BLOG

Beter verbeteren

Beter verbeteren

Minister Schippers hield het ons in december voor: 2015 moest het jaar van de transparantie worden. In 2013 startte zij het meldpunt 'verspilling in de zorg'. Als lean-adept klonk mij dat als muziek in de oren.

 

Want door permanent naar verspillingen te zoeken, die te analyseren, de grondoorzaken daarvan te ontdekken, kun je fundamenteel en structureel blijven verbeteren. Niet omdat iets niet goed is. Maar omdat het altijd beter kan.

Gemiste kans

Wat de minister nog niet deed, is de oplossingen van de betrokken vakmensen te vragen. Kennelijk neemt ze deze inventarisatie mee in haar eigen afwegingen en belegt zij die bij de instanties', zodat ze leiden tot maatregelen, richtlijnen, wet- en regelgeving. En daardoor raken wij allemaal dus steeds verder van de essentie af. Een gemiste kans. De zorg gaat namelijk grootschalig, effectiever én transparanter veranderen als vakmensen zelf openlijk en formeel met die verspillingen aan de gang gaan.

Openbaar

Maak de inventarisatie van verspillingen dus openbaar. Daag vakmensen uit die aan te pakken en met verbetervoorstellen te komen. De volgende stap: laat het Kwaliteitsinstituut de vergaarbak worden van die verbetervoorstellen. Dat kan dan vaststellen welke verbetervoorstellen in aanmerking komen om breder te worden ingezet. Bijvoorbeeld door daar erkenningen, nominaties en ruchtbaarheid aan te geven. Alles open en transparant.

In lijn met lean denken en doen, ontstaat hier een veel grotere verantwoordelijkheid bij de vakmensen om met verbetervoorstellen te komen waar zij zelf het nut van inzien. Verbeteringen worden beter, uitvoerbaarder en gedragen. Én er wordt een potentie aan kennis en energie gemobiliseerd waar geen centraal ambtenarenapparaat of semi-overheid tegenop kan.

Belonen

Zet hier op een aanmoediging door de shared savings van de voorstellen in beeld te brengen en de bijdragers daaruit te belonen. Het is dan weer aan de minister om de belemmeringen weg te nemen uit de huidige regelgeving en financiering die het realiseren van zulke shared savings in de weg staan.

Tegelijk slanken we de NZa af; in lean termen op zichzelf een verspilling. Geef de NZa alleen nog de signaleringsfunctie om te constateren waar zaken binnen de zorg niet goed gaan. Laat vervolgens weer de betrokken vakmensen de taak krijgen om een verbetervoorstel te doen. Dat komt dan bij het Kwaliteitsinstituut. Herkent u het verleggen van de aandacht van schuld en boete naar transparante verbetering?

Naast alle ellende waarmee wij dit jaar beginnen, kan 2015 zo ook iets moois brengen!

Mauk van Heemstra
Eigenaar ZorgSteedsBeter. Meelezer: Marnix de Romph

12 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn

13 januari 2015

Beste Mauk,

Je weet dat ik bepaald kritisch sta tegenover het beleid van minister Schippers. Maar ik snap je redenering niet. Je stelt: "In 2013 startte zij het meldpunt 'verspilling in de zorg'. (...) Wat de minister nog niet deed, is de oplossingen van de betrokken vakmensen te vragen."

Ik zou denken dat het meldpunt voornamelijk gebruikt gaat worden door zorgmedewerkers, want die hebben daar beter inzicht in dan patiënten. De zorgmedewerkers zien immers ook wat er achter de schermen gebeurt. En met de meldingen komen impliciet toch ook de oplossingen, zelfs al vergt dat soms enige analyse?

Ook onderschat je naar mijn mening de huidige 'work load' van het Kwaliteitsinstituut en/of overschat je de kwantitatieve capaciteit ervan. Zo zijn er voor de meeste zorgsoorten nog geen behoorlijke kwaliteitsassessments, althans niet geaccordeerd door de veldpartijen. Die partijen op één lijn krijgen is al een enorme klus. Al denk ik dat het instituut daar aanmerkelijk voortvarender in kan zijn.

En het instituut is ook belast met het verzamelen en stimuleren van richtlijnen, die er voor heel veel aandoeningen c.q. combinaties van aandoeningen en zorgsoorten nog niet zijn. Ik zou dus denken het instituut zijn handen al meer dan vol heeft.

Verder spijt het met te moeten zeggen dat ik het een nogal naïeve gedachte vind om te denken dat met een slechts signaleringsfunctie van de NZa de betrokken vakmensen automatisch verbetervoorstellen gaan doen. Ik denk dat daar veel meer voor nodig is.

Renske Siezen

13 januari 2015

Beste Mauk,

Op de website van het meldpunt verspilling in de zorg staan wel wat voorbeelden van oplossingen, hoewel nog zeer summier.

