HRM

Zwart huishoudelijk werk: probleem of oplossing?

Kent u het rapport van de commissie Kalsbeek van twee jaar geleden nog? Daarin werd het Kabinet geadviseerd om de hulp in de huishouding dezelfde rechten te geven als andere werknemers. Uit onderzoek van PGGM blijkt dat de rechten van de huishoudelijke hulp eerder verslechteren dan verbeteren.

Dat bezuinigingen in de zorg ten koste gaan van werkgelegenheid is niet verwonderlijk. Zorg is immers mensenwerk. Vooral veel huishoudelijke hulpen zijn hun baan kwijt geraakt. Wat iedereen ook weet, is dat het werk zelf niet verdwijnt. Er is dus vraag naar huishoudelijke hulp en er is aanbod. In een ideale wereld levert dit een mooie, evenwichtige arbeidsmarkt op.

Onderzoek

PGGM deed onderzoek onder de leden van PGGM&CO naar de positie van de huishoudelijke hulp. Bijna 7.000 respondenten, voornamelijk huishoudelijke hulp of cliënt, vulden de enquête in. Dit heeft geleid tot de volgende resultaten. Huishoudelijke hulpen die worden ontslagen, verwachten niet binnen een een jaar weer aan het werk te zijn. Van hen is 49 procent dan bereid om zwart te werken. Als er geen indicatie is afgegeven, zoekt 88 procent van de cliënten hun huishoudelijke hulp op de zwarte markt. Of een huishoudelijke hulp  nu via een zorginstelling werkt of op de zwarte markt: er is geen verschil in de taken die zij uitvoert. De cliënt is in beide gevallen tevreden.

Wat deed minister Asscher twee jaar geleden met het advies van de commissie Kalsbeek? Hij heeft een publiekscampagne  op poten gezet om meer bekendheid te geven aan de Regeling  dienstverlening aan huis. Een model-arbeidsovereenkomst is te downloaden, zodat het werk legaal is. Daarnaast heeft staatssecretaris Van Rijn de alfahulpconstructie verboden, wat daadwerkelijk lijkt te lukken.

Maar hebben deze maatregelen geleid tot dezelfde rechten van huishoudelijke hulpen met die van andere werknemers? Uit ons onderzoek blijkt dat cliënten zonder indicatie hun huishoudelijk werk laten uitvoeren zonder dat er sprake is van een getekend contract.

Geen sociale zekerheid

Als de indicaties gaan afnemen, en dat is wel te verwachten met een beroep op de zelfredzaamheid, lijkt het zwarte circuit de enige mogelijkheid om aan werk te komen voor de huishoudelijke hulp. Daarmee ontstaat een groeiende groep (voormalige) werknemers die geen sociale zekerheden opbouwt en handelt in strijd met de wet. Dus nee, de huishoudelijke hulpen hebben niet dezelfde rechten als andere werknemers.

Maar wie voelt dit probleem? Cliënten willen vooral een goedkope hulp en de hulpen zelf willen niet weg bij hun cliënt, hebben onvoldoende uitzicht op een andere baan en realiseren zich wellicht niet de risico’s van zwart werken. Of is zwart werken gewoon een praktische oplossing en moeten we hier geen probleem van maken?

Oplossing

Het onderzoek heeft veel informatie opgeleverd over hoe cliënten en hulpen het huishoudelijk werk zouden willen organiseren. PGGM organiseert op maandag 13 juni het Nationaal Symposium huishoudelijke hulp. Daar proberen we met deze informatie een antwoord te vinden op de vraag of zwart huishoudelijk werk een probleem is en zo ja, waar de oplossing gezocht moet worden. In mijn blog volgende week vertel ik u graag welke oplossingen het symposium heeft opgeleverd.

