BLOG

Strijd om plannen marktwerking niet geslecht

Het politieke debat over marktwerking in de zorg is in volle hevigheid aan de gang. Minister Klink heeft steun van het kabinet gekregen om zijn plannen verder uit te werken, maar dat wil niet zeggen dat de strijd geslecht is. Vanuit de Tweede Kamer wordt het debat nog voluit gevoerd.

Toekomst zorgstelsel

Dat de discussie over de toekomst van het stelsel in de zorg zo’n sterk ideologische lading heeft gekregen, valt te betreuren. Zo is al gauw elke nuance of diepere laag verdwenen, en daar wordt nooit iemand beter van. Maar nog veel ernstiger is, dat instellingen in de zorg op deze manier een speelbal dreigen te worden van de hoge golven van de discussie in het parlement. En hoe moeten instellingen nog zorgvuldig meerjarenbeleid voeren, als hun perspectief om de paar jaar met een hoekse bocht lijkt te wijzigen? Natuurlijk, in een democratie kunnen de verhoudingen na verkiezingen drastisch wijzigen. Maar die realiteit mag best gepaard gaan met wat meer besef bij politici hoe groot de impact van hun woorden is. Wat meer ‘slow politics’ zou een verademing zijn.

Term 'marktwerking'

‘Marktwerking’ is bovendien een verkeerde term om ontwikkelingen in de zorg te beschrijven. De zorg is geen vrije markt, en zal dat ook nooit worden. Hooguit is sprake van meer vraagsturing. Dat leidt als het goed is tot meer keuzevrijheid voor patiënten; tot een prikkel voor instellingen om goede kwaliteit te leveren voor een scherpe prijs, en tot meer helderheid over wat de zorg waard is. Dat de omwenteling naar een ander systeem jarenlang goed is voor –vaak zeer irritante- kinderziektes en –forse- leermomenten, hoeft geen reden te zijn om van de hoofdkeuze af te stappen. Sterker nog: dat leidt uitsluitend tot veel verspilde energie.

Prestatiebekostiging

Ook in de ggz staat de discussie over het verder uitwerken van de prestatiebekostiging onder deze politieke druk. Dat is ongewenst. De sector bevindt zich nu al voor het derde achtereenvolgende jaar in de overgang van AWBZ naar zorgverzekeringswet. Dat gaat gepaard met veel extra bureaucratie –de noodzaak om in twee systemen te registreren- én onzekerheid over de toekomst. Hoog tijd dus, om de volgende stap te zetten en volledig over te gaan op DBC’s.

Helderheid in beleid

Dat wordt ook zonder politieke discussies een enorme klus. Bandbreedte van tarieven, vormgeving van een goed vangnet, een financieel level playing field van een fatsoenlijk niveau, het op orde brengen van verantwoording; het moet allemaal nog nader worden uitgewerkt. Over de lijn die daarin wordt gekozen, moet uiterlijk in april helderheid komen. Anders wordt het voor instellingen hoegenaamd onmogelijk om per 1 januari 2011 de knop verder om te draaien.

Principiële debatten

Ondertussen verliezen ministers Klink en Bos zich te veel in principiële debatten over ‘marktwerking’. Klink verwacht, eist, daarbij van de zorg meer efficiency en kostenreductie. Bos wordt gevoed door ideologische bezwaren in de PvdA-fractie en scepsis over de financiële opbrengst bij zijn ambtenaren. Op hun beider redeneringen valt echter het nodige af te dingen.

Haarlemmerolie voor bezuinigingen

Meer vraagsturing in de zorg is, in weerwil van wat Klink gelooft, geen Haarlemmerolie voor bezuinigingen. Immers, zo lang de vraag naar goede zorg dagelijks wordt gevoed door nieuwe wetenschappelijke kennis en inzichten, en zolang op die manier voor ons allen steeds meer perspectief ontstaat op een nog langer, gezonder en gelukkiger leven, is die vraag naar zorg in beginsel oneindig. Terugkeer naar de oude aanbodgerichte zorg, waar Bos kennelijk van droomt, betekent om dezelfde reden onherroepelijk weer lange wachtlijsten en een naar binnen gerichte sector.

Debat over efficiëntere zorg

Waar het debat over zou moeten gaan, is hoe we door fors inzetten op zorginhoudelijk innovatie én verstandige politieke(!) afwegingen over collectieve en individuele verantwoordelijkheid, kunnen komen tot efficiëntere zorg met behoud van kwaliteit. Onmisbaar in dat gesprek is ook een helder beeld van welke kosten elders in de samenleving ontstaan als er in de zorg gesneden wordt: de baten van de zorg.

Noodzaak

Zou dat debat over efficiëntere zorg niet noodzakelijk zijn vanwege de staat van ’s lands financiën, dan was het dat wel omdat we over enige jaren domweg menskracht noch middelen hebben om het huidige niveau van zorg te handhaven. Met innovatie en heldere keuzes hebben we veel meer kans dat de oplossing dichterbij komt dan met ideologische scherpslijperij.


Marleen Barth
Voorzitter GGZ Nederland

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top