BLOG

Laat de vakman zijn werk doen

Wij zijn op weg om Kafka waar te maken en onszelf en anderen te verstrikken in systemen vanuit de overtuiging dat dit ons helpt.

Een voorbeeld: de ombudsman verklaart dat patiënten niet uitgelegd kan worden hoe DBC’s in elkaar zitten. Ook professionals kunnen dat niet. Daarom verzonnen wij DBC’s op weg naar transparantie. Waar eindigt die weg en wat is er transparant? De mondzorg mocht experimenteren met vrije tarieven. Voordat tandartsen een echte kans kregen werd dat al weer teruggedraaid: “mogelijk misbruik”. Oorzaak was de nieuwe prestatielijst die gelijktijdig werd ingevoerd. Dus alles teruggedraaid en niets geleerd. Dat vergroot het wederzijds wantrouwen en leidt tot apathie en de eigen verantwoordelijkheid niet meer willen nemen.

Commissie erbij

Als de NZa steken laat vallen, is de reactie: commissies erbij. In plaats van analyseren wat er echt aan de hand is, de kernoorzaak te achterhalen en dát dan oplossen. Een extra controlecommissie is nooit de oplossing. Ondertussen neemt opnieuw de controle en wantrouwen toe en transparantie af. Dat hangt onlosmakelijk samen.

Wij zijn onze oriëntatie kwijtgeraakt op de essentie van ons werk, onze overtuigingen en het vakmanschap. Systemen zijn daarover heen gehangen vanuit een poging om kosten in de hand te houden en fouten te beperken. Beide lossen toenemende regelgeving niet op. Al jaren niet. Daarom: laat de vakman zijn werk weer doen en zijn overtuigingen weer uitdragen. Laat anderen daar naar kijken om er van te leren. Daarmee neemt de kwaliteit van de zorg toe, net als de werkvreugde. Bovendien voorkomt het onnodige systeemkosten.

Dubbele vergrijzing

De wereld vindt dat wij de beste zorg hebben. Japan en China willen van onze ouderenzorg leren. Zij zien een probleem op zich afkomen dat wij ook kennen: dubbele vergrijzing. Economisch gesproken een enorme kans voor Nederland. Maar hier zit een systeem in de weg. Want zorg valt bij ons onder het ministerie van VWS. Economische Zaken kent geen aandachtsveld zorg. Laat staan dat de kennis beschikbaar gemaakt kan worden. De handelaar in ons kan toch verzinnen dat je grootscheeps moet uitpakken om onze (kennis van) ouderenzorg te vermarkten? Op die manier verschuift in Nederland de zorg van een kostenpost naar een renderende economische motor.

Minimale proporties

De kunst is om systemen weer terug te brengen tot de minimale proporties, alleen ondersteunend aan waar het om te doen is, als zodanig ervaren door de inhoudelijke vakmensen zelf. Oftewel waardetoevoeging door de professional aan de cliënt. Alle andere instanties en regels die daar tussen zitten, moeten er tussenuit. Dan blijft er heel veel minder over.

Maar, zult u zeggen: dan geef je iedereen de vrije hand om voor eigen gewin te marchanderen, daar slaatjes uit te slaan en er groot geld mee te verdienen. Zo lang u dat blijft denken en daar systemen omheen gaat bouwen, vergroot u juist het probleem. Dus begin te stoppen met op die manier te denken. Als u mensen zoals nu wantrouwt en ze belet om te doen waar zij in geloven, zullen zij altijd naar omwegen zoeken. Óf ze geven het op om de goed dingen te blijven doen. En luister maar eens om u heen waar dat gebeurt. Daarom moet vrijwel elke behandelaar nu trucs verzinnen om een handeling die zij zelf voor en patiënt nodig acht, maar die niet binnen een DBC, DOT, ZZP of andere vergoeding valt, links of rechts toch nog te declareren.

