BLOG

Een slimme huisarts zet ggz-ervaringsdeskundigen in

Professionele zorgverleners in de eerste lijn kunnen leren van de unieke kennis waarover ggz-ervaringsdeskundigen beschikken.

Ggz-cliënten vinden de deskundigheid van de huisarts over psychische klachten en aandoeningen voor verbetering vatbaar, blijkt uit een enquête van het Landelijk Platform GGZ onder driehonderd mensen. De huisarts neemt psychische klachten serieus, maar informatievoorziening, deskundigheid en begeleiding kunnen beter. Ruim 40 procent acht de poh-ggz ‘onvoldoende deskundig’ op het gebied van psychische klachten.

Oplossingen waaraan wordt gedacht zijn méér afspraken (met beroepsorganisaties en in standaarden) en waarschijnlijk ook méér subsidie en méér onderzoek, de gebruikelijke reacties op problemen in de zorg. Eigenlijk moet allereerst de vraag beantwoord worden: Waarom moeilijk doen als het gemakkelijk kan? De oplossing voor het gebrek aan ggz-deskundigheid in de eerstelijnszorg is de inzet van ggz-ervaringsdeskundigen. Heel effectief, heel simpel en heel efficiënt.

Heel effectief

Ervaringsdeskundigen weten wat het is om psychische problemen te hebben. Ze hebben ervaring opgedaan met behandeling, herstelproces én steun vanuit hun omgeving. Ze staan naast de patiënt en geven tips om de eigen regie of kracht te benutten en gezonder te leven. De inzet van ervaringsdeskundigen in de ggz is bewezen effectief. Hun rol en meerwaarde wordt binnen de ggz-breed erkend. Er zijn zelfs mbo- en hbo-opleidingen voor.

Heel simpel

Ggz-ervaringsdeskundigen zijn georganiseerd in en rond ggz-instellingen. Ze zitten in cliëntencentra of zijn bekend bij instellingen. Ook de nieuwe opleidingen zijn een vindplaats. Huisarts en poh-ggz kunnen ggz-ervaringsdeskundigen direct opnemen in hun team. Gezondheidscentra kunnen een pool van ggz-ervaringsdeskundigen creëren waarop een beroep wordt gedaan als een patiënt met psychische problemen dat op prijst stelt.

Heel efficiënt

Professionele zorg van de huisarts, poh-ggz of wijkverpleegkundige moet kortdurend zijn, vinden overheid en zorgverzekeraars. Ervaringsdeskundigen kunnen wel de tijd nemen en over een lange periode steun bieden. Zij doen dit namelijk als vrijwilliger. De vergoeding mag maximaal 1500 euro per jaar bedragen. Er hoeft dan geen belasting te worden afgedragen.

Behalve effectief, simpel en efficiënt is dit ook heel zinvol. Ervaringsdeskundigen kunnen hun ervaringen positief inzetten voor anderen. Professionele zorgverleners in de eerstelijnszorg leren weer van de unieke kennis waarover ervaringsdeskundigen beschikken. De samenwerking tussen huisartsen en ggz-ervaringsdeskundigen kan in de toekomst nog veel meer moois opleveren.

Anja van der Aa

Directeur van GezondNL 

Anja van der Aa_311

 

13 Reacties

om een reactie achter te laten

Irene van de Giessen

16 maart 2016

Geachte mevrouw Van der Aa,
Ik las met spanning uw stuk over het inzetten van ervaringsdeskundigen in de huisartsenpraktijk. 'Wat leuk', dacht ik..., totdat ik las dat we ons werk 'vrijwillig' doen... Wat leuk begon eindigde daarmee in een stukje wat me sterk deed denken aan een advertentie voor goedkope arbeidskrachten. Ik hoop oprecht dat u het niet zo bedoeld en dat u daarnaast begrijpt dat we een vak uitoefenen (zoals u dat ook doet) en dat velen van ons daarvoor fatsoenlijk betaald wensen te worden. We hebben notabene een beroepsprofiel. Om uit de economische achterstandspositie te komen waar velen van ons in verblijven is het misschien goed om te overwegen om de inhoud van uw blog wat aan te passen. Natuurlijk komen we dan graag bij u werken en heel langdurig mensen begeleiden...

