BLOG

Te dure geneesmiddelen ondermijnen solidariteit

De minister gaat in haar brief van 2 februari in op de vraag of ziekenhuizen patiënten dure geneesmiddelen onthouden. Haar antwoord is vaag.

Ze zegt: "Vooralsnog zijn er alleen signalen van veldpartijen dat er een probleem is. De afspraken in Nederland zijn helder...”. Verder schrijft ze in haar brief aan de Kamer: “Verzekeraars hebben zorgplicht, ziekenhuizen hebben voorschrijfplicht conform geldende standaarden en richtlijnen. En als er financiële problemen dreigen, mag de patiënt daarvan niet de dupe worden, maar moeten ziekenhuizen en verzekeraars dit samen oplossen. Dit alles moet wel passen binnen het kader van het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord, de totale zorg mag niet duurder worden.” Einde bericht.

Venijnige discussie

En zo sluipt ongemerkt een venijnige discussie in ons stelsel. Die, onbedoeld wellicht, ongemerkt de solidariteit ondermijnt. Want het uitgangspunt is en blijft dat een nieuw geneesmiddel, al is het duur, voorgeschreven dient te worden als de medische en farmacotherapeutische richtlijnen dit voorschrijven.

Verzekeraars worstelen hier terecht mee. Het totale bedrag aan ingekochte/verzekerde zorg mag immers niet worden overschreden en de zorgpremie mag niet stijgen. En ook al kunnen ziekenhuizen de dure geneesmiddelen vaak wel declareren, de som van alle declaraties van een ziekenhuis wordt in alle gevallen begrensd door een hard budgetplafond. Dus je kunt als ziekenhuis declareren wat je wilt, er wordt nooit meer betaald dan het plafond. En daarmee komt het probleem van de kosten voor de dure geneesmiddelen op het bord van de ziekenhuizen te liggen. En die kunnen dit niet veel langer meer oplossen.

Pijnlijke dilemma's

Er wordt geprobeerd de kostendiscussie te sturen langs de route van een norm voor maximale kosten per gewonnen levensjaar, dan gaat het om bedragen van 80.000 tot 100.000 euro per jaar. Maar daarmee los je het probleem van het budgetplafond niet op. Je borgt hiermee niet dat het budget niet wordt overschreden. Dit dwingt ziekenhuizen impliciet tot de keuze: do the most, for the most. Pijnlijke dilemma’s, want wat zou u doen? 1 Patiënt met kanker behandelen voor 50.000 euro per jaar, met 40 procent kans op drie jaar levensverlenging, versus vijftig patiënten met 100 procent zekerheid van staar afhelpen?

Gelukkig is het vandaag nog niet zo ver. Maar het betekent in ons ziekenhuis wel dat een individuele arts geen besluit meer kan nemen over de inzet van sommige dure middelen. Daar gaat een interne toetsingsprocedure aan vooraf waarin nog eens heel kritisch wordt gekeken naar nut en noodzaak. Wat het extra lastig maakt, is dat niet alle verzekeraars alle middelen vergoeden; in het ene geval is het ingekochte en verzekerde zorg, in het andere geval niet. Wij confronteren de patiënt daar nu nog niet mee. Wij vinden dat niet verantwoord. Maar hoelang is deze situatie financieel houdbaar?

Snijden

Dit jaar geeft het St. Antonius bijna 5 miljoen euro meer uit aan dure geneesmiddelen dan vorig jaar, een stijging van bijna 15 procent. Verzekeraars vergoeden ons minder dan de helft van deze groei. Het wordt steeds moeilijker die kosten op te hoesten, zonder te snijden in andere kosten. Het geld moet tenslotte ergens vandaan komen. Meer farmacie, minder personeel, is dat dan wat we willen?