Opnieuw beginnen

Neem een voorbeeld aan mensen met lef en originaliteit, die zich aan de systemen onttrekken en inderdaad opnieuw beginnen: Buurtzorg, de Opvoedpoli, Austerlitz Zorgt, Cardiologie Centra Nederland, diverse andere ZBC’s, het Armoedepact in Almelo en talloze, steeds vaker lokale, verrassende en inspirerende initiatieven. Soms helemaal ophangen aan apps zoals Peerby en Verbeterdebuurt en die zelfs op het snijvlak van zorg en samenleving. Net alsof wij weer mens kunnen worden in plaats van patiënt of burger op weg naar participeren vanuit eigen kracht. Zoek ze op en volg ze na.

Mauk van Heemstra
Eigenaar ZorgSteedsBeter

Mauk van Heemstra_311

Meelezers Marnix de Romph en Jan Booij

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Veronica van Nederveen

19 februari 2015

Opnieuw beginnen is een mooi concept.
Transparantie op de uitkomst van de zorg is hierbij een noodzaak.
Ik ben survivor van kanker. Via mijn Patiënt Advocate activiteiten weet ik dat onze zorg voor kanker erg verschillend is per ziekenhuis en binnen ziekenhuizen.
Patiënten in NL krijgen lang niet altijd de goede zorg die zij nodig hebben. Zeker niet als vanzelfsprekend. En dat moet wel.
Verbetering van de zorg kan alleen als patiënten betrokken worden bij beslissingen, zowel bij de behandeling als bij het beleid.
Dus opnieuw beginnen mét patiënten!
De zorg is er voor patiënten, want zonder patiënten geen zorg nodig.

Arend de Heus

20 februari 2015

De vakmanschap benadering van Mauk spreekt mij aan.
Uit onderzoek van Frey and Osborne," the future of employment: How susceptibel are jobs to computerisation" blijkt dat er een enorme verschuiving op ons afkomt in vakgebieden die over 10 jaar nog bestaan. Ook in de medische wereld.

Deze verschuiving betekent dat er met name vakgebieden overblijven met een hoge mate van vakmanschap, en hospitality naar de klant hoog in het vaandel hebben staan.

Regeltjes op regeltjes toepassen zonder rekening te houden met de vakman/vrouw en de wensen van de klant brengt hoge organisatiekosten, lage kwaliteit en opbrengsten, dit laatste zeker in vergelijking met partijen die al wel het roer omgooien en aantoonbaar aantrekkelijker worden door een toenemende transparantie.

Achterstand wordt straks niet meer betaald omdat het ook anders kan. De vakman/vrouw en de klant zijn aan zet.

Frank Conijn

26 februari 2015

Beste Mauk,

Je impliciete pleidooi voor autonomie voor de zorgaanbieder onderschrijf ik op zich, als het gaat om >hoe< de twee hoofddoelen qua kwaliteit van zorg -- goed ziektelastverloop en hoge patiënttevredenheid -- bereikt worden.

Maar ik wil als patiënt en uiteindelijke financierder van de zorg (als premiebetaler en bijdragend aan de AWBZ-kosten middels de IB) wel kunnen zien welke zorgaanbieders de beste kwaliteit en de beste kosteneffectiviteit hebben.

Het meten van het ziektelastverloop en de patiënttevredenheid blijft dus nog steeds noodzaak. Maar veel zorgaanbieders willen zich überhaupt niet toetsbaar opstellen. Daar helpt inderdaad weer een nieuwe commissie niet (goed) tegen, maar wel een instantie die ervoor zorgt dat die zaken (eerlijk) gemeten worden en de resultaten ervan makkelijk op te zoeken zijn.

Hetgeen iets anders is dan te stellen dat alle instanties tussen zorgaanbieder en -vrager er tussenuit moeten.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

9 april 2015

Eens Franc dat cliëntentevredenheid en (andere) kwaliteit voor cliënten inzichtelijk moet zijn, dus metingen en meningen inzichtelijk.

Organisaties moeten hier naar mij overtuiging zelfs op moeten willen sturen, om zélf te kunnen blijven verbeteren en richten op waar zij voor bestaan.

Dus ook om die reden is het je kop in het stand steken om niet te willen meten.

Top