BLOG

Het verpleeghuis is niet dood

Het verpleeghuis is niet dood. Het moet nog uitgevonden worden. Dat schrijft een jonge architect (Jolien de Jong, geen familie) in haar afstudeerverslag van de Technische Universiteit in Eindhoven (december 2009). Zij geeft haar verslag de titel mee: ‘Re-institutionalisering: een ode aan de ouderdom’. Kennisneming van dit geschrift is aan te bevelen, omdat het een goed onderbouwde visie is van een architect , een jongere van nu , op het bouwen voor (demente) ouderen.

Verpleeghuis nieuwe stijl

Jolien de Jong constateert dat het huidige verpleeghuisconcept nog altijd voort borduurt op dat van het ziekenhuis. Ook de moderne verpleeghuizen die “zo gewoon mogelijk claimen te zijn met hun restaurants, winkeltjes en huiselijkheid” komen daar maar niet van af. Architect De Jong maakt een prachtig ontwerp voor een echt verpleeghuis nieuwe stijl. Het instituut als gebouw, een representatie van hoe onze maatschappij met ouderdom zou kunnen omgaan. Ze geeft daarbij een beschouwing die ik hier graag  voor een deel integraal citeer, omdat die naar mijn mening de essentie weer geeft  van waar deze jonge bouwmeester door gedreven is.

Noodzakelijke rei-nsitutionalisering

“Het verpleeghuis wordt verguisd maar naar mijn mening moet het vepleeginsituut nog bedacht worden.( …). We rekenen het gebouw af op het zorgregime waarmee we het associeren. Het verpleeghuis waar wij massaal  bang voor zijn en nooit in terecht willen komen, is niet het verpleeginstituut maar het doorgemuteerde overblijfsel van het klassieke beddenhuis. De kleinschalige woongroepen die momenteel onze voorkeur genieten, zijn echter ook geen specifieke gebouwtypes voor ouderenzorg maar bijzondere woonvormen voor ouderen die nog redelijk goed kunnen functioneren. De zwaardere groep zorgbehoevende ouderen zal hier niet voldoende aan hebben en verdient een gebouw dat specifiek op zijn  behoeftes is ontworpen (…) Naast het feit dat re-institutionalisering  vanuit economisch standpunt op de duur noodzakelijk zal zijn, biedt het concept ook mogelijkheden om door middel van het gebaar van het grote gebouw, ouderdom en dementie een gezicht te geven en  daarmee bij te dragen aan het doorbreken van taboes.”

Familie De Jong als consumentenpanel

Het afgelopen weekend  had ik een mooie reünie met  mijn broer en zussen variërend in leeftijd van 70, 72, 78, 80 en 82 met aanhang in dezelfde  leeftijdsklasse. Een prachtig consumentenpanel  dat aangeeft  hoe de stand van de ouderdom is en waar de behoeften liggen in de ondersteuning om de kwaliteit van leven zoveel mogelijk in tact te houden.

Over het verpleeghuis hebben we het niet gehad, maar een volgende keer hebben we het erover. Want de stem van de oudere  over dit vernieuwende concept kan niet worden gemist. Als de zorg voor de directe omgeving te zwaar wordt, de partner is immers zelf ook al op leeftijd en kinderen wonen ver weg van hun ouders, of wanneer de mantelzorg zelfs helemaal wegvalt  door het overlijden van een partner of het ontbreken van een sociaal netwerk, dan is opname in een instelling nog de enige optie. Dat is minder erg als de opname verhuizing betekent naar een betere kwaliteit van leven. De Jong denkt met haar ontwerp van ‘grootschalige kleinschaligheid’ de mogelijkheid te creëren om de praktische voordelen van grootschaligheid te combineren met de huislijkheid van kleinschaligheid.


‘Re-institutionalisering: een ode aan de ouderdom’. Een mooie bijdrage van een jonge architect aan de verdere ontwikkeling van woonvormen voor ouderen die niet meer in de thuissituatie kunnen worden opgevangen.


Niek de Jong

3 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

8 februari 2010

inderdaad een mooie omschrijving van een noodzakelijk kwaad. maar bij deze re-institutionalisering uitgaan van het gebouw lijkt mij het paard achter de wagen spannen. eerst en vooral moet het erom gaan voor de zorgvrager een omgeving te creëren die aan diens zorgvraag kan voldoen, en zo mogelijk ook kan blijven voldoen als die zorgvraag verandert. het bouwen van nieuwe ghettos ligt m.i. niet voor de hand, flexibele gebouwen waarin ruimte is voor aanpassingen aan en voorzieningen voor die zwaarder wordende zorg. aanpasbaar bouwen met ruimte voor op de persoonlijke behoefte gerichte zorg dient echter vergezeld te gaan van daarop gerichte innovatie van de zorgorganisatie, anders zal geen enkel gebouw uitkomst bieden.

Han Rossen

8 februari 2010

De aanbeveling van Niek de Jong is terecht.

Jammer is dat de kern van de visie van de jongere naamgenote m.i. niet echt uit de verf komt.

Daarom onderstaande link naar een eigen samenvatting van Jolien.



http://web.tue.nl/cursor/internet/jaargang52/cursor12/onderzoek/onderzoek.php?page=o_sluitstuk

Jolien de Jong

15 februari 2010

Via via hoorde ik van deze blog, wat leuk dat mijn afstudeerwerk met zoveel enthousiasme wordt ontvangen!



Voor wie meer wilt weten: neem gerust contact met me op via info@joliendejong.nl, voor een pdf van mijn afstudeerverslag/artikel, maquettefoto's of andere artikelen (in De Spits, Cursor en Chepos)



Eind deze maand zal ik bovendien mijn Ode aan de Ouderdom presenteren op de Mediavedi Denktank 'Hoofden, handen & harten aan het bed' en eind mei ben ik uitgenodigd om te spreken op een bijeenkomst van Medilex.

Top