BLOG

Einde aan de fusieretoriek?

Op 19 december 2008 heeft Meavita Nederland aangekondigd dat het concern wordt gesplitst in drie afzonderlijke ondernemingen. Als reden hiervoor geeft de Raad van Bestuur aan dat opsplitsing de enige manier is om de zorg te continueren en de werkgelegenheid van medewerkers veilig te stellen. Een opmerkelijk bericht dat tot mijn verbazing vooralsnog weinig reactie of discussie heeft opgeleverd. Dat is raar, omdat precies dezelfde redenering doorgaans wordt gebruikt om fusies en schaalvergroting te rechtvaardigen.

Redenering

Toenemende marktwerking leidt tot grotere financiële risico's voor zorgorganisaties. Dat is een prikkel om te fuseren. Zodoende kan door schaalgrootte tegenwicht worden geboden tegen gemeenten, verzekeraars en andere zorgorganisaties. Bovendien leidt schaalgrootte in theorie tot kansen op het reduceren van (overhead)kosten. Deze redenering is inmiddels gemeengoed geworden, om niet te zeggen 'zoete koek'. Samen met Espria is Meavita hét voorbeeld van het almaar verder doortrekken van deze redenering.

Optimaliteit

Eén van de belangrijkste lessen van de aangekondigde ontvlechting van Meavita Nederland is dat schaalgrootte ook een keerzijde heeft: onbestuurbaarheid. De conclusie van Meavita dat de positieve effecten van de fusie 'te langzaam' worden bereikt, is volgens mij daarom een fors understatement. Er lijkt eerder sprake van flinke negatieve effecten. Betekent dit dat er zoiets als een optimale schaalgrootte van zorgorganisaties is?

Effecten marktwerking

De cruciale vraag is nu: wat kunnen - of misschien wel moeten- wij leren van Meavita? Daarbij moet het wat mij betreft niet alleen gaan om geld. Relevant is ook hoe de bestuursstructuur van hele grote zorgorganisaties eruit moet zien om de zaak bestuurbaar te houden. Hoe zorg je voor checks-and-balances? Hoe kan een Raad van Toezicht van een grote organisatie toch betrokken zijn bij ontwikkelingen in de uitvoering van het werk? Wellicht dat de beantwoording van deze vragen tot een genuanceerder beeld over de mogelijke effecten van marktwerking in de zorg leidt.

Marc van Ooijen

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top