In tegenstelling tot de vorige reactie ben ik echter wel blij dat je refereert aan een instelling als de NZA, want bij het meldpunt verspilling in de zorg lijkt het vooralsnog enkel te gaan om de uitvoeringsorganisaties. De systeemwereld die we in Nederland rondom de zorg in het leven hebben geroepen, lijkt zichzelf goed in stand te houden, terwijl hier veel onnodige bureaucratie en overlap zit. Om er een paar op te noemen: het CIZ ( 1500 medewerkers), het CVZ (363 fte), het CAK (700 medewerkers) en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (490 fte). Geen wonder dat instellingen vaak meer met elkaar bezig zijn dan met de cliënt/patiënt! Als we het zorglandschap echt willen kantelen dan moet iedereen zichzelf de spiegel voor houden. Gebeurt dit niet dan blijft het bij een paar goede voorbeelden en is het verder “business as usual”.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

13 januari 2015

Frank, jouw pessimisme over de beperkte draagkracht van het kwaliteitsinstituut en het niet automatisch oppakken van oplossingen door vakmensen deel ik.

Maar ik meen dat wij elkaar in de zorg verder helpen met een perspectief hoe het anders en beter kan, door de essentiële taken bij de juiste mensen te leggen.

Daar is mijn pleidooi voor bedoeld.

Vervolgens is het zeker de kunst dat iedereen zich daar ook nog naar gaat gedragen.

Maar zolang zorgers van hun werk worden afgehouden, inderdaad door instellingen als degenen waar Renske op wijst, komen wij niet verder.

Stel je voor dat die 3000 mensen waar Renske over spreekt zouden stoppen met controleren en vervangende taken, die eigenlijk de zorgverleners zelf moeten doen. En dat die ruimte vrij komt voor het primaire proces: waarde toevoegen aan de client! Dus mee- in plaats van tegenwerken!

Op dus naar zo'n perspectief. Eerst zien, dan er naar toe werken!

Edmar Weitenberg

14 januari 2015

Interessante blog! Een mooie aanleiding om hier te melden dat er al een initiatief is waar vakmensen met verbetervoorstellen kunnen komen!
De uitdaging voor vakmensen waar u het over heeft, ligt er in de vorm van ChangeDay. Dit initiatief is in Engeland met groot succes door de NHS gestart en overgenomen door Zorginstituut Nederland. Zorgprofessionals worden met Changeday uitgenodigd hun acties en initiatieven in het leveren van goede zorg te delen met hun collega´s in Nederland. Het lijkt een beetje op de vergaarbak van verbetervoorstellen waar u op doelt.
Maar Changeday gaat zelfs nog een stap verder. Hier bepalen de vakmensen zelf welke initiatieven in aanmerking komen om breder ingezet te worden. Dat doen zij door zich aan te sluiten bij al ingediende initiatieven van collega's.
Zo komen er inderdaad verbetervoorstellen waarvan de vakmensen zelf het nut inzien. Als het voor de een werkt, kan het ook voor collega´s elders werken.

Bij het Zorginstituut zijn we bezig met de voorbereidingen voor Changeday 2015. Het Zorginstituut maakt er tijd voor. Waarom? Omdat het belangrijk is te laten zien welke passie en verbeterkracht er zit bij de vakmensen in de zorg, de zorgprofessionals. Kijk op www.changedaynederland.nl

Frank Conijn

15 januari 2015

Beste Mauk,

Het Centraal Administratiekantoor (CAk) en het College voor Zorgverzekeringen (CvZ) zorgen niet voor - onnodige - administratief-reglementaire belasting van zorgaanbieders. Veel structuur- en proceseisen (SeP~) doen dat des te meer, maar die komen niet van het CAk of het CvZ.

En ook niet van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Dat stelt slechts vast voor welke care men in aanmerking komt volgens de AWBZ/WLZ. Het aanvragen van een indicatie is weliswaar een administratieve belasting, maar om een landelijke uniform beleid te krijgen, en de kat niet op het spek te binden (= zorgaanbieders de indicatiestelling zelf laten doen), zal er toch een overkoepelende organisatie moeten zijn die daarover gaat. Dus het CIZ zie ik als onvermijdbaar.

Dan blijft over de IGz. Daar ik heb in deze context gemengde gevoelens over. Enerzijds valt het aantal FTE's me enorm mee, anderzijds legt de IGz veel SeP-eisen op die vervangen kunnen worden door uitkomstmeting.

Die op een zodanige manier vormgegeven kan worden dat ze minimaal administratief belastend is, binnen redelijke grenzen vrijheid van handelen voor de zorgaanbieder biedt, en toch goed inzicht geeft in de kwaliteit van zorg. Zie voor een voorbeeld https://gezondezorg.org/uitkomstassessment.

