BLOG

Inzage in het EPD

Ik zit met een probleem. De invoering van het elektronisch patiëntendossier (EPD) leidt tot heel veel discussie over wie wel en wie niet het dossier mag inkijken. In huis hanteer ik de eenvoudige regel: wat we met het papier deden, doen we nu ook digitaal. Maar de emotie bij digitale inzage is veel heftiger dan die bij papieren dossiers die op allerlei plekken rondslingerden waar onbevoegden vrij toegang hadden (en bevoegden het dossier dat ze nodig hadden niet konden inzien omdat het zoek was). Het privacyfundamentalisme dat om het EPD zweeft is soms ongemeen sterk.

Vraag van een oogarts

Ik citeer nu een mail van een van mijn oogartsen.

“Beste Hugo,
ik ben zo vrij om onderstaande kwestie naar jou te zenden.  Het gaat om het volgende. In de afgelopen dagen heeft onze manager jouw mening gevraagd betreffende het inzagerecht in het EPD voor externe medewerkers. Dit ligt juridisch natuurlijk vast niet gemakkelijk. Het bijzondere echter is nu dat er twee meningen tegenover elkaar staan.

In september hebben wij de Orde van Medisch Specialisten gevraagd hoe zij denken over het inzagerecht in het EPD voor een contactlensspecialist en een low-vision specialist op onze afdeling. Niet voor niets hebben wij aan onze beroepsgenoten hierover advies gevraagd, want in het verleden verrichtte "de oogarts" de taken van deze beroepsbeoefenaren (dus van de contactlensspecialist en de low vision specialist) gewoon zelf, later zijn deze taken uitbesteed. Van oudsher echter behoren de taken van beide beroepen tot het vak van de oogheelkunde. De vakgroep oogheelkunde hecht er dan ook belang aan dat genoemde specialisten inzage moeten kunnen hebben in het oogheelkundig medisch dossier en omgekeerd (dus de oogarts moet ook inzage kunnen hebben in het dossier van een contactlensspecialist en low visionspecialist als het tenminste gaat om een patiënt waarmee een ieder een behandelrelatie heeft). In de "papieren situatie" was dat ook zo.
 
Hoe moeten wij nu met deze situatie omgaan? Juristen van de NVZ en Nictiz beoordelen deze situatie anders dan die van de KNMG/de Orde. Gesteld dat de contactlensspecialist en de low vision specialist niet meer inzage kunnen hebben, hoe moeten zij dan patiënten behandelen bij wie tot voor kort een papieren dossier bestond (zal in de nabije toekomst gescand worden en alleen nog via het EPD ingezien kunnen worden)?”

Liberaal beleid

Tot zover het citaat. Dit soort vraagstukken komt steeds meer voor. Het Westfriesgasthuis hanteert een relatief liberaal beleid, waarbij wel alle waarnemingen in het EPD gelogd worden en eventueel achteraf (gericht of steekproefgewijs) gecontroleerd wordt of inzage legitiem is geweest. Hierover is uitgebreid met Nictiz gesproken. We kregen complimenten voor het beleid, ‘iedereen zou het zo moeten doen’, aangevuld met het commentaar dat het juridisch waarschijnlijk niet deugde. De regelgeving loopt hier ver achter bij de technologie.

Er is natuurlijk een oplossing: relevante stukken uit het dossier aan de patiënt geven, die ze weer aan de andere behandelaar geeft die de boel weer gaat invoeren. Of patiënten standaard een verklaring laten ondertekenen die gedigitaliseerd wordt en toegevoegd wordt aan het dossier. Bij ‘snelle’ vakken als oogheelkunde verdubbelt dit ongeveer de doorlooptijd van de patiënt. En we wilden het allemaal eenvoudiger, doelmatiger maken.

Problemen en oplossingen

Graag nodig ik lezers uit met voorbeelden van soortgelijke problemen te komen en eventueel efficiënte oplossingen aan te dragen. Ik hoop dat we zo tot heldere en werkbare regels voor inzage in het EPD door betrokken zorgverleners komen.

Hugo Keuzenkamp
Lid raad van bestuur Westfriesgasthuis

6 Reacties

om een reactie achter te laten

W.R. Kastelein

4 februari 2010

Geachte heer Keuzenkamp,



Wij komen bij onze clienten/zorgaanbieders die wij als advocaat bijstaan veel van dit soort vragen tegen. Uw oogartsen hebben mijns inziens groot gelijk. Hun standpunt komt de kwaliteit van zorg ten goede en ik meen dat dat ook onderbouwd kan worden met een beroep op de WGBO. Wel is het m.i. van belang uw patienten over dit beleid te informeren zodat zij zo nodig bezwaar kunnen maken.



