BLOG

De tucht van de marktstructuur

Kortgeleden had ik als toezichthouder van het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam de bijzondere ervaring om in mijn ‘eigen ziekenhuis’ een knieoperatie te ondergaan. En met succes naar de eerste tekenen zich laten aanzien. Uniek om dat mee te mogen  maken. Een toezichthouder als echte patiënt.

Toezichthouder als patiënt in eigen ziekenhuis

Eigenlijk zou iedere raad van toezicht van een ziekenhuis minstens een lid moeten hebben dat een behandeling in dat ziekenhuis heeft ondergaan. Het geeft je heel veel input voor je functioneren.Toen ik jaren geleden lid was van de commissie Rechten van de Patiënt van de toen nog in leven zijnde Centrale Raad voor de Volksgezondheid heb ik ook veel opgestoken van een operatie die ik in die tijd na een skiongeval  moest ondergaan. Eerst in een Oostenrijks ziekenhuis met een vervolgverblijf in een Nederlands ziekenhuis.

Vlietlandverblijf

Terug naar het Vlietlandverblijf. Als ik ’s morgens vanuit mijn patiëntenkamer rond half negen naar de overkant keek waar zich het bestuurlijke en administratieve gebeuren van het ziekenhuis afspeelde, zag ik de mannen en vrouwen met hun tassen en koffertjes naar hun bureau spoeden. Een voor mij als patiënt heel andere wereld. Bij mij was om half acht de orthopeed op zijn ronde al aan mijn bed geweest. s’ Avonds om half zes, als de meesten van de overkant naar huis waren, verscheen dezelfde dokter opnieuw aan de sponde van zijn patiënten.

Eigen wereld

Een patiënt kan niet de hele dag lezen of naar muziek luisteren, respectievelijk naar het infuus kijken. Dus toog ik met kruk aan de ene kant en mijn vriend het mobiele  infuus aan de andere hand op een zekere ochtend naar ‘de overkant’ (mocht van de fysiotherapeut) om daar koffie te bemachtigen. Bij de tochtdeur van de bestuursgang hield een wat nors en verbaasd kijkende man me tegen. Hij vroeg of ik de weg kwijt was en of hij me naar mijn kamer kon brengen. Toen ik had uitgelegd wat mijn beweegreden was kon ik verder. Ik verlangde terug naar mijn eigen wereld.

Rapporten NZa en MNa

Daar weer aangekomen las ik de meegekregen rapporten van Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over de coöperatieplannen van het ziekenhuis en de regio. Het is verbazingwekkend wat je dan leest: “De NZa is van mening dat het aannemelijk is dat door de voorgenomen concentratie de marktstructuur zodanig wijzigt dat nadelige gevolgen zullen ontstaan voor de publieke belangen, te weten: kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid”. Mijn juristenhart sprong op bij deze prachtige zin, maar dit valt toch aan een redelijk denkend mens, laat staan een patiënt niet uit te leggen.

Geen begrip voor beweegredenen

Het rapport staat bol van mogelijke risico’s die zich kunnen voordoen. Wat een volstrekt andere wereld waar geen enkel begrip lijkt te bestaan voor de werkelijke beweegredenen van dit initiatief dat wellicht schuurt met de zo bejubelde  ‘marktstructuur’.  Er wordt niet gekeken naar de zegeningen (waar ik in een eerder blog al eens naar heb verwezen)  die de samenwerking kan hebben voor met name de kwaliteit van het ziekenhuis maar ook de betaalbaarheid en de toegankelijkheid.

Marktstructuur als speeltje

Als dit het resultaat van negen maanden denkwerk is van de NZa en de NMa vind ik dat als patiënt niet te geloven. De marktstructuur lijkt een doel in zichzelf te zijn geworden en een intellectueel speeltje van bureaucraten.

Gezondheidszorg, let op uw zaak.

