BLOG

Biedt wetgever onverantwoorde zorg??

De nieuwe Wkkgz legt aan bestuurders de plicht op om goede zorg te leveren maar deze wet legt dezelfde plicht niet meer op aan individuele beroepsbeoefenaren. Op deze wijze kan een bestuurder zijn verantwoordelijkheid onvoldoende waarmaken en daarmee wankelt het systeem.

Sinds 1 januari van dit jaar is de Wet Kwaliteit, Klachten en Geschillen in de Zorg (Wkkgz) van kracht. Deze wet vervangt de Kwaliteitswet en een aantal artikelen uit de BIG Wet (Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Het goede van de Kwaliteitswet in combinatie met de Wet BIG was dat de verantwoordelijkheid voor het leveren van verantwoorde zorg een gedeelde verantwoordelijkheid was. In de Kwaliteitswet werd dit opgedragen aan de zorgorganisaties/zorgaanbieders en daarnaast werd in de Wet BIG deze verantwoordelijkheid neergelegd bij de individuele zorgverlener cq de BIG geregistreerde beroepsbeoefenaar. Dit deed volledig recht aan de werkelijkheid. Een zorgaanbieder moet de randvoorwaarden scheppen voor het leveren van verantwoorde zorg.  Hij is systeemverantwoordelijk. Te denken valt aan een adequaat kwaliteitssysteem, een systeem van veilig melden, een systeem voor de voorbehouden handelingen van professionals, een scholingssysteem etcetera.

Verantwoorde zorg

Want als je als zorgaanbieder voldoet aan deze in de Kwaliteitswet genoemde verantwoordelijkheid dan wil dat nog niet zeggen dat daarmee al je professionals dan ook verantwoorde zorg leveren. Je kunt als zorgaanbieder niet 100 procent verantwoordelijk zijn voor de levering van verantwoorde zorg door de honderden of duizenden zorgverleners die in je organisatie werkzaam zijn, hoe graag ik als bestuurder dat ook zou willen. En daar nu, kwam de BIG-wet om de hoek die stelde dat iedere individuele zorgverlener verantwoordelijk was voor het leveren van verantwoorde zorg. De woorden 'bekwaam = bevoegd' vloeien voort uit deze wet.

Het in twee wetten borgen van de levering van verantwoorde zorg maakte het systeem compleet.  De zorgaanbieder en het individu konden beiden aangesproken worden op de levering van verantwoorde zorg. Iets dat de tuchtrechter ook vele malen gedaan heeft en dat door de Inspectie voor de Gezondheidszorg jarenlang gebruikt is om in zijn hoedanigheid als  externe toezichthouder een bijdrage te leveren aan het bevorderen van de kwaliteit van de zorg. Op de website van de Inspectie voor de Gezondheidszorg staan op dit moment nog steeds te lezen: 'Daarnaast controleert de inspectie de naleving van artikel 40 uit de Wet BIG. Daarin staat onder andere dat een individuele medische beroepsbeoefenaar verantwoorde zorg moet leveren en aan kwaliteitsbewaking moet doen'.

Professionele standaard

In de nieuwe Wkkgz is het begrip 'verantwoorde zorg' vervangen door 'goede zorg'. In deze wet staat nu te lezen (artikel 2, lid 1, lid 2 onder a en b) dat het enkel de zorgaanbieder is die verantwoordelijk is voor goede zorg. De zorgaanbieder  richt daarvoor een systeem in waarbij zorgverleners (de individuele beroepsbeoefenaar) handelen in overeenstemming met de op hen rustende verantwoordelijkheid voortvloeiende uit de professionele standaard. Nergens in de wet is echter expliciet terug te vinden dat individuele beroepsbeoefenaren een eigen verantwoordelijkheid hebben om goede zorg te leveren. Impliciet zou de tuchtrechter dit nog af kunnen leiden uit artikel 1 en 2, maar dat is dan indirect en meer handelen naar de geest van de oude wetgeving.

Voor mij als bestuurder is het er dus niet gemakkelijker op geworden om mijn BIG-geregistreerden aan te kunnen spreken op hun eigen verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren. En het is wachten op een advocaat van een verweerder die bij een individueel falen gaat aanvoeren dat deze individuele verantwoordelijkheid nergens in de wet benoemd is en dat de tuchtrechter hiervoor maar bij de zorgaanbieder moet zijn. Hopelijk komt er dan een uitspraak in hoger beroep die de individuele verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren weer onderstreept. Nog beter zou het zijn om een kleine wetsreparatie uit te voeren met goede en verantwoorde gevolgen voor de zorg.

