BLOG

Verlagen AOW-leeftijd geen oplossing voor ‘zwaar beroep’

De aftrap voor wat ongetwijfeld nog een lange discussie gaat worden, is gegeven. Namelijk de vraag wat nu precies een zwaar beroep is. Dat is een rechtstreeks gevolg van het AOW-voorstel van het kabinet. Dat heeft de AOW- en pensioengerechtigde leeftijd naar 67 jaar verhoogd, maar belooft tegelijkertijd een uitzondering te maken voor mensen met een zwaar beroep.

Definitie zwaar beroep

De exacte definitie van dat zware beroep laat nog even op zich wachten. In elk geval gaat het om mensen die, als ze dertig jaar hetzelfde werk uitvoeren, arbeidsongeschikt dreigen te worden.

Psychische klachten

Wat blijkt nu? Maar liefst 40 procent van de mensen in de WIA is arbeidsongeschikt op grond van psychische klachten. Dat betekent, citeert de krant drie onderzoekers van TNO, dat ook bijvoorbeeld leraren en verpleegkundigen een zwaar beroep hebben dat recht zou moeten geven op AOW met 65. Dat gaat recht tegen de veronderstellingen van het kabinet in. Dat vindt nu juist dat hoogopgeleiden, die door de lengte van hun studie sowieso later de arbeidsmarkt betreden, als eersten in aanmerking komen om met 67 jaar te stoppen met werken. Maar met name de geestelijke belasting van leraren en verpleegkundigen is zo groot, aldus de TNO onderzoekers, dat zij wel degelijk in een uitzonderingspositie zouden moeten kunnen komen.

Behoud leeftijdsgrens 65 jaar

Een ingewikkelde discussie over wie op grond van een zwaar beroep jonger de arbeidsmarkt mag verlaten, lijkt mij eerlijk gezegd geen zinvolle. Als je besluit om de AOW-leeftijd te verhogen, dan moet je je van tevoren goed rekenschap geven van de vraag of dat ook kan. Immers, de AOW-leeftijd is ook nu al voor iedereen hetzelfde. Maatwerk zit er bij zo’n regeling niet in, hoe aantrekkelijk dat op papier misschien ook klinkt. Alles dat probeert om recht te doen aan persoonlijke omstandigheden in zo’n eenvoudig systeem, jaagt uitvoeringslasten en bureaucratie op. Bovendien, om het spaarsysteem dat onder de AOW ligt begrijpelijk en voorspelbaar te houden, is elke extra complicatie een serieuze. Ook bij de invoering van de AOW was die leeftijdsgrens van 65 jaar al arbitrair en veel te grof om recht te doen aan individuen.

Zoveel mogelijk werkenden

Kennelijk vindt het kabinet de stap naar 67 jaar gerechtvaardigd én mogelijk. Erg veel smaken om het anders te doen, zijn er ook niet meer. Het veel socialere fiscaliseren van de AOW (dat is: rijke ouderen belasting laten betalen over een deel van hun pensioen, om de AOW niet alleen uit –tekortschietende- premies maar ook uit de schatkist te kunnen betalen) werd tijdens de verkiezingscampagne van 2006 een taboe. Als 67 jaar gerechtvaardigd is, dan moet de hamvraag niet zijn, wie daar waarom onder vandaan mogen. De kern van de zaak moet zijn: hoe zorgen we er voor, dat zoveel mogelijk mensen met plezier door wíllen en kunnen werken tot hun 67ste?

Belasting versus belastbaarheid verpleegkundigen

Verpleegkundigen hebben inderdaad een stevig beroep. Ze werken hard en toegewijd en ze maken veel mee. Maar: willen we de zorg, ook na de economische crisis en met de vergrijzing, draaiende houden, dan zullen zij echt langer moeten doorwerken. Is de psychische belasting van verpleegkundigen nu te zwaar, dan zullen werkgevers samen met de verpleegkundigen aan de slag moeten om die druk hanteerbaar te maken. En de geestelijke gezondheidszorg moet een passend aanbod hebben, zodat mensen die het niet meer volhouden weer terug op hun benen worden geholpen. Voor fysieke belasting geldt precies hetzelfde.