mirjam giphart

16 maart 2016

Geachte dokter
Ik werd helemaal blij vanwege de erkenning van het nut van de inzet van GGz-ervaringsdeskundigheid in huisartenpraktijken. want ja dat is een beroep! Ik ben ervoor geschoold. Een jaar lang ben ik dagelijks naar school gegaan en heb ik fulltime stages gelopen om dit vak te mogen uitoefenen.(Veel Nederlandse opleidingsinstituten hebben samengewerkt voor een gemeenschappelijk basiscurriculum ervaringsdeskundigheid.) Wij hebben ook een beroepscompetentieprofiel. (Online te vinden op de site van het Trimbosinstituut) Ik ben nu dan ook op zoek naar een betaalde baan als ervaringswerker, of zoals ik het zelf altijd noem "hoopverlener" naast de hulpverleners. ... tsja en toe zag ik dat u vindt dat belangrijk, zinvol, professioneel werk onbetaald zou moeten worden gedaan. Ik schrik daarvan. Zeker nu onlangs een convenant is getekend waarin besloten werd dat men van dit vak een geregistreerd beroep binnen de Ggz gaat maken. Ik ben er vast van overtuigd dat u hiervan niet op de hoogte was. En ik doe hierbij dan ook een open sollicitatie. Ik nodig u uit mijn profiel op linkedin eens te bekijken. Als u mijn netwerk daar bekijkt, dan kunt u zien, dat wij "mensen met psychische aandoeningen" die zich hebben laten scholen tot ggz-ervaringsdeskundigen mensen zijn die graag volwaardig op de arbeidsmarkt zouden willen meedoen, dat heel vaak al doen. Door het hele land zijn velen betaald aan het werk! En wij doen ons werk goed en we zijn nog betrouwbaar ook! :) Giphartelijke groet en ik zie graag uw reactie tegemoet, Mirjam

Anneriek Risseeuw

16 maart 2016

Ik begrijp dat u mantelzorger en dus ook ervaringsdeskundige bent. Dat verheugt mij zeer. Ik ben familie-ervaringsdeskundige, althans als naaste van een zoon die met psychose en zonder diagnose in de psychiatrie belandde, durf ik mijzelf zo te noemen, inmiddels 13 jaar later. De gebeurtenissen die van een hoogbegaafde scholier een EPA patiënt maakten, zijn mij niet in de koude kleren gaan zitten. Nadat ik er jaren over heb gedaan om eraan te wennen dat mijn suggesties dat het mij logisch leek mijn zoon meer te bieden dan medicatie en een omgeving met chronisch psychiatrische patiënten achteloos werden weg gewapperd...Immers dan zou er te veel stress ontstaan, dus veel logischer was het iemand die uitblonk in literatuur en klassieke talen en wiskunde, blaadjes te laten harken en met zijn lichaam te laten werken, omdat zijn verstandelijke vermogens toch wel erg achteruit gingen....Ook mijn pogingen om bij de behandeling betrokken te zijn, konden vooral tijdens crises rekenen op een totaal gebrek aan empathie en harteloosheid.... Deze ervaringen maken mij niet ervaringsdeskundig, want ze zijn eenvoudigweg te gruwelijk om nog met een ander te kunnen communiceren over eenvoudiger zaken. Opgeleid als hulpverlener en beroepsmatig in het onderzoek, ben ik gewend vragen te stellen. Ook was ik hongerig naar mensen die net zoals ik geloofden dat het anders kan, die idealen waar konden maken. Steeds vaker kwam ik ervaringsdeskundigen tegen, de grens tussen wat ik als naaste en zij als cliënt mee hadden gemaakt vervaagde. Verhalen en elkaars taal spreken en voor elkaar willen begrijpen en geraakt worden, dat zijn de waardevolste ingrediënten van wat ervaringsdeskundigheid voor mij betekent. Daarnaast ben ik enorm onder de indruk geraakt van de deskundigheid en de gedrevenheid van vele ervaringsdeskundigheid die ik op mijn reis tegen kwam. Huisartsen komen mondjesmaat met ggz ervaringsdeskundigen in aanraking. Soms is de GGz problematiek naast beroepsmatige betrokkenheid ook niet ver van hun eigen bed. Net zoals de specialist het niet fijn vindt zijn comazuipende zoon of dochter tegen te komen, is ook 1 op de 4 in Nederland behept met een psychische kwetsbaarheid. Dus grofweg zullen huisartsen ook in de inner circle ervaringsdeskundigheid bezitten. En nu ineens de lofzang op die andere ervaringsdeskundige die we als 'vrijwilliger' kunnen inzetten met een vrijwilligersvergoeding. Gelukkig werkte ik samen met ervaringsdeskundigen die trainingen opzetten, lesgeven op HBO scholen, congressen en symposia organiseren of lezingen of TED-talks gaven...Dus viel mijn mond open. Naast het beroepscompetentieprofiel ervaringsdeskundigheid dat een eerste aanzet naar erkenning is, denk ik dat mensen stelselmatig onderwaarderen en onderbetalen niet goed is voor hun waardigheid. Lex Burdorf heeft in onderzoek de essentiële waarde van werk laten zien voor de psychische gezondheid. Iemand die zijn baan verliest, zal zich minder welbevinden. Andersom zal iemand die niet werkt en ook nog eens psychisch kwetsbaar is, zich nooit herstellen. Arbeid als medicijn, dat weten we inmiddels. En dat is geen bezigheidstherapie of vrijwilligerswerk. Gister hoorde ik nog van een ervaringsdeskundige die diep aan de grond had gezeten, hoe werk hem eigenwaarde gaf en de mogelijkheid om zijn broek op te houden en niet de hand op te hoeven houden. Niemand kan zich denk ik voorstellen wat dit soort ervaringen betekenen, wat voor kracht zij bieden en 'empowerment'. Dus laten we de ervaringsdeskundigen alstublieft zelf aan het woord laten en niet voor hen oplossingen gaan bedenken, ook al lijkt dit nog zo mooi voor de huisarts....

