BLOG

Powered by

De zorg is de weg kwijt

De huisartsen hebben met succes aandacht gevraagd voor het terugdringen van administratieve lasten in de zorg. Dat betekent niet dat er in andere takken van sport niet eveneens sprake is van onnodig hoge administratieve lasten. Bovendien zijn deze lasten niet het enige probleem.

Een paar voorbeelden waaruit volgt dat men in de zorg toch een beetje de weg kwijt is.

- Omzetplafonds beperken de keuzevrijheid

Omzetplafonds kunnen ervoor zorgen dat een patiënt niet bij de arts waar hij naar toe wil terecht kan. Nieuwsuur bracht onlangs in beeld dat terminale patiënten niet thuis konden sterven doordat het omzetplafond was bereikt. Zulke schrijnende gevallen komen niet vaak voor, maar het voorbeeld illustreert wel hoe pijnlijk een omzetplafond kan uitpakken.

Het grootste probleem met omzetplafonds is de vergaande mate waarin zij ingrijpen in de keuzevrijheid van de patiënt, terwijl de patiënt daar op voorhand ook geen rekening mee kan houden. Want of een zorgaanbieder een plafond opgelegd heeft gekregen en of dit plafond bijna vol is, dat weet de verzekerde niet. Een omzetplafond leidt tot de gekke situatie dat de verzekerde wel aanspraak heeft op zorg, maar de zorgaanbieder deze niet mag leveren. Zie ook een eerder blog van mij hierover.

- De beste zorgaanbieder mag minder zorg leveren

Zorgverzekeraars differentiëren steeds meer in tarieven. De gedachte daarachter is dat een zorgaanbieder die het beter doet, afgemeten aan door de zorgverzekeraar gestelde eisen, een hogere vergoeding krijgt. Ook hier levert het omzetplafond een bizar bijkomend effect op. Want dezelfde zorgaanbieders die beloond worden met een hoger tarief, krijgen geen hoger omzetplafond, met als bizar resultaat dat de beste zorgaanbieder met het hoogste tarief de minste patiënten kan behandelen. Deze aanbieder zal immers eerder aan zijn plafond zitten dat voor iedereen op dezelfde wijze wordt berekend.

- Patiënten met een budgetpolis zijn duurder uit

Patiënten kiezen veelal een budgetpolis omdat zij kosten willen besparen. Daarbij nemen zij op de koop toe dat de keuzevrijheid voor zorgaanbieders meer beperkt is. Je zou verwachten dat zorgverzekeraars de verzekerden die kiezen voor een budgetpolis ook naar de goedkoopste zorgaanbieders zouden sturen. Maar dat is niet het geval.

Het komt geregeld voor dat een zorgverzekeraar voor budgetpolissen niet een aanbieder selecteert die de goedkoopste zorg levert. Dat kan omdat een zorgaanbieder beter scoort op door de zorgverzekeraar geselecteerde criteria, bijvoorbeeld de mate waarin de zorgaanbieder besparingen voor de zorgverzekeraar heeft gerealiseerd. Daarvoor krijgt de zorgaanbieder in 2016 dan een hoger tarief en het recht om wel aan verzekerden met een budgetpolis te mogen leveren. Maar dat betekent voor de budgetpolishouder wel dat hij verplicht wordt te gaan naar een aanbieder die duurder is. En daarmee is de budgethouder die zijn eigen risico nog niet vol gemaakt heeft dus verplicht duurder uit!

- Het roer gaat om, maar niet iedereen zit op dezelfde boot

Als laatste nog de gekke situatie waarbij in het zomerakkoord toezeggingen gedaan worden aan de huisartsen om administratieve lasten terug te dringen. In het document Het roer gaat om staat letterlijk: "In het voorschrijven van geneesmiddelen, hulpmiddelen, incontinentiemateriaal, verbandmiddelen en speciale voeding is het recept afdoende. Afzonderlijke formulieren komen hiermee te vervallen. Een recept is een recept."

