BLOG

Renners die opgeven op Alpe d’Huez zijn de helden

Zaterdag 25 juli is het weer zo ver: dan wordt de 'Hollandse Berg' beklommen in de Tour. Voor het laatst won een Nederlander in 1989 de klassieker: toen trad Gert-Jan Teunisse in de sporen van Hennie Kuiper, Joop Zoetemelk en Peter Winnen. De klim naar 1860 meter hoogte is inmiddels Hollandser door Alpe d'HuZes dan door Nederlandse etappewinnaars.

Alpe d'HuZes, inmiddels verreweg de grootste Nederlandse goede doelenactie, brengt niet alleen miljoenen euro’s op voor kankeronderzoek, maar zorgt ook voor een zeer stoere framing van de laatste levensfase met kanker. Geen spindoctor had een betere metafoor dan die loodzware bergetappe kunnen bedenken voor de laatste levensfase. Helaas versterkt het motto 'Opgeven is geen optie' eenzijdig de actiebereidheid  van artsen en andere professionals. De titel 'Niet alles wat kan hoeft' van het rapport van de commissie 'Passende zorg in de laatste levensfase', onder leiding van oud-hoofdinspecteur Gerrit van der Wal, haalt het daar niet bij.

Spierballentaal

Over het effect van taalgebruik en de framing van het medisch handelen in de laatste levensfase is onlangs een prachtig artikel van arts-onderzoekers uit Pitssburgh verschenen, in het Journal of Palliative Medicine. Passend bij de vakantietijd onderzochten ze met een simulatiepatiënt hoe artsen de zorg voor een collega zouden waarnemen bij een 78 jaar oude heer met kortademigheid door uitgezaaide kanker. De resultaten bevestigen dat spierballentaal het nog steeds wint bij medici.

De 114 artsen in de studie gebruikten tweemaal zo vaak het woord 'moeten' bij het bespreken van de beademing, dan bij het bespreken van een comfortbeleid, wat veel vaker met vervoegingen van 'kunnen' werd afgedaan. Levensreddende handelingen werden door meer dan 60 procent van de artsen als eerste genoemd en pas later volgden palliatieve behandelopties. Slechts 3 procent van de artsen vroeg eerst naar de voorkeur van de patiënt, de rest gaf eerst zijn eigen mening. 

Deze Alpe d'Huzes-achtige onderzoeksresultaten kunnen we niet zomaar afdoen als typisch Amerikaans. Ook de Nederlandse dokters zitten nog sterk in de behandelmodus. Ik ervaar dat dagelijks, wanneer ik veel harder moet werken om de zachtere woorden die ik gebruik om te zetten in behandelbeleid, dan collegae, die 'volgens de richtlijn toch echt die ingreep moeten doen'.

Opgeven is heldenmoed

Het zou heel goed zijn voor de hele toer die een goede laatste levensfase is, wanneer er aanstaande zaterdag ook een paar wielrenners opgeven. Dat is pas heldenmoed! Zoals de  Kazachstaanse Aleksej Loetsenko en de Franse renner William Bonnet dat in 2013 durfden te doen op weg naar Alpe d’Huez. Opgeven moet een optie zijn! Deze en andere spannende discussiepunten uit de gezondheidszorg van nu, komen aan bod tijdens de Voorstelling van Zaken over de Zorg, op 11 november in het Nieuwe de LaMar theater.

Marcel Olde Rikkert

Hoogleraar geriatrie in het Radboudumc

Marcel Olde Rikkert

2 Reacties

om een reactie achter te laten

L S

25 juli 2015

De kern is dat als je het best mogelijke wilt bereiken opgeven geen optie is. Zo niet dan wel.
Hier worden twee zaken door elkaar gehaald. Het genezen van kanker of het langer kunnen leven met chronische kanker moet je niet zien als het nastreven van onsterfelijkheid. Reëel vs irreëel.

Het winnen van een touretappe maakt wel onsterfelijk. Daarom geven winnaars niet snel op. De vergelijking met geriatrische patiënten is er eentje op een sterke helling.

L S

25 juli 2015

Veel Alpe d’HuZes deelnemers fietsen die berg op onder het motto opgeven is geen optie om persoonlijke redenen. Niet omdat opa of oma is overleden aan kanker, maar een dierbaar persoon die nog midden in het leven stond of soms zelfs een heel leven voor zich had. Is opgeven dan ook heldenmoed?

Volgens mij is hier sprake van tunnelvisie. Is het bij de specialist opgekomen dat het evenement breder bedoeld is dan de geriatrische patiënt met kanker?

Verreweg de meeste geriatrische patiënten worden trouwens off-label behandeld. Misschien is het een ideetje om een tocht te organiseren en geld in te zamelen voor onderzoek bij geriatrische patiënten. En dan niet te snel opgeven natuurlijk.

Top