Met vriendelijke groet,



Willemien Kastelein

Sophie Hankes

4 februari 2010

Hier geldt slechts één fundamenteel uitgangspunt: autonomie oftewel zelfbeschikkingsrecht van de patient,

Het belang van zorgverleners is cq hoort secundair te zijn aan het belang van de patient, ook bij het EPD.

De zorgverlener is immers dienstverlener en de patient betaalt.

Het EPD kan alleen al door leesbaarheid veel onnodige medische fouten voorkomen. Invoeren dat EPD, met voldoende veiligheid, inzage, correctie en aanvullingsrecht voor de patient.

En...last but not least: autorisatie-recht van de patient van iedere nieuwe invoer in het EPD, teneinde de invoer van onjuiste medische gegevens te voorkomen.

pag. 64 Nivel rapport Onbedoelde schade in ziekenhuizen: 76% der medisch dossiers was incorrect of onvolledig!

Medici, en juristen die hen niet corrigeren: shame on you.

Anonym

5 februari 2010

Geachte heer Keuzekamp,



Als u medische geheimen had zou u het dan prettig vinden als een lenzenspecialist al deze gegevens in kon zien?

Ik ga ervan uit dat iedereen medische geheimen heeft of ze kan krijgen: dat is nu juist de reden voor het medisch beroepsgeheim.



Dat is dus ook het probleem met het EPD: alle medische informatie van een zorgverlener (uw ziekenhuis) staat in 1 dossier. Indien de contactlensspecialist alleen bij de gegevens van de oogarts zou kunnen komen dan zou het probleem al minder zijn.



Maar dan nog blijft de gouden regel gelden: voor elke toegang tot het EPD moet toestemming van de patient gevraagd worden.

David Kat

5 februari 2010

Uitstekend prikkelend artikel. De kern is, volgens mij, dat het EPD de patiënt moet dienen. Deze is er bij gediend dat de juiste informatie, op het juiste moment, bij de juiste zorgverlener (of dienstverlener, in het voorbeeld van de opticiën) terecht komt.



Dat betekent dat de patiënt zelf moet kunnen controleren of diens EPD correct is. Met inachtneming van het saillante detail dat artsen ook zaken over een patiënt in diens dossier moeten kunnen zetten, die niet voor de ogen van de patiënt bedoeld zijn, maar wel belangrijk voor diens behandeling.



Vervolgens lijkt mij dat er een zeer strikt, absoluut niet steeksproefsgewijs, beleid moet zijn, van 'logging' wie er inzage heeft 'genomen'.



Een log waartoe ook de patiënt eenvoudig toegang toe heeft. En waarop bijvoorbeeld een 'privacy officer' in het ziekenhuis toe ziet. Categorieën zouden kunnen zijn:

- de 'vaste' zorgverlener van de patiënt, die standaard toegang heeft

- 'nood' of 'vervangende' zorgverlener, die wel toegang heeft, maar dit bij inzage moet verantwoorden, in het dossier

- niet-medische inzage, die dichtgetimmerd moet worden via de Wbp.... overtreding waarvan een economisch delict is



En of zo'n EPD dan landelijke inzage, als standaard, moet geven, zou dan uit deze toetsing achteraf, wel blijken. Denkt u niet?

Bos

8 februari 2010

Hugo, heel goed dat je het onderwerp zo in een open omgeving in discussie brengt. Ik heb gezien dat de KNMG een website is begonnen over dit onderwerp ehealth@fed.knmg.nl. Dat is een besloten site voor artsen van de KNMG. Dat is dus jammer. Dat heeft het gevaar dat het een mopper-site wordt en er nergens ruimte is voor patiënten om te reageren, wat zij eigenlijk willen..Dat is oo meteen mijn kernpunt: Ik ben als patiënt als patiënt veel meer gebaad voor veilige en goede zorg, dat er over mij wordt gecommuniceerd en gegevens uitgewisseld dan dat er wordt gediscussieerd over privacy: die onveiligheid is veel groter. Daarbij liggen mijn gegevens niet op straat, dat liggen ze bij internetbankieren ook niet. Webbased communiceren is nauwelijks nog een iinovatie te noemen, maar voor de zorg is het een inhaalslag met enorme kwalteitsverbeteringen. Ale andere verzoeken om innovatie verbleken hierbij en kunnen even de kast in totdat dit basisstuk van veilige zorg is gerealiseerd. de instrumenten en voorbeelden zijn er al,

Groet, Chiel

Plasmeijer

29 augustus 2010

Oplossing voor afgewezen EPD



Onmisbare medische gegevens altijd bij de hand







Ambulancepersoneel, maar ook medisch specialisten en andere artsen vragen patiënten vaak de oren van het hoofd bij een ongeval of een onverwacht artsenbezoek.