Een aantal ziekenhuizen in Nederland, waaronder het onze, heeft relatief veel oncologische patiënten, en ondervindt hiervan dus een bovengemiddeld groot negatief financieel effect. Ondertussen doen we ons best de kosten van deze dure middelen via gezamenlijke inkoop met andere ziekenhuizen in de hand te houden. Dat doen wij via Santeon, een samenwerkingsverband dat we hebben met vijf andere ziekenhuizen. En we doen dat via een gezamenlijk inkooptraject met een verzekeraar. Dat helpt om de groei van een of twee jaar op te vangen, maar daarna zitten we met hetzelfde probleem.

Groot probleem

Wat dan wel? Allereerst moeten we met elkaar eerlijk onder ogen zien dat er een groot probleem is. Dat is precies het signaal dat de veldpartijen, waarover de minister spreekt, al een aantal jaren afgeven. Er moeten binnen een systeem van totale budgetbeheersing duidelijke keuzes gemaakt worden. Of voor het minder voorschrijven van dure middelen, of voor het minder uitvoeren van goedkopere, ook nuttige, zorg. Kiezen we voor het laatste dan gaan we veel patiënten zorg onthouden, ten gunste van een beperkt aantal patiënten dat heel dure zorg ontvangt. Willen we dat?

Daarnaast wordt het tijd de farmaceutische industrie duidelijk te maken dat het niet verantwoord is middelen op de markt te brengen die zo duur zijn dat ze bij voorschrijven impliciet een betaalbaarheidprobleem veroorzaken voor andere, reguliere zorg.

Geen bestaansrecht

Het is een zegen dat we zo veel mogelijkheden hebben om mensen te helpen. Maar we zullen ook duidelijk moeten maken dat als deze zorg zo excessief duur wordt, deze op de lange termijn geen bestaansrecht heeft.

Dit probleem vraagt om een oplossing en om onderkenning vanuit de minister en de politiek. Het op zijn beloop laten of een budgetgevecht tussen verzekeraar en ziekenhuizen is geen optie. Dat zal uiteindelijk het einde betekenen van ons huidige solidaire zorgstelsel, waarin iedereen, ongeacht zijn inkomen, recht heeft op alle zorg die mogelijk is. En dat mogen we niet laten gebeuren.

wout adema_311

Wout Adema
Lid van de raad van bestuur St. Antonius Ziekenhuis Utrecht/Nieuwegein.

 

15 Reacties

om een reactie achter te laten

Gerard Booij

23 februari 2015

De mensheid is ver gezonken. De medicijnprijs kan en mag nimmer een belemmering zijn voor een behandeling. Niet de behandeling maar de medicijnprijs dient ter discussie te staan.
Om een, door incapabele bestuurders gecreëerd, verziekt economisch systeem te redden schroomt men niet om de geldpersen aan te zetten en extra geld bij te drukken. Geldgebrek kan dus nimmer een excuus zijn wij drukken het immers gewoon bij.

Het probleem is louter dat een bepaalde groep personen zichzelf dermate superieur acht dat men vindt dat hun inspanning en aandacht zoveel waard is dat slechts een select gezelschap daar een beroep op zou kunnen doen. Een groot deel der mensheid wordt daarmee als minderwaardig weggezet. Niet waard daaraan moeite en aandacht te schenken. E.e.a. geboren uit louter egoïstische hebzucht.

Gerard Booij

23 februari 2015

Skipr levert zelf het bewijs van mijn stelling. Ik wordt op mijn wenken bediend :) http://www.skipr.nl/actueel/id21543-nieuwe-topman-sanofi-krijgt-2-miljoen-bonus-bij-aanvang.html?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter&utm_term=gezondheidsnieuws,+zorg

D G o

23 februari 2015

Wout Adema's conclusie is juist. Het heeft geen zin om het tussen zorgverleners en zorgverzekeraars uit te laten vechten.
Het probleem zit in het plafond ofwel het is een politiek probleem dat op het bordje van de minister/ politiek ligt om op te lossen.

De meeste Nederlanders hebben daar geen flauw benul van. Dat betekent dat het een taak is van de partijen, waaronder de zorgverleners en - verzekeraars, om duidelijk te maken dat ze op die partij dienen te stemmen die de in hun ogen juiste richting wens te gaan. Ofwel zorg ervoor dat het een duidelijk issue wordt voor de partijen om daarover met elkaar in gevecht te gaan.