Eén van de ondertekenaars was toch echt Zorgverzekeraars Nederland. Maar wat blijkt het geval? In de overeenkomsten tussen zorgverzekeraars en apotheken wordt voor vergoeding van verbandmiddelen en dieetvoeding nog steeds een ingevuld formulier vereist. Het niet langer van de huisarts eisen een formulier in te vullen als de apotheek dit wel nodig heeft voor vergoeding gaat natuurlijk niet werken. Het roer gaat om, maar kennelijk niet voor iedereen. Kennelijk zitten de apotheek en huisarts niet in hetzelfde schuitje. Apart, want als de apotheek het niet vergoed krijgt zonder ingevuld formulier, wat gaat er dan denk je gebeuren? Precies, hij gaat aan de huisarts vragen dat alsnog te doen.

Het zomerakkoord krijgt nog een vervolg, het overleg gaat verder. Laten we hopen dat er ook een goede gids bij zit, want op dit moment zijn we met z’n allen zo te zien nog steeds behoorlijk de weg kwijt.

Karik van Berloo

Partner bij advocatenkantoor Eldermans|Geerts

Karik van Berloo_311

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Pieter van Ede

4 november 2015

Hoeveel mislukkingen zijn er nog nodig voordat de politiek inziet dat het experiment is mislukt? Nu zelfs een van de belangrijkste politici van ‘s lands grootste partij is gesneuveld, is het tijd om de harde waarheid onder ogen te zien: toezichtwerking is een mislukking.

Pieter van Ede

4 november 2015

De val van VVD-coryfee Loek Hermans is geen incident. Hij hield toezicht op een grote thuiszorginstelling, maar kon niet voorkomen dat de megalomane directie miljoenen verkwanselde aan onzinprojecten en de stichting naar de afgrond leidde. Het is het zoveelste debacle in een lange rij van falend toezicht. Thuiszorginstellingen, ziekenhuizen, woningcorporaties en verzekeraars; het misplaatste geloof in toezichtwerking laat een spoor van vernielingen achter in Nederland.

Pieter van Ede

4 november 2015

Het is allemaal het gevolg van beslissingen in de jaren negentig van de vorige eeuw. Terwijl Ronald Reagan in de Verenigde Staten en Margaret Thatcher in het Verenigd Koninkrijk lieten zien hoe marktwerking kan zorgen voor welvaartsgroei, besloot de Nederlandse politiek juist precies de andere weg in te slaan: toezichtwerking werd heilig verklaard.

Pieter van Ede

4 november 2015

Neobureaucratische bestuurskundigen grepen de macht en toverden Nederland om in een budgetmaximaliserende stichting. Eigendom werd iets ondefinieerbaars, winst werd een zonde en de verantwoordelijkheid lag bij niemand meer. Geen probleem, vonden de technocraten, want er is toezicht. Sterke toezichthouders zullen zorgen dat alle stichtingen en publieke bedrijven netjes in de pas blijven lopen.

Pieter van Ede

4 november 2015

Maar dit beeld van de perfecte toezichthouder bestaat alleen in de onrealistische modellen van bestuurskundigen. Daar zijn toezichthouders altijd rationeel. Ze houden altijd het algemeen belang in de gaten en hebben hun bestuurders stevig in de greep. Op de gammele fundamenten van dit toezichtsprookje bouwden de neobureaucraten hun monsterlijke gebouw van commissarissen, raden van toezicht, adviescolleges, inspecties en een batterij aan nieuwe toezichtautoriteiten, elk met z’n eigen drieletterige afkorting. Kleine, overzichtelijke instellingen moesten fuseren tot gigantische too-big-to-fail stichtingen, zodat het toezicht professioneel kon worden opgezet.

Pieter van Ede

4 november 2015

In plaats van onze belangrijkste nutsinstellingen in handen te geven van mensen met 'skin in the game', die financieel pijn lijden bij mislukkingen en die hun eigen vermogen verbinden met het lot van de instelling, kozen de utopische toezichtdenkers voor het model van schaalvergroting, perverse prikkels en diffuus eigendom. Na iedere mislukking keren de toezichthouders hun directie een flinke oprotpremie uit — het is immers toch niet hun geld — en gaan op zoek naar de volgende groep falende bestuurders.

Pieter van Ede

4 november 2015

Het Nederlandse experiment met toezichtwerking is grandioos mislukt. Mijn voorstel: laten we de overheid weer de regierol geven die ze zou moeten hebben en nationaliseer de zorgverzekeraars.

Pieter van Ede

4 november 2015

Kopie column Mathijs Bouman in FD: Toezichtwerking is mislukt. Maar dan met een juiste conclusie.

Top