Finance

Onmogelijke keuzes

Krijgen patiënten wel de beste medicijnen? Of krijgen ze specifieke medicijnen niet meer omdat deze niet vergoed worden door verzekeraars? Deze vragen zijn ook de afgelopen periode vanuit de media op de ziekenhuizen afgevuurd. Terecht, want het pleit is nog niet beslecht.

Waar gaat het over? De wetenschap ontdekt en ontwikkelt steeds meer behandelmogelijkheden voor levensbedreigende ziektes. Dat is goed nieuws want we kunnen onze patiënten dus steeds beter behandelen en toekomstperspectieven bieden die er voorheen niet waren. Daar heeft iedereen in Nederland recht op. Dat zegt de minister, en dat zeggen de ziekenhuizen ook. Onze patiënten hebben recht op de beste zorg die we ze kunnen bieden. Dit is geen punt van discussie.

Heikel punt

Daartegenover staat het zorgakkoord. Daarin hebben we afgesproken dat we de zorgkosten zullen beheersen en de zorgpremie van de verzekerden zullen verlagen. Voor de periode 2015 tot en met 2017 hebben we een landelijk maximum groeipercentage afgesproken van één procent per jaar. Maar, en hier komt het heikele punt: de kosten van de dure geneesmiddelen groeien veel harder dan deze afgesproken één procent. Die groeien naar schatting met 10 procent tot 15 procent per jaar. Hoeveel de groei precies is, onderzoekt de Nederlandse Zorgautoriteit en weten we voor de zomer. U begrijpt: dit is een probleem in wording. Ziekenhuizen willen alle patiënten de beste zorg geven die mogelijk is. Artsen en verpleegkundigen zijn daar voor opgeleid en leggen daar een eed voor af.

Ziekenhuisbestuurders vertrouwen op het oordeel van hun medisch personeel en faciliteren dat zij deze goede zorg kunnen bieden. Maar we stevenen af op een situatie waarin ziekenhuisbestuurders moeten gaan kiezen welke patiënten ze gaan behandelen. Naarmate er meer geld gaat naar patiënten die met dure specialistische geneesmiddelen behandeld moeten worden, blijft er minder geld over voor patiënten die standaard ziekenhuiszorg nodig hebben. Ziekenhuizen komen dan voor onmogelijke dilemma’s te staan.

Niet realistisch

We staan 100 procent achter de uitspraak dat ziekenhuizen altijd patiënten de zorg moeten geven waar zij recht op hebben. Toch schept die uitspraak verwachtingen die niet realistisch zijn. Ziekenhuisbestuurders zitten straks klem tussen de financiële afspraken van het zorgakkoord en de zorgplicht richting de patiënt. Dat er echt iets moet gebeuren is duidelijk. We willen niet terug naar een vorm van postcodegeneeskunde, ofwel dat de patiënt in het ene ziekenhuis wel een bepaald middel krijgt en in het andere ziekenhuis niet.

Het probleem dat ziekenhuizen de kosten van dure geneesmiddelen onvoldoende vergoed krijgen, is uiteindelijk in 2002 opgelost door de invoering van de beleidsregel dure geneesmiddelen. Door deze regel krijgen ziekenhuizen bovenop hun vaste budget een extra vergoeding wanneer zij patiënten behandelen met kostbare geneesmiddelen. Maar, door systeemwijzigingen en oplopende kosten van geneesmiddelen dreigt het oude probleem nu weer de kop op te steken.

Dure geneesmiddelen

Niet voor niets heeft de minister twee onderzoeken uitgezet naar het beheersbaar houden van de kosten van dure geneesmiddelen. Eén is toegespitst op het gebruik van kankermedicijnen, de andere is gericht op de werking van de hele keten rond het gebruik van dure geneesmiddelen. Vóór de zomer moeten de resultaten van deze onderzoeken beschikbaar zijn. Voortvarendheid is geboden, zodat er voor de zorgcontractering 2016 zicht is op een oplossing. Daarmee voorkomen we dat we voor onmogelijke keuzes komen te staan.

Margot van der Starre

 

Margot van der Starre_311

7 Reacties

om een reactie achter te laten

L S

22 april 2015

Er is feitelijk beroepshalve geen keuze mogelijk. Patiënt heeft het recht op de beste behandeling, zijn arts heeft hiervoor immers niet voor niets een eed afgelegd. De betreffende middelen zitten in het basispakket en zouden dus in ieder gecontracteerd ziekenhuis verstrekt moeten worden als de behandelaar dat noodzakelijk acht.

De koehandel met patiënten, of waarmee gedreigd wordt, is het resultaat van het feit dat ziekenhuisbestuurders bang zijn voor een te groot begrotingstekort van het ziekenhuis. Daarmee komt direct hun eigen positie in gevaar. Hierop wordt gespeculeerd door zorgverzekeraars en overheid, want die kunnen geen keuzes maken op behandelniveau. Ziekenhuisbestuurders kiezen er zelf voor contracten af te sluiten op basis van macrobudget zonder specifieke clausules en hebben er dus zelf voor gekozen een dergelijk verzekeringsrisico voor hun rekening te nemen.

Een moedige ziekenhuisbestuurder springt over zijn eigen schaduw heen en laat de wal het schip keren. Het schip is sterk genoeg in de meeste gevallen.

Frank Conijn

24 april 2015

@LS:

U stelt dat ziekenhuisbestuurders er zelf voor kiezen contracten af te sluiten op basis van macrobudget zonder specifieke clausules, maar volgens mij hebben ze zulke clausulemogelijkheden niet. Het landelijk afgesproken maximum groeipercentage van één procent per jaar verhindert dat.