Ron Boumans

Bestuurder Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West

Ron Boumans_311

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Ministerie VWS

25 maart 2016

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil graag een feitelijke onjuistheid rechtzetten in de blog van Ron Boumans. De inhoud van deze blog wekt ten onrechte de indruk dat de Wkkgz zou veroorzaken dat individuele beroepsbeoefenaren geen eigen verantwoordelijkheid meer zouden hebben voor het leveren van goede zorg. De Wkkgz benoemt zelfs expliciet die verantwoordelijkheid van de zorgverleners zelf in artikel 2. Ook de verantwoordelijkheid van individuele zorgverleners op grond van de wet Big staat nog overeind (tuchtnorm artikel 47 wet BIG). Daarnaast moeten alle individuele zorgverleners zich aan de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO) houden. Het door de heer Boumans genoemde artikel 40 wet Big regelde de kwaliteitseisen die gelden voor solistisch werkende zorgverleners. Die bepalingen maken nu onderdeel uit van de Wkkgz, dus hierdoor treedt geen wijziging op in de verantwoordelijkheden die individuele beroepsbeoefenaren hebben. De stelling dat individuele beroepsbeoefenaren onder de WKKGZ geen eigen verantwoordelijkheid zouden hebben om goede zorg te leveren is dus onjuist. Deze verantwoordelijkheid hebben en houden zij op basis van de Wkkgz, de wet BIG en de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO).

RJBoumans

25 maart 2016

Als auteur van dit blog reageer ik doorgaans niet keer op keer op elke reactie. Deze reactie van het Ministerie (jammer dat het Ministerie niet met een persoonlijke naam antwoord maar anoniem) kan ik echter niet onbeantwoord laten. De reactie getuigt mijns inziens niet van onvoldoende reflectie vermogen cq van iemand die het stuk niet goed gelezen heeft. Het Ministerie zegt dat de individuele verantwoordelijkheid in artikel 2 staat. In mijn artikel staat dat ik dat niet ontken maar in dit artikel de verantwoordelijkheid nu juist bij de zorgaanbieder gelegd wordt en NIET bij het individu.
Dan artikel 47, de tuchtnorm. Ook daar is de individuele verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren, zoals dat dus ook in de wet voor de zorgaanbieder geregeld is, niet expliciet belegd. Bovendien is dit artikel bedoeld voor de tuchtrechtspraak maar ik begrijp van het Ministerie dat ik als bestuurder rechtspositionele maatregelen mag treffen tegen mijn individuele verpleegkundigen of artsen omdat ze een tuchtnorm overschreden hebben !!??
Dan benoemt het Ministerie de WGBO. Deze wet regelt de art-patiënt relatie en is specifieke wetgeving. Het regelt een paar onderdelen tussen patiënt en arts bijvoorbeeld rondom het dossier of de informatie plicht. Hieraan voldoen is natuurlijk invulling geven aan het begrip goede zorg maar is niet hetzelfde als de individuele verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren. Bovendien gaat deze wet niet over de andere BIG geregistreerden die ik bedoelde met de definitie individuele beroeps beoefenaren. Deze wet gaat over de artsen.
De bewering van het Ministerie dat artikel 40 van de BIG wet de kwaliteitseisen voor de solistisch werkende zorgverleners regelde is een pertinente onjuistheid. Op de eerste plaats sprak ik in mijn blog over individuele beroeps beoefenaren en niet over solistische zorgverleners. Deze laatste werken geheel alleen en geheel zelfstandig en vallen niet onder een bestuurder. Artikel 40 regelde nu juist de verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren van de individuele beroeps beoefenaar en dus alle BIG geregistreerden en ja dus ook de solisten.
Met de laatste zin van VWS ( dat de individuele verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren uit zowel de Wkkgz als de BIG wet als de WGBO verzameld moet worden) wordt mijn stelling in mijn blog bevestigd dat er nu geen wet meer is waar de expliciete individuele verantwoordelijkheid in benoemt is en dat was voorheen wel goed regelt in artikel 40 van de BIG wet.
Ik besef dat mijn reactie VWS min of meer dwingt om hier ook weer op te reageren. Ik ben echter van mening dat we op die wijze weinig verder komen. Slechts de dialoog leidt tot beter begrip en zeker omdat het Ministerie hetzelfde doel dient als ik als bestuurder. Ik sta dan ook open voor elke uitnodiging van het Ministerie om in gesprek aan te gaan.
Ron Boumans

Top