Marjan Heukers
Manager Relatiemanagement sociale partners PGGM

 


Marjan Heukers_311

 

 

 

5 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

14 juni 2016

er is denk ik geen fundamenteel verschil voor de positie van cliënten, om in de terminologie van mw Heukers te blijven, en die van andere zwarte werkgevers: zij willen voor een bepaald (lees meestal beperkt) budget voldoende (huishoudelijke) hulp en kiezen de voor hen voordeligste aanbieding. daarbij hanteren ze de fictie dat ze wat tegenwoordig een zzp'er heet inhuren, die zelf zorg draagt voor de afdracht van premies en belastingen. volgens de huidige wetgeving gaan ze dan ook doorgaans vrijuit op het moment, dat zwart werk geconstateerd wordt; de zwartwerker (werkster vooral) betaalt de tol in de vorm van naheffingen en boetes. en de opdrachtgever huurt een andere (zwart)werker tot de belastingdienst opnieuw aanklopt. om dit systeem te doorbreken is het nodig dat de belastingdienst ook de opdrachtgever in zwartwerk-situaties gaat aanpakken. en dat vergt verandering van de wet- en regelgeving.

voor cliënten is er wel één verschil: zij betalen hun hulp niet uit eigen middelen, maar uit voor zorg verkregen toeslagen en/of uitkeringen. en de partij die deze verstrekt, vraagt veelal verantwoording. daardoor kunnen veel cliënten niet op de zwarte markt terecht en ontstaan dus de geschetste problemen.

tjark reininga

15 juni 2016

waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt, en gaan dingen mis ook zonder dat er aanwijsbaar fouten gemaakt zijn. dat zal niemand ontkennen.
het komt natuurlijk doordat de gevolgen van iets dat is misgegaan zo ingrijpend - en vaak fataal - zijn, dat juist de zorgsector terughoudend is bij het melden ervan. en het onrustbarende containerbegrip 'calamiteiten' helpt niet in de beeldvorming; het was beter in de openbaarheid te werken met een veel helderder aanduiding/omschrijving van de 'calamiteit'. en er op niet meer dan twee momenten daarmee in de openbaarheid te treden.
het eerste moment is dat van de signalering. dan moet het gebeurde en de afloop centraal staan, en een eerste aanduiding van het verder te volgen onderzoekstraject, inclusief de rol van de IGZ. hierbij heeft de organisatie of instelling waar de 'calamiteit' is opgetreden het voortouw.
en het tweede - een laatste - moment is dat van publicatie van het onderzoeksrapport. daarvoor is primair de IGZ verantwoordelijk. de organisatie (en de personen) waarop het IGZ-rapport betrekking heeft, doet er verstandig aan in het verlengde van dit rapport aan te geven welke stappen genomen zijn en worden om van het gebeurde - en het rapport - te leren.

Romilda van Steinvoorn

18 juni 2016

Zwartwerken is een probleem, maar niet nodig. De reden dat mensen ‘zwart’ gaan werken is, omdat de regelgeving onduidelijk is. Wanneer mensen structureel zwartwerken, dan loop je als hulpbieder, maar zeker ook als hulpvrager risico’s op sancties. Als hulpvrager wil je niet aangezien worden als een werkgever en als hulpbieder wil je niet gezien worden als een ‘gewone werknemer’. Vanuit eigen ervaring liepen ook wij tegen deze knelpunten aan.
Hoe kun je ruimte creëren voor een maatschappelijke vorm van zelfsturing, waarin mensen ‘eigen verantwoordelijkheid’ nemen op een prettige, praktische en veilige manier? Deze vraag heeft ons de afgelopen twee jaar bezig gehouden en ervoor gezorgd, dat we sinds mei 2016 een online platform hebben weten te realiseren, waarin burgers zelf de regels van de wet weten toe te passen, want alleen het aanbieden van de Regeling dienstverlening aan huis is niet voldoende.
Mensen moeten op een gelijkwaardige manier bij elkaar terecht kunnen. Een participatiesamenleving hoort voordelen op te leveren voor iedereen, daarom hebben wij deze totaal nieuwe hulpvorm ontwikkeld, waarin mensen niet alleen ‘wit’ bij elkaar aan de slag kunnen, maar ook worden begeleid in het toepassen van de regels van de Nederlandse wet, zodat burgers zelf het heft in handen kunnen nemen en elkaar op een gelijkwaardige manier kunnen ondersteunen.

Meer informatie is te vinden op https://zelfindehand.nl.

D G o

20 juni 2016

Juiste reactie op de door Schippers veroorzaakte verwarring. Mevr. Schippers zal hierop niet reageren. Ik hoop dat zij er wel van leert.

D G o

20 juni 2016

Juiste reactie op de door Schippers veroorzaakte verwarring. Mevr. Schippers zal hierop niet reageren. Ik hoop dat zij er wel van leert.

Top