Uitkomstassessments zijn echter niet altijd werkbaar of zinvol, dus voor bepaalde zorgsoorten moeten enkele SeP-eisen blijven bestaan. Te controleren door de IGz, dus die dient toch te blijven bestaan.

Voor een totaaloverzicht van het algehele kwaliteitsmanagement per zorgsoort, zie https://gezondezorg.org/http://gezondezorg.org/uitkomstassessment.php#totaal. Welke meestal veel leaner zijn dan het huidige woud aan SeP-indicatoren waar vooral ziekenhuizen mee te maken hebben. Maar welke naar mijn mening niet leaner kunnen, als je behoud van zorgkwaliteit en de inzichtelijkheid daarvan als voorwaarde stelt.

We delen dus de wens om het werken voor zorgaanbieders administratief-reglementair zo lean mogelijk te maken, maar over hoe dat te realiseren verschillen we kennelijk van mening. En ik stel wellicht strengere eisen aan de inzichtelijkheid/garanties.

Frank Conijn

15 januari 2015

Beste Mauk,

Het Centraal Administratiekantoor (CAk) en het College voor Zorgverzekeringen (CvZ) zorgen niet voor - onnodige - administratief-reglementaire belasting van zorgaanbieders. Veel structuur- en proceseisen (SeP~) doen dat des te meer, maar die komen niet van het CAk of het CvZ.

En ook niet van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Dat stelt slechts vast voor welke care men in aanmerking komt volgens de AWBZ/WLZ. Het aanvragen van een indicatie is weliswaar een administratieve belasting, maar om een landelijke uniform beleid te krijgen, en de kat niet op het spek te binden (= zorgaanbieders de indicatiestelling zelf laten doen), zal er toch een overkoepelende organisatie moeten zijn die daarover gaat. Dus het CIZ zie ik als onvermijdbaar.

Dan blijft over de IGz. Daar ik heb in deze context gemengde gevoelens over. Enerzijds valt het aantal FTE's me enorm mee, anderzijds legt de IGz veel SeP-eisen op die vervangen kunnen worden door uitkomstmeting.

Die op een zodanige manier vormgegeven kan worden dat ze minimaal administratief belastend is, binnen redelijke grenzen vrijheid van handelen voor de zorgaanbieder biedt, en toch goed inzicht geeft in de kwaliteit van zorg. Zie voor een voorbeeld https://gezondezorg.org/uitkomstassessment.

Uitkomstassessments zijn echter niet altijd werkbaar of zinvol, dus voor bepaalde zorgsoorten moeten enkele SeP-eisen blijven bestaan. Te controleren door de IGz, dus die dient toch te blijven bestaan.

Voor een totaaloverzicht van het algehele kwaliteitsmanagement per zorgsoort, zie https://gezondezorg.org/http://gezondezorg.org/uitkomstassessment.php#totaal. Welke meestal veel leaner zijn dan het huidige woud aan SeP-indicatoren waar vooral ziekenhuizen mee te maken hebben. Maar welke naar mijn mening niet leaner kunnen, als je behoud van zorgkwaliteit en de inzichtelijkheid daarvan als voorwaarde stelt.

We delen dus de wens om het werken voor zorgaanbieders administratief-reglementair zo lean mogelijk te maken, maar over hoe dat te realiseren verschillen we kennelijk van mening. En ik stel wellicht strengere eisen aan de inzichtelijkheid/garanties.

Frank Conijn

15 januari 2015

Excuses voor de dubbele plaatsing van de voorgaande reactie; dat was niet de bedoeling.

@dhr. Weitenberg:

Op zich is een centrale plaats waar verbetervoorstellen kunnen worden ingediend nuttig. Dat kan zelfs heel nuttig zijn. Maar ik moet helaas zeggen dat ik van de Nederlandse uitvoering in de vorm van www.changedaynederland.nl niet onder de indruk ben. Dat komt wellicht doordat ik mijn doelen veel hoger stel, maar:

* Er kan niets opgezocht worden, niet per zorgsoort noch per soort verbeteractie. Het is een verzameling losse verhalen.

* In de curatieve zorg is medisch-geneeskundig handelen primair bepalend voor de kwaliteit van zorg. Ik zie daar geen voorstellen voor, en zou denken dat die daar ook niet ingediend gaan worden, in wezenlijke aantallen. Daar leent het format zich niet voor; daarvoor heeft men de wetenschappelijke literatuur nodig.

* Niet alle zorgverleners zijn zelfkritisch. Ik zou zelfs denken dat de matige en vooral de slechte zorgverleners gekenmerkt worden door een gebrek aan zelfkritiek. Die zullen dan niet snel gaan kijken op uw site. En als ze al er op gaan kijken zullen ze vaak vinden dat zij niet hoeven te verbeteren. Je zult dus ook moeten aantonen dat zij matige of slechte zorgverleners zijn.