Niek de Jong, patiënt/toezichthouder

4 Reacties

om een reactie achter te laten

van noort

3 maart 2010

Ik ben blij dat u dezelfde zorgen heeft als inmiddels de meeste andere in de zorg werkzame mensen. Onder het mom van verbeteringen wordt een intellectueel spel gespeeld dat in het onderwijs en bij defensie al een enorme verwoesting heeft aangericht. Dit schip van staat is een mammoettanker die op een verkeerde koers ligt, ik schat dat het op koers brengen van dit bootje minstens 15 jaar gaat duren. u hoeft maar naar de ontwikkelingen bij het onderwijs te kijken om "die wende" waar te nemen. Het is natuurlijk in en in triest dat u en ik dit "machtelooos" moeten waarnemen. Staan de beste stuurlui aan wal ?

tjark reininga

3 maart 2010

ik kan me voorstellen dat het inderdaad louterend is eens als patiënt in de instellingen te moeten verblijven waarvan u als toezichthouder alles denkt te weten. niet voor niets wordt al vele jaren gepleit voor een stevige deelname van patiënten/cliënten/consumenten in het bestuur en het toezicht van de zorginstellingen. heel vaak blijkt helaas pas op het moment dat er iets mis gaat dat de leiding van die organisaties van de noden en ervaringen van die categorie weinig of niets weten. streef er dus als Raad van Toezicht naar inbreng van de patiënten/cliënten/consumenten in uw werkzaamheden te realiseren.

uw andere punt, de realisatie van marktwerking, is misschien inderdaad nog nijpender. in de NMa en - in mindere mate - de NZa heeft de overheid toezichthouders gecreëerd die zich niet met het produkt maar uitsluitend met de marktsituatie bezighouden. en die daarbij een economisch theoretisch marktconcept hanteren dat voor bepaalde sectoren weinig realistisch is en de zorg is een van die sectoren. dat lijkt tot soms absurde oordelen. helaas roept de aanleiding voor die oordelen vaak een ander schrikbeeld op: fusie van zorgaanbieders leidt tot concentratie in steeds grotere verzorgingsgebieden en daarmee tot een steeds grotere afstand tot met name de consumenten in de toch al perifere gebieden. de economies of scale vallen aan de aanbieder toe, de patiënt/cliënt/consument moet de diseconomies voor zijn rekening nemen. dat is sociaal niet aanvaardbaar en gelukkig ook voor steeds minder politieke partijen.

Slijkhuis

3 maart 2010

Is het een idee om in de functieprofielschets van de toezichthouder in de zorg als eis op te nemen: 'ervaringsdeskundige' en 'persoonlijk opgedane ervaring in het primair proces van de gezondheidszorg'? Dan kan de eis van 'het zogenoemde netwerk' en het hebben van 'contacten' waar een toezichthouder over moet kunnen beschikken wel geschrapt worden! Die laatste voegt geen waarde toe.

Besturen en het houden van toezicht daarop is het deugdelijk organiseren van de inhoud en het zo goed mogelijk faciliteren van de mensen, die het werk uitvoeren en een beïnvloeden van de roerige omgeving waarin men zich als totale organisatie staande houdt.

Vanuit het primair proces komt de informatie waarop het bestuur haar plannen baseert: niet vanuit 'het netwerk'dat zich feitelijk bezighoudt met de eigen agenda: de netwerkborrels en golfpartijen en het zorgen voor een inkomen waarmee dat alles weer bekostigd kan worden.

Er kan nog veel anders in de organisaties van de gezondheidszorg, waar marktwerking op zich een prima uitgangspunt is om vooruitgang te boeken, maar wat door sommigen wordt geïnterpreteerd als het recht hebben op vorstelijke salarissen en rode pluche!

Orelio

4 maart 2010

@Niek geweldig dat je dit hebt ervaren én gedeeld. Misschien is dit (hoewel door toeval gestuurd) wel het begin van echte ambitie in de zorg(besturen). Een mooie doelstelling (voor het Vlietland?) zou kunnen zijn: "Wij hebben onze veiligheid, kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid zodanig op orde dat we, zonder terughoudend, onszelf en onze familie hier laten behandelen”.



Als u en uw bestuur hiervoor durven te gaan, wil ik u met alle plezier helpen. Als patiënt en inwoner van Helmond wil ik natuurlijk graag dat hier om de hoek (Het Elkerliek bijvoorbeeld) dezelfde ambitie wordt nagejaagd.

Top