Welvaartspeil vasthouden

Ook de vakbonden zouden er aanspreekbaar op moeten zijn dat, willen we in Nederland het welvaartspeil vasthouden dat we met zijn allen gewend zijn, meer en langer werken voor iedereen de boodschap is. Dat hoeft ook helemaal niet erg te zijn. Werken heeft onnoemelijk veel voordelen. Het maakt je financieel onafhankelijk. Het bezorgt je het gevoel mee te tellen, ergens bij te horen, een bijdrage te leveren. Honderdduizenden mensen in Nederland staan nu langs de kant en zouden dolgraag aan de slag willen.

Kaasschaaf in de zorg

Bovenstaande toont overigens ook, dat de grove kaasschaaf in de zorg zetten zoals het kabinet nu doet, erg onverstandig is. Er zou veel beter moeten worden nagedacht over goede preventie en slimme curatie. De zorg, juist ook de geestelijke gezondheidzorg, levert nu al een enorme bijdrage aan het productief houden van mensen. Dat kan nog veel scherper worden uitgewerkt. Laten we dus geen negatieve energie steken in het maken van allerlei bureaucratische rompslomp waarmee we zo veel mogelijk mensen kunnen uitstoten. Laten we juist zorgen dat de groep die jarenlang gezond, met plezier en energie werkt,  zo groot mogelijk wordt.

Marleen Barth

4 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

18 november 2009

bij alle discussie naar aanleiding van de vraag wat een "zwaar beroep" blijft een belangrijk aspect eigenlijk achterwege. het lijkt erop dat we accepteren dat sommige beroepen fysiek zo zwaar zijn, dat mensen ze niet hun hele werkzame leven kunnen uitoefenen. terwijl de techniek het werk in veel zware beroepen in de loop der jaren toch aanmerkelijk heeft verlicht. een deel van de kabinetsplannen is dan ook zeker gebaseerd op voortgang van de technologische ontwikkeling en de bereidheid -of verplichting- van werkgevers om daarin dan ook te investeren. en daarmee de voortijdige uitstroom naar de WAO (of wat daarvan overblijft) tegen te gaan.

voor beroepen die eerder als "psychisch zwaar" gekarakteriseerd kunnen worden biedt de techniek minder hoop. maar ook daar zullen werkgevers moeten blijven investeren om voortijdige uitstroom tegen te gaan. twee richtingen dringen zich daarbij op. de ene is zorgen voor meer mensen om de zware last te verdelen (meer handen aan de bedden, kleinere klassen, alternatieve functies voor mensen die echt niet meer kunnen, etc.). de andere is zeker zo belangrijk en behelst opvang en begeleiding, de mogelijkheid ook om stoom af te blazen als de psychische druk even te zwaar dreigt te worden.

daarnaast past een heel andere constatering. de aangekondigde verhoging van de AOW-leeftijd zal leiden tot extra uitgaven bij zowel werkgevers (die mensen langer in dienst moeten houden) als sociale fondsen (WW en vooral WAO en Bijstand voor ouderen die toch uit de boot vallen en straks pas op 67-jarige leeftijd voor AOW en pensioen in aanmerking komen). wat had meer voor de hand gelegen dan de nieuwe AOW-plannen in te bedden in een totale herziening van het sociale vangnet?

MeganWall

10 oktober 2011

The <a href="http://goodfinance-blog.com/topics/personal-loans">personal loans</a> seem to be essential for people, which would like to ground their own career. As a fact, this is very comfortable to get a consolidation loan.

aow 2013

5 februari 2013

Ik ben het eens met Tjark, wat betreft de psychisch zware beroepen.

aow 2013

5 februari 2013

http://www.aow2013.nl

Top