Wellicht dat de website maar een eerste stap is van het Zorginstituut, ik voorbarig ben in mijn beschouwing en ik er wellicht over een tijdje, als de actie verder geëvolueerd is, anders over denk. Maar ik vraag me wel af, voordat er veel geld en tijd gestoken wordt in die evolutie, waaruit blijkt dat het in Groot-Brittannië zo'n groot succes was?

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

16 januari 2015

Beste Frank, mijn kijk ontstaat door de "lean" bril die ik graag opzet.
Daar zijn volgens de lean definities genoemde organisaties geen toegevoegde waarde aan het leveren voor patiënten.

Zij controleren, óf nemen zaken over die vakmensen kunnen.

In beide gevallen heet dat binnen Lean verspilling. Verspilling kan niet altijd vermeden worden. Controle valt binnen lean termen onder verspilling en heb je inderdaad nodig. Maar de uitdaging is om permanent te proberen die verspilling terug te brengen tot het minimaal noodzakelijke en de zaken zo in te regelen dat je weinig tijd in controle hoeft te stoppen.

Daarom ben ik vooral weer vóór kat op spek, namelijk weg van wantrouwen. Vervolgens high trust en low tolerance. Het CIZ is alleen vanuit wantrouwen ontstaan, want de vakmensen zijn beter in staat te indiceren.

Zoals ook hierboven genoemd: ik begin met visie en dromen, dus zie zeer uit naar de Changeday 2015 in Nederland van Edmar: laat het beginnen!

Frank Conijn

16 januari 2015

Beste Mauk,

Artsen en daartoe bevoegde verpleegkundigen doen de aanvraag bij het CIZ, dus hebben al een belangrijke rol daarin. Omdat het hier echter gaat over AWBZ/WLZ-zorg, inclusief opname in verzorgings- en verpleeghuizen wat extreem kostbaar is, vind ik het echter toch een goeie zaak dat de aanvraag door het CIZ beoordeeld wordt.

Het CIZ voorkomt waarschijnlijk meer verspilling dan dat het zelf kost.

Merk daarbij op dat de kosten van het CIZ, uitgaande van € 100.000 per FTE (bruto werkgeverskosten), € 0,15 mrd (€ 150 mln) zijn, tegenover € 93,9 mrd kosten zorgaanbieders en materialen, cijfers CBS over 2013.

Focussen op de kosteneffectiviteit van de zorgaanbieders i.p.v. van het CIZ levert dus al snel veel meer op qua voorkómen van verspilling.

Ineke van der Voort

16 januari 2015

Beste Mauk, Frank en anderen,

ik reageer met name op de veronderstelling dat zorgverleners het beste weten waar de verspilling zit. Frank stelt zelfs expliciet dat ze het beter weten dan clienten.

Een specialist ziet het misschien als verspilling als hij een kwartier geen clienten ziet. Hij ziet het niet als verspilling als een client vier keer moet terugkomen voor vier verschillende specialismen. Verspilling zit vaak in het systeem en daar heeft de client meer ervaring mee. Denk aan mensen die het ziekenhuis nog niet kunnen verlaten, omdat de thuiszorg nog niet geregeld is. Psychiatrisch patienten die in de kliniek verblijven, omdat de behandelaar dan elke dag zijn visites kan lopen.... Ook de verzekeraar, die immers de meeste rekeningen betaalt, kan veel verspilling signaleren. En ja, de zorgverlener ook. Maar vlak de andere actoren in de zorg niet uit. Ieder heeft vanuit de eigen rol een eigen zicht op de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg.

ineke

Frank Conijn

16 januari 2015

Beste Ineke,

Ik denk inderdaad dat zorgverleners beter kunnen zien waar de verspilling zit. Maar als het gaat om de kwaliteit van zorg denk ik juist het tegenovergestelde -- daarin moeten de ervaringen/opinies van de patiënten juist weer leidend zijn.

Mauks blog gaat echter over de verspilling in de zorg.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

20 januari 2015

Misschien moet ik dan even semantiek in deze discussie toevoegen: met verspilling bedoel ik de verspilling in lean termen: namelijk alles wat geen waarde toevoegt, zoals een klant die zou ervaren.

Bij kwaliteit van zorg is die een slag ingewikkelder, omdat de medicus daarin expert is, althans voor het medische gedeelte.

Verspilling is daarmee alles wat niet bijdraagt aan informatie, communicatie, bejegening, tijdigheid en continuiteit van de zorg, naast goede zorg zelf. En dat vanuit de specifieke patient. Dus per patient verschillend.

Mijn redenering is vanuit deze definitie opgebouwd. Daarmee is medisch inhoudelijke kwaliteit van zorg maar een van de vele en zwaar overschatte aspecten....

Top