De kiezer kan dan kiezen wat voor hem/ haar belangrijk is. De mogelijkheid om dure/ voldoende medische zorg te mogen consumeren of om het geld uit te laten geven aan ...... (Vul zelf maar in).

Anton Broerse

23 februari 2015

Dure middelen of niet, het is al lang afgelopen met de solidariteit. Onwetende zitten nog in de ontkenningsfase of zijn onder invloed van politieke propaganda. De politiek verkwanselt al geruime tijd burgerrechten, i.c. Indiase preferente geneesmiddelen, ICT projecten (LSP), Gronings gas.

Lastige humane kwesties laat Den Haag tegenwoordig over aan onderknuppeltjes zoals ziekenhuisbestuurders en wethouders (overheveling zorgdossier). De overheid als grote verzekeraar, de lastige individuele rekensommetjes schuiven ze de polder in. Hoeven ze zelf niet aan te schuiven bij Nieuwsuur, Den Haag gaat er niet meer over. Handig.

De problematische macht wordt doorgeschoven naar Wout Adema. Aan wie geeft Wout de aalmoes, de dure kankerpatiënt of een paar staar patiënten. De ziekenhuisrekenmeester heeft de taak van Jezus toebedeeld gekregen. Is stiekem eigenlijk ook altijd al een natte droom geweest van hem.

Patiënten in zijn ziekenhuis zullen een goed ingelezen zorgmakelaar nodig hebben om hem aan het kruis te nagelen als hij de verkeerde keuze maakt door ze niet de best beschikbare en verzekerde middelen aan te bieden.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

24 februari 2015

Volgens het marktmechanisme zijn de farmaceuten inmiddels monopolisten geworden.

Dat is het moment waarin inderdaad de politiek een grens moet trekken luisterend naar de veldpartijen, omdat zij het beste inzicht hebben in wat nodig is......

L S

24 februari 2015

Mauk heeft ook al een eigen BV-tje in de zorg. Voor een marktconforme vergoeding wil hij de zorg steeds beter maken.

Zorg is business geworden, Mauk weet er alles van. Volgens Mauk zijn die grote dure farmaceuten op geld uit, maar zijn zij ook de enige?

Frank Conijn

24 februari 2015

Het op zijn beloop laten of een budgetgevecht tussen verzekeraar en ziekenhuizen is inderdaad geen optie.

Wat wel een goede optie is, is dat de politiek de behandelkosten maximeert. Uiteraard niet zomaar, maar in verhouding tot de werkzaamheid van de behandeling (des te effectiever des te duurder hij mag zijn), de leeftijd van de patiënt (des te jonger, des te duurder hij mag zijn) en incidentie van de aandoening (des te zeldzamer, des te duurder hij mag zijn).

Een formule die daarop gericht is staat beschreven op https://gezondezorg.org/behandelkostenmaximering. Waarop ook een verhandeling over de (on)mogelijkheden van het beperken van de kosten van medicijnen.

Nu alleen de politiek nog. Die zal de moed ervoor moeten hebben. Maar dáár hoort het probleem thuis, niet bij de zorgverzekeraars of -aanbieders.

L S

25 februari 2015

Het wijzen richting Den Haag en vragen om extra budget, klagen over het ondermijnen van de solidariteit en over het maken van keuzes omtrent behandelingen is sinds de invoering van de WMG (2006!) een lachertje.

Denkt u werkelijk dat de vroegere veilingmeester Pechtold straks een beslissing gaat nemen over wie waarvoor en voor hoeveel geld een bepaalde behandeling krijgt. Keep on dreaming!

De huidige Minister is hier ook allerminst vaag over.

De werkelijkheid is een andere. Word wakker en open uw ogen. Echt waar? Echt waar!

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

25 februari 2015

Echt waar Marieke!

En ik spreek je graag eens over redelijke vergoedingen voor mooie resultaten in de zorg.....

Niet alleen voor bv's....