Een ander punt is de werkzaamheid van extreem dure medicijnen. Neem bijvoorbeeld het (enige) medicijn "tegen" de niet-klassieke vorm van de ziekte van Pompe, Myozyme.

Een analyse van een onderzoek gepubliceerd in 2010 plus Nederlandse klinische data vond namelijk dat daar waarschijnlijk 40 jaar lang mee behandeld moet worden, á raison van € 400.000 per patiënt per jaar(!), voor slechts twee(!) jaar levensverlenging, zonder effect op de kwaliteit van leven! Het heeft slechts effect op een paar selectief geshopte deeluitkomstmaten, terwijl de bijwerkingen net zo groot zijn.

Een andere manier van hoe hiermee om te gaan staat beschreven op https://gezondezorg.org/behandelkostenmaximering. Met als kernboodschap: breng de maximale behandelingskosten in lijn met de -- werkelijke -- effectiviteit van van de behandeling (= per-saldo-invloed op kwaliteit van leven), de leeftijd van de patiënt en de mate van vóórkomen van de aandoening. Hetgeen een taak voor de politiek is.

L S

24 april 2015

@Conijn De ziekenhuisbestuurders gaan er mee akkoord door de overeenkomst aan te gaan. Ook al hebben ze weinig keus. Daarmee worden ze onderaannemer van de verzekeraar en deels verantwoordelijk voor het verzekeringsrisico. Ziekenhuisbestuurders worden niet gedwongen die royaal betaalde positie te bekleden. Het is dan ook schijnheilig de bal terug te kaatsen naar politiek, verzekeraars, farmaceuten als je in de knel komt te zitten en gewetenswroeging op de loer ligt omdat je zogenaamd moeilijke keuzes moet maken. Zelf voor gekozen!

De ware keuze is eigenlijk, kiest een ziekenhuisbestuurder voor zichzelf of voor een individuele patiënt. Den Haag en zorgverzekeraars speculeren op de optie zichzelf en tot nu toe lukt dat uitstekend.

Frank Conijn

24 april 2015

@LS:
Als ik u goed begrijp zegt u dus dat ziekenhuisbestuurders teveel verdienen en door inkomen in te leveren budgettaire ruimte kunnen scheppen voor de extreem dure behandelingen.

Er van uitgaande dat dat zo is, zal de echter maar voor korte tijd soelaas bieden, want er zitten veel nieuwe extreem dure medicijnen aan te komen. Een structurele oplossing is dat dus niet.

Verder stelt u dat het schijnheilig zou zijn de bal terug te kaatsen naar de politiek. Behalve dat ik geen ziekenhuisbestuurder ben (en dus terugkaatsen niet op mij van toepassing is), is de situatie omgekeerd. De politiek durft zich de vingers niet te branden aan het vraagstuk Extreem Dure Behandelingen en gooit het over de schutting naar vooral de ziekenhuizen, de pijn hooguit iets verzachtende door -- geheime(!?) -- prijsafspraken te maken met de farmaceuten. Maar dit is toch echt een zaak voor de politiek.

L S

24 april 2015

Het gaat mij niet om het salaris, als je op die positie gaat zitten moet je niet gaan piepen omdat je keuzes moet maken. Daarvoor krijgen ze immers het royale salaris. Door het tekenen bij het kruisje nemen ze zelf een verzekeringsrisico op zich. Is doelbewuste afspraak! Dan is er dus voor schijnheiligheid geen plaats meer.

Het ziekenhuis en de behandelaar is beroepsmatig verplicht om de patiënt de beste behandeling aan te bieden. Patiënt heeft hier recht op vanuit de basispolis. Welke keuze is nu onmogelijk? Een ziekenhuisbestuurder die kiest voor zijn eigen budget zit er dus voor behoud van zijn eigen salaris. Voor gewetenswroeging is geen ruimte als je je doelbewust voor het karretje laat spannen en daar royaal voor betaald wordt.

Voor wat betreft de toekomstige dure middelen. Het is een eenvoudige keuze voor VWS, wel of niet opnemen in het basispakket, afhankelijk van de prijsstelling. Opnemen in het basispakket betekent verstrekken vanuit het ziekenhuis.

De kwaliteit van zorg en de levensverwachting is dermate hoog geworden dat het de houdbaarheid van de collectieve pensioenen aantast. Om een eventuele negatieve keuze aan het publiek uit te leggen vergt pas echt leiderschap. Nu probeert men elkaar de bal toe te spelen. En ziekenhuisbestuurders worden royaal betaald om het spelletje mee te spelen.

Frank Conijn

25 april 2015

@LS:
U spreekt uzelf in één bericht tegen: "Het gaat mij niet om het salaris (...) Een ziekenhuisbestuurder die kiest voor zijn eigen budget zit er dus voor behoud van zijn eigen salaris."

Verder stelt u: "Het is een eenvoudige keuze voor VWS, wel of niet opnemen in het basispakket, afhankelijk van de prijsstelling." Dan zul je echter toch moeten weten wat een redelijke prijsstelling is, hetgeen weer afhankelijk is van de mate van effectiviteit en de incidentie van de ziekte waarvoor het medicijn bedoeld is. Mijn formule voorziet daarin.

L S

13 mei 2015

http://kienlegal.nl/images/uploads/files/de_kronkelige_weg_naar_vergoeding.jpg

Ziekenhuisbudgettering is voer voor advocaten. Patiënten kunnen bij KienLegal hun rechten doen laten gelden als ziekenhuisbestuurders verzaken.

Top