BLOG

'Personalised' ontbreekt in debat over medicatie in de psychiatrie

Herstel gaat over de juiste interventie op het juiste moment. In one person trials wordt de betrokkenheid van de patient en hun omgeving vele malen groter.

Nutteloos en schadelijk?

Op zaterdag 17 december verscheen in Trouw een interview met Dick Bijl, arts en epidemioloog, met als titel Antidepressiva nutteloos en schadelijk. Dit naar aanleiding van de Nederlandse vertaling van het recent gepubliceerde boek van de Deense internist professor Gotzche 'Dodelijke psychiatrie en stelselmatige ontkenning'.

In Medisch Contact werd vervolgens door artsen en psychiaters een reactie geschreven. Zij beschrijven voorbeelden van mensen met ernstige depressies die wel baat hebben bij het gebruik van antidepressiva. Mogelijke bijwerkingen van antidepressiva bij jongeren waaronder een verhoogde kans op suïcide werden eerder dit jaar uitgelicht in een uitzending van Zembla.

Bijwerkingen

De mogelijkheid van ernstige bijwerkingen bij het gebruik van antidepressiva is al vele jaren bekend. Zo meldt Lareb op haar website dat agressie kan voorkomen bij moderne antidepressiva. Ook gewichtstoename en hartritmestoornissen zijn mogelijk als bijwerking. En bepaalde medicijnen mogen niet in combinatie met antidepressiva gebruikt worden.

In Nederland gebruiken meer dan 1 miljoen mensen anti-depressiva. 800.000 mensen leiden jaarlijks aan depressie. In Amerika gebruikte in 2013 1 op de 6 volwassenen een anti depressivum waarvan 80 procent de medicijnen langdurig gebruikten.

In Nederland  stijgt het aantal gebruikers met ca 3 procent per jaar. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling. De NHG richtlijn depressie aanpak, die momenteel wordt herzien, gaat dan ook meer aandacht besteden aan 'niet starten', bijwerkingen en afbouw van medicatie. 

Personalised medicine

Door wetenschappelijk onderzoek van de laatste jaren is er een toenemend inzicht dat  iedereen uniek is en daardoor soms onverwacht kan reageren op een medicijn of voorgestelde therapie. Iedere persoon heeft een unieke historie, genetische code, microbioom, en leeft in een andere sociale context die van invloed is op de voeding en het leefpatroon.

Al deze factoren samen beïnvloeden de biochemische processen in ons lichaam (Clemente et al. Cell. 2012. The impact of the gut microbiota on human health; an integrative view). Voor een persoon kan daarom een bepaalde dosis van een medicijn heel goed werken terwijl het voor een andere persoon nauwelijks of niet werkt en of bijwerkingen geeft.

Randomized Controlled Clinical Trials, de wetenschappelijke onderzoeken die tot op heden als dé gouden standaard voor het testen van de werkzaamheid van nieuwe geneesmiddelen gelden, geven dus niet voor iedere persoon het juiste inzicht.

Aftasten

Professor Nicholas J Schork publiceerde in Nature (Personalised Medicine: Time for one person trials) een pleidooi om Precision Medicine als gouden standaard in te voeren. De sleutel voor Precision Medicine is om in continue interactie tussen patient en arts af te tasten wat kan en mogelijk is. Een herstelproces is fragiel en vraagt voortdurende afstemming tussen arts en patient.

Herstel gaat over de juiste interventie op het juiste moment. In deze one person trials wordt de betrokkenheid van de patient en hun omgeving vele malen groter. De arts fungeert als coach. Samen wordt besloten wat de juiste interventie is.

Hoewel dit in eerste instantie duurder lijkt kan het door de grotere effectiviteit en het voorkomen van onnodige zorg en/of medicijnen kosten besparen zoals blijkt in ziekenhuis Bernhoven waar een project loopt om met minder zorg betere zorg te leveren. De patient kan meer eigen verantwoordelijkheid nemen waardoor latere terugval kan worden voorkomen.

Dr.ir. Carla Peeters

COBALA Good Care Feels Better
Ondernemer en innovator voor transformaties in gezondheid en organisatie
Carla Peeters nieuw_300

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top

Skipr is een uitgave van Bohn Stafleu van
Loghum, onderdeel van Springer Media.