BLOG

Marktwerking of decentralisatie?

De contouren van de volgende stap in de bekostiging van de ziekenhuiszorg worden langzaamaan duidelijk. Er zal dus de komende tijd in zowel de sector als in de Tweede Kamer weer veel gesproken worden over de voor- en nadelen van vrije prijzen, de noodzaak tot volumebeheersing en de vraag of er nu juist wel of juist niet een snel overgangsregime moet komen om van de oude naar de nieuwe bekostiging over te gaan.

Ideologisch debat

Op de achtergrond van deze discussie over prijzen, Z-waarde, kapitaallasten, DOT en volumeverwachtingen lijkt nog steeds een meer ideologisch debat te spelen wat gaat over de vraag of meer vrije prijsvorming in de zorg leidt tot kwalitatief betere zorgverlening voor je zorgeuro. Nemen kwaliteit en efficiency toe bij vrijere prijsvorming of moet je vrezen voor grote volumestijgingen en een onbeheersbare kostenontwikkeling?

Principes, liberalisering en marktwerking

Vooral wanneer de voor- en tegenargumenten worden gekoppeld aan begrippen als meer of minder liberalisering of marktwerking, dan zijn alle ingrediënten aanwezig voor een heftig debat over de principes waarbij het voor de sector steeds onduidelijker wordt wat de bedoeling nu is en wat er van zorgaanbieders wordt verwacht.

Vaste tarieven

We zouden er ook wat anders tegen aan kunnen kijken. Het verschil tussen centraal bepaalde, vaste tarieven en meer vrije prijsvorming is ook veel minder ideologisch te beschouwen. Bij vaste prijzen probeer je van te voren te bedenken wat iemand (of een instelling) zo ongeveer mag verdienen, je deelt dat door het aantal (be)handelingen en je berekent wat de prijs voor zo´n behandeling is.

Centraal niveau

Op centraal (overheids) niveau is dat tamelijk ingewikkeld, omdat technologische vooruitgang, productiviteit, management, bevolkingspopulatie, het al dan niet veel voorkomen van de behandeling, etc. veel invloed zullen hebben op de uiteindelijke uitkomst. Hoe lastig dat is blijkt wel uit de perikelen rond de specialisteninkomens.

Kwaliteit, kosten en inzicht

Bij meer vrije prijsvorming wordt geprobeerd om lokaal/instellingsniveau tot een optimale mix van kwaliteit en prijs te komen door rekening te houden met de specifieke kenmerken van de situatie waar de zorgaanbieder in zit. Het vereist inzicht en kennis van de zorgaanbieder over de eigen kwaliteit en kosten. En het vereist overzicht en visie van de zorgverzekeraar die over de prijzen moet onderhandelen. Daar schort nog best veel aan. Maar we zien ook dat partijen zich in rap tempo aan het heruitvinden zijn.

Decentralisatie van de besluitvorming

Zo bezien is het bekostigingsvraagstuk veel meer een vraag op welk niveau welke besluitvorming plaats moet vinden om een optimale mix van kwaliteit en prijs te krijgen. Misschien moeten we ophouden alle vraagstukken te bezien in het licht van marktwerking ja of nee, maar nadenken over waar wel en waar geen decentralisatie van de besluitvorming kan plaatsvinden. Misschien helpt het tot een zakelijke en redelijke afweging te komen.

Martin van Rijn

1 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

25 januari 2010

curieus blijft dat degene om wie het uiteindelijk gaat, de patiënt/cliënt, vrijwel buiten beeld blijft. daardoor blijven essentiële kwaliteiten van het product zorg - zoals bescikbaarheid, bereikbaarheid, nabijheid, individuele behoefte - in de discussie ondergeschikt aan economische aspecten als bedrijfsvoering en financiering. en de verzekeraars, die door de overheid worden geacht de belangen van de patiënt/cliënt te verdedigen, zijn voornamelijk in deze economische aspecten geïnteresseerd.

"echte marktwerking" waarbij de patiënt/cliënt bepaalt en betaalt bestaat tot op heden helaas niet.

Top