Een Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) zou uitkomst bieden, maar de invoering hiervan laat op zich wachten. Daarom is het voor veel mensen van belang zélf hun EPD bij zich te dragen.







Op tijd de juiste medische informatie achterhalen is voor artsen en ander medisch personeel een enorme klus. De praktijk wijst uit dat zelfs binnen één ziekenhuis doktoren niet in één oogopslag kunnen zien hoe een collega arts zijn patiënt behandeld heeft. Ook bij verandering van ziekenhuis blijkt het voor de instellingen erg moeilijk onderling informatie uit te wisselen.







Elektronisch dossier



De invoering van het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) kan medisch personeel helpen om in elke situatie de gegevens van cliënten snel voorhanden te hebben. De invoering hiervan lijkt echter nog ver weg; belangrijk dus om als patiënt zelf alle informatie bij de hand te hebben.



Wim Plasmeijer uit Leiderdorp, eigenaar van MijnMedischDossier, heeft zich in het informatieprobleem verdiept. “Veel mensen lopen rond met een SOS talisman om de nek, waarin beperkte medische informatie op een klein papiertje staat. Eigenlijk is dat niet meer van deze tijd”. Naast zo’n beperkte talisman dient men ook nog een (papieren) medicijnpaspoort op zak te hebben. “Maar hoe leg ik in het buitenland uit dat ik geen MRI scan mag hebben omdat ik drie stands in mijn aderen heb?” Hiervoor is de LifeSafe ontwikkeld: De kleinste USB stick ter wereld, met daarop alle medische informatie van de drager. Deze stick is verwerkt in een modern sieraad van Nederlandse makelij. De USB stick is overal ter wereld te openen voor elke arts of apotheker die een computer tot zijn beschikking heeft.







Dossiers opvragen



Via de website www.lifesafe.eu wordt men gecoacht hoe de juiste medische gegevens te verzamelen. Bij de apotheek krijgt men zijn medicijnenpaspoort, je kan er vaak zelfs op wachten. De huisarts kan men bellen en vragen om alle gegevens op een Cd-rom te zetten. Dit gebeurt ook bij de radiologieafdelingen van ziekenhuizen. Die informatie is meestal met een week in huis. Vervolgens moeten patiënten bij de afdeling dossierbeheer van het ziekenhuis hun dossier opvragen. Op de website vindt men voorbeeldbrieven hoe dit te doen. Zij zorgen ervoor dat de informatie van de diverse specialistische afdelingen verzameld wordt. Dat zijn vaak heel wat A-4tjes. Al deze informatie stuurt de klant dan aangetekend naar MijnMedischDossier, waar alles wordt ingescand en via de juiste protocollen op een kleine USB stick gezet. Elke klant kan aangeven welke informatie op de stick voor iedereen toegankelijk is, en welke gegevens alleen via een password te benaderen zijn. Zo wordt misbruik voorkomen. Van de gegevens wordt niets opgeslagen en alles gaat retour naar de klant. Natuurlijk kunt u het ook zelf doen als de techniek aanwezig is. In dat geval kan de LifeSafe apart besteld worden inclusief usb-stick met beveiligingsprogramma.







Leven gered



De eerste LifeSavers zijn al in omloop. En zelfs met een proefoplage van minder dan 20 is er al een leven gered. “Een man die onlangs een nieuwe hartklep had gekregen zakte tijdens een uitstapje in Italië in elkaar. Zijn vrouw sprak geen woord ‘over de grens’, maar kon wel wijzen op de stick in het sieraad dat haar man om zijn hals droeg. Hierdoor kon men in het Italiaanse ziekenhuis alle medische gegevens van de man inzien. Zijn vrouw kreeg later te horen dat zonder al deze informatie, haar man niet meer had geleefd. Bijzonder toch, dat hij zo’n stickje bij zich droeg?”







Positief



Diverse patiëntenorganisaties reageren positief op het initiatief. Marcel Heldoorn (Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie): "De LifeSafe kan in een behoefte voorzien doordat patiënten zich zekerder kunnen voelen als zij belangrijke medische informatie op een herkenbare manier bij zich dragen." Veel mensen zullen baat hebben bij het dragen van de LifeSafe. “Je weet nooit waar je welke informatie over je medische historie nodig hebt. De stick kan je leven redden.”

Top