Doen?

mvh@zorgsteedsbeter

Frank Conijn

25 februari 2015

@Marieke Dirksma: voor zover uw tweede alinea mijn formule betreft: de politiek hoeft alleen maar de formule goed te keuren. De toepassing ervan gebeurt door de zorgaanbieders, en de zorgverzekeraars kijken achteraf of die goed toegepast is (met uiteraard verrekening van verkeerde toepassing).

Als u ook dat nog 'dreaming' vindt? Ik denk dat dat heel goed haalbaar is; men hoeft er slechts de benodigde politieke moed voor te hebben.

Verder is de minister inderdaad op zich niet vaag, maar ze gooit de problemen over de schutting. Daarmee zadelt ze de zorgaanbieders en -verzekeraars met een onoplosbaar probleem op. Er zitten nog veel meer extreem dure medicijnen aan te komen. Zoals de 'personalized drugs', aangepast aan het DNA-profiel van de patiënt als ik me niet vergis. Tegelijkertijd wil de minister de kosten van ook de curatieve zorg beperken.

L S

25 februari 2015

@Frank Conijn. U zou eens na moeten zoeken of er in de geschiedenis van de NLse parlementaire democratie ooit een formule is goedgekeurd. Voor zover mij bekend zorgen ze voor wetgeving. Het idee achter uw formule staat haaks op de WMG.

De hedendaagse politiek gaat niet om moed maar om centjes.

Personalized drugs zullen waarschijnlijk alleen beschikbaar worden voor de mensen die zich dat kunnen veroorloven in de vorm van een aparte verzekeringsclausule of tegen contante betaling.

L S

25 februari 2015

@Mauk. Gratis reclame maken op deze site met een dubbele agenda. Daar prikt iedereen meteen doorheen tegenwoordig.

Echt waar.

Frank Conijn

25 februari 2015

@Marieke Dirksma: de Nederlandse wetgeving staat bol van de formules, al dan niet in de vorm van AMvB's. Waarin anders zijn de hoogtes van inkomstenbelasting, uitkeringen, zorgtoeslagen, het eigen risico, transitievergoedingen, de balkenendenorm, etc. etc. etc. vastgelegd?

Ook is het zo dat mijn formule er juist op gericht is om ernstig kostenineffectieve behandelingen niet meer te vergoeden. Met behoud van zorgkwaliteit, als men zich een beetje redelijk opstelt.

En op de genoemde pagina wordt gesteld dat men zich zou moeten kunnen bijverzekeren voor als men wil dat dergelijke behandelingen toch vergoed worden.

Misschien toch goed als u de pagina eens doorneemt.

L S

27 februari 2015

@Frank Conijn. Het probleem is niet onoplosbaar, het hoeft alleen maar betaald te worden door de "veldpartijen".

Succes met het doornemen van de WMG.

Frank Conijn

28 februari 2015

@Marieke Dirksma: u doet alsof de WMG een onveranderlijke natuurkundige wet is. Hij is een wet door mensen gemaakt en dus te veranderen.

Verder, t.a.v. het al dan niet oplosbaar zijn het volgende voorbeeld. Het medicijn "tegen" de niet-klassieke vorm van de ziekte van Pompe (Myozyme® [alglucosidase alfa]) bijvoorbeeld, kost(te tot voor kort) per patiënt per jaar maar liefst € 400.000 (vierhonderdduizend).

Waar volgens een literatuur- en klinischedata-onderzoek door het College voor Zorgverzekeringen 40(!) jaar lang mee behandeld moet worden voor een levensverlenging van slechts twee(!) jaar, terwijl de kwaliteit van leven niet(!) verbetert.

Dat medicijn moet van de minister/WMG vergoed blijven. Maar de minister wil ook de zorg betaalbaar houden. Dat noem ik onoplosbaar. En sowieso vind ik het te gek voor woorden dat een medicijn dat zó slecht werkt zó duur moet zijn. Mijn formule biedt daar een oplossing voor, of u dat nu leuk vindt of niet.

Top