ drie redenen om een samenwerking aan te gaan met Food & Biobased Research. Ziekenhuizen en onderzoekers gaan gezamenlijk kijken naar waar in het proces het meeste voedsel wordt weggegooid.

Zo is Ziekenhuis Gelderse Vallei na een meting van Food & Biobased Research gestart met het maaltijdconcept ‘At your request’ . Binnen dit concept kan de patiënt de hele dag door een maaltijd bestellen vanaf een uitgebreide menukaart. De maaltijden worden vers bereid in het ziekenhuis en geserveerd in een gezellige ruimte of op de kamer van de patiënt. De belangrijkste reden voor de Gelderse Vallei is het tegengaan van ondervoeding en bijdragen aan een voorspoediger herstel. Het feit dat bijna alle patiënten nu hun bord leeg eten, levert dus een dubbele winst op.

Meals on Wheels

In het Rijnland Ziekenhuis heeft  men na een sessie met de Wageningse onderzoekers er voor gekozen om te starten met van ‘Meals on Wheels’. De patiënt kiest op de eigen kamer de maaltijd en krijgt het daar opgeschept. Resultaat: in plaats van 33 procent aan voedselrestanten dat dagelijks in de afvalbak verdwijnt, is dat nu 19,5 procent. De patiënten eten gemiddeld meer per maaltijd en de waardering voor het eten in het maandelijkse klanttevredenheidsonderzoek is gestegen van een 6,5 naar een 7,8.  

We zien in ziekenhuizen steeds meer initiatieven waarbij er op een andere manier met voedsel wordt omgegaan. Het gebruik van biologische en streekproducten wint aan terrein en de keuzevrijheid van de patiënt staat vaker centraal. Het Rijnland Ziekenhuis ziet dat direct terug in een hogere patiënttevredenheid. Je zou bijna kunnen zeggen dat de liefde van de patiënt ook door de maag gaat!

Margot van der Starre
Directeur Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Roland Bal

26 augustus 2014

Heel goed dat de NVZ hier mee bezig is en het zou mooi zijn als veel ziekenhuizen soortgelijke dingen introduceren. Het voelt wel een beetje als een deja vu. 10 jaar geleden was dit ook onderdeel van Sneller Beter, en er zijn vast veel oudere voorbeelden. Vraag die dan opkomt is: wat maakt dat ziekenhuizen dit al dan niet gaan doen? Zijn de investeringen te hoog? (Nee, want je verdient het snel terug als je zoveel minder hoeft in te kopen) Is het te moeilijk om voor elkaar te krijgen? Zou nog eens de moeite zijn daar naar te kijken, want alleen 'best practices' laten zien is onvoldoende.

Peter Koopman

26 augustus 2014

Goede zaak om naast gastvrijheidszorg ook de milieuaspekten in de opgaven mee te nemen. Een aspect bleef wat onderbelicht: de relatie van onaangeroerde of te weinig geconsumeerde maaltijden met het verpleegplan. Immers verpleegkundigen zijn, samen met de patiënt, bezig een verpleegplan uit te voeren. Bij een aantal ziekten kan door obstructie of sterk verminderde eetlust een verpleegprobleem worden geconstateerd en daarom met prioriteit in dit verpleegplan worden opgenomen. Vraag is dan hoe de facilitaire voedingsorganisatie en verantwoordelijk verpleegkundigen zich tot elkaar verhouden. Het constateren van maaltijdresten heeft in het kader van het verpleegplan immers een belangrijke signaalfunctie. Overigens, uit een onderzoek van drs Els Deutekom in het verplegingswetenschappelijk Maastricht van de tachtiger jaren vorige eeuw bleek dat maaltijdresten ook een relatie hebben met het aantal verstoringen tijdens de maaltijd. De verpleegkundigen werden aangespoord om tijdens de maaltijden ongewenste verstoringen (doktersvisite, schionmaak, labonderzoek, slecht nieuws gesprekken, agendabespreking enz. enz.) te verbieden. Ja, ook in het ziekenhuis en zeker, gezien ook de verpleegduur, in het verpleeghuis, gaat de liefde voor en door de patiënt door de maag!

Top