Anniek

17 maart 2016

Beste mevrouw van der Aa,

Met vreugde kan ik u mededelen dat er binnenkort ook ervaringsdeskundigen te koop zijn bij de Action. In alle soorten en maten, voor een prikje.

Froukje

17 maart 2016

Ik zal eerst even gratis ervaringen opdoen, om vervolgens gratis deze geweldige leuke ervaringen te delen met anderen, zodat betaalde (!) professionals kunnen zeggen dat ze hun cliënt hebben kunnen helpen. En helaas de ervaringsdeskundigen bij de action zijn net uitverkocht hoorde ik.

J. van Mulken

18 maart 2016

Jammer dat mevrouw van de Aa het overigens inhoudelijk goed pleidooi afsluit met 'vrijwilligerswerk'. De NZa heeft recentelijk na jarenlange 'gevechten' met de gevestigde instituties de ervaringsdeskundige ggz toegelaten tot de declarabele big beroepentabel. Er is dus nog een weg te gaan ED-ers!

Anja van der Aa

18 maart 2016

Beste mensen, allereerst veel lof en waardering voor alle GGZ-ervaringsdeskundigen. Ik ben erg blij dat jullie hier je stem laten horen. Deze zichtbaarheid is belangrijk voor wijkpartners, zoals de huisarts. Ik hoop dat de wijk veel vaker een beroep op GGZ-ervaringsdeskundigen gaat doen. GGZ-ervaringsdeskundigheid in een GGZ-instelling zie ik als van een andere orde. Als mantelzorger heb ik daar van zeer nabij meegemaakt: twee langdurige (crisis)opnames, een door vier huisartsen en crisisdienst niet gesignaleerde lithiumvergiftiging (met opname) en een delier (met opname). Terecht dat GGZ-ervaringsdeskundigen in de GGZ-instelling betaald worden. In de wijksetting gaat het om andere vragen/situaties met een lichtere intensiteit. Meer in de zin van preventie en ondersteuning van de omgeving. Die hulp kan anders financieel gewaardeerd worden. Wat natuurlijk ook mogelijk is dat (meer) taken en budgetten van de GGZ worden overgeheveld naar de eerstelijnszorg, zoals de betaalde GGZ-ervaringsdeskundige. De discussie over de inzet van ervaringsdeskundigen in de wijk is wat mij betreft geopend. Er zijn diverse settings, diverse rollen en dus diverse mogelijkheden. Goed om die eens te gaan expliciteren.

Irene van de Giessen

18 maart 2016

Wat een sportieve reactie van u mevrouw Van der Aa! Ik blijf desondanks heel benieuwd hoe u de weging van de functie precies ziet. Misschien interessant voor u om te weten dat ik bijvoorbeeld als zelfstandig ervaringsdeskundige tegen een uitermate correct en marktconform tarief adviseur ben op het gebied van ernstige psychische aandoeningen bij een gebiedsteam in Zeeland. Het houdt me bezig in hoeverre die werkzaamheden precies zouden afwijken van wat er bij een huisarts moet gebeuren. Ik zou het er graag eens met u over hebben want uw pleidooi voor de inzet van ervaringsdeskundigen is zonder enige twijfel gepassioneerd!

mirjam giphart

18 maart 2016

Geachte dokter van der Aa, ik vind het fijn dat u gereageerd heeft. Ik voel me in ieder geval heel erg serieus genomen daardoor. Maar ik ben ook vanwege de inhoud van uw reactie verheugd. Vooral omdat ik zie dat u echt niet voldoende bent ingelicht over ons vak. En dat schept hoop. Met een goede voorlichting kunt u dus nog op andere gedachten gebracht worden. Ik snap best dat u zo goedkoop mogelijk zou willen werken, omdat u het water na aan de lippen staat. Bezuinigen kan echter ook op andere manieren, waardoor toch elke professionele werknemer in uw praktijk werkelijk gewaardeerd en als zodanig beloond wordt én niet in afhankelijkheid van de overheid (want er zal toch een inkomen moeten zijn, en van de lucht kunnen ook wij GGz-ervaringsdeskundigen niet leven) zich altruïstisch zullen inzetten. Ik begrijp best wel, dat dat is wat u hoort van de diverse overheden en mogelijk ook van de sociale wijkteams. Maar ik wens uw patiënten (en ach, 42% van alle burgers in uw omgeving, ook uzelf loopt het risico ooit in zijn leven ZELF GGz-hulp nodig te hebben) een passende zorg toe. Ik zou het best lastig vinden, als mijn huisarts mij hulp zou bieden die niet professioneel is omdat ik maar als een licht geval zou worden ingeschat. Het gaat om eigen regie, autonomie en shared decision making tegenwoordig; ook in de huisartsenpraktijk toch? Ik raadt u daarom het net gisteren gepresenteerde boek Goede GGz van Philippe Delespaul e.a. aan. En nogmaals: ik bied mijzelf aan. Ik wil graag bi u een presentatie geven over mijn vak, de diversiteit er in - want u zult er versteld van staan, dat er (zoals Irene ook al beschrijft) er veel diverse mogelijkheden en variaties met dit beroep mogelijk. Van FACT-teams, opname-afdelingen tot extramuraal in herstelacademies en er is zelfs nu bij Utrechtzorg een ervaringsdeskundig bestuurder aangenomen. Neemt u via @gipjam of mirjam herstel -endergelijke via facebook gerust contact met me op. Ik ben veel te trots op mijn vak om niet met enthousiasme u er meer over te vertellen. En laat duidelijk zijn, dit doe ik niet vanuit een aanklacht, maar omdat ik er vanuit ga, dat er geen grenzen zijn tussen met en mensen zonder psychische aandoeningen: het treft bijna de helft van ons allen.

mirjam giphart

19 maart 2016

Hahahaha weet je waar ik ineens aan moet denken? Een grapje dat Simon Carmiggelt een keer beschreef. In de advertentierubriek in een krant stond: tandarts vraagt een gepensioneerd tuinman voor het onderhoud van de tuin. De volgende dag stond er in diezelfde rubriek: tuinman vraagt een gepensioneerd tandarts voor het onderhoud van het gebit.

Peter Oud

19 maart 2016

Het blijft een lastige. Er moet boter bij de vis. Dat snapt iedereen.
Gedurende mijn HBOV opleiding kreeg ik geen vergoeding tijdens mijn stage. De rEiskosten diende ik zelf te betalen. Destijds zag ik dit als investering voor de toekomst. Mijn stageplek investeerde in mij , dat zag ik als betaling. Tegenwoordig krijgt men wel enige financiële vergoeding.
Wanneer is een ervaringsdeskundige klaar voor betaald werk? Wanneer volstaat een vrijwilligersvergoeding, inclusief reiskosten, studiekosten? Bij een afgeronde MBO en HBO opleiding mag je een passend salaris verwachten. Zouden ervaringsdeskundige net als andere beroepskrachten betaald, in de praktijk ervaring mogen opdoen.
Nu worden in het gunstige geval ervaringsdeskundige die werken bij een GGZ instelling gewoon betaald. Behandelaren, verpleegkundige en agogen maken productie uren die declarabel zijn. Managers, secretaresse, ervaringsdeskundige maken geen declarabele uren. Ervaringsdeskundige horen niet in dat rijtje thuis.
Het zou het logisch zijn makkelijker maken als zorgkantoren

Marlieke de Jonge

19 maart 2016

Wat is eigenlijk het verschil tussen een alternatieve therapeut en een ervaringsdeskundige? Wat heb ik als psychoot aan een depressie-ervaringsdeskundige? Hoe bescherm ik mijn dossier tegen zulke amateurs?
Kan ik me als patient ergens verdedigen tegen zulke ongevraagde experts in EIGEN ervaring, maar niet de mijne? Zulke vragen.

Peter Oud

19 maart 2016

Als het goed is kan je tegen elke hulpverlener ja of nee zeggen. Je hebt ook iets als vrije dokters keuze. Dat hoeft geen probleem te zijn. Het is niet het probleem wat hier wordt aangekaart.

Top