Finance

Uitkomst voor de patiënt centraal stellen: wie volgt?

Toen ik als jonge medisch specialist mijn witte jas had ingeruild voor een managerspak, viel me op dat er een soort Babylonische spraakverwarring heerst tussen zorgprofessional en manager. De professional spreekt over kwaliteit en stelt zorg voor de patiënt voorop. In de wereld van managers en verzekeraars spreekt men over zorgkosten en staat juist de betaalbaarheid centraal.

Deze kloof van uitgangspunten leidt tot frustratie en de patiënt komt er niet verder mee. Dat we na decennia spreken over het centraal stellen van de patiënt, nog steeds een verschotte gezondheidszorg hebben, is bewijs dat er nog geen brug geslagen is tussen de twee visies.

De bouwtekening voor een verzoenende brug ligt er echter wél en heet waardegerichte zorg. Het is tijd dat partijen opstaan die, met bouwtekening in de hand, de verantwoordelijkheid nemen het hele zorgpad te organiseren. Gesteund door waardegerichte contracten met de verzekeraar, langs afspraken over de zorguitkomsten voor de patiënt. De patiënt ziet dan gedurende het gehele traject één herkenbare en toegankelijke organisatie van zorgprofessionals. Zo lossen we voor de patiënt ook de frustratie op om bij elke partij steeds opnieuw je verhaal te moeten vertellen.

Bij waardegerichte zorg, ofwel value based healthcare (VBHC), verbinden alle betrokkenen zich aan de beste zorguitkomst voor de patiënt per uitgegeven euro. Uitgangspunt is de behandeluitkomst voor een medische aandoening voor de gehele keten. Neem bijvoorbeeld het behandelen van heupslijtage. Waarde voor de patiënt zit hem in de behandeluitkomst: zonder pijn weer kunnen lopen na behandeling door de orthopeed en fysiotherapeut. Het succes van die uitkomst wordt in relatie gebracht met de gemaakte kosten. Door het financieel belonen van deze gezondheidsuitkomst in plaats van losse behandelingen, stellen alle partijen als vanzelfsprekend het patiëntbelang centraal.

Weg met die schotten

Twee zaken zijn bijzonder kwalijk in het huidige Nederlandse zorgstelsel. Ten eerste de enorme verschotting en ten tweede het bestaan van de verkeerde financiële prikkels. Deze zaken staan samenwerking in de weg, ten koste van het patiëntbelang. Bundelafspraken tussen zorgverzekeraar en zorgaanbieders maken een einde aan de verkeerde bekostigingsprikkels. Daarbij worden betalingen door de zorgverzekeraar verbonden aan gerealiseerde uitkomsten. Met één betaling voor het hele zorgpad worden financieringsschotten opgeheven. Daardoor ontstaat ruimte om de zorg anders te organiseren en meer waarde toe te voegen.

In Nederland lopen nu de eerste grootschalige initiatieven met deze nieuwe vorm van zorginkoop. Waardegerichte zorg is geen droom, maar werkelijkheid aan het worden. We zien dat hartspecialisten, orthopeden en oogartsen waardegericht durven te gaan werken. Ik vraag dan ook: wie volgt? Ik ben ervan overtuigd dat minimaal de helft van de inkoopafspraken via waardegerichte zorg gemaakt kan worden binnen de komende drie jaar!

Versnelling

Natuurlijk zijn er ook nog uitdagingen in de uitvoering. Bijvoorbeeld, hoe zorgen we dat er voldoende goede uitkomstinformatie is zonder de administratieve lasten te verhogen? Ik heb er vertrouwen in dat we dat samen gaan uitvinden. Waar het mij om gaat, is dat alle spelers in het veld aan de slag gaan met waardegerichte zorg. Uit de uitvoering komen we wel, maar we moeten nu beslist die brug slaan. We zijn pas halverwege; kunnen we niet nog wat sneller met elkaar?

Ward Bijlsma
Manager Zorg bij Menzis

Ward Bijlsma

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Gerard Klop

28 februari 2018

Goed verhaal Ward! Helemaal eens met je observaties. Genoeg gepraat, tijd voor versnelling, samen aan de slag met 'bundled payments'!

Veronica van Nederveen

28 februari 2018

Ja het kan sneller en beter. Namelijk als de patiënt mee de brug aanlegt. En wel vanaf het aller eerste begin van het ontwerp. De zorg is er voor de patiënt en niet andersom. Bij goede innovatie is de eindgebruiker gelijkwaardig betrokken. En dat is niet de dokter en ook niet de zorgverzekeraar.
Veronica van Nederveen
www.patientenstem.nu

Ward Bijlsma

28 februari 2018

Eens dat het belangrijk is dat de patient mee de brug aanlegt. Het gaat immers om de voor de patient relevante uitkomsten en hun zorg traject. De huidige initiatieven maken gebruik van uitkomstmaten die door patient, zorgverlener en verzekeraar samen zijn vastgesteld. Patiëntenverenigingen worden vroegtijdig betrokken bij de opzet. Dat is de basis. En hier hebben we ook nog meer te doen. Met elkaar vaststellen waar de schotten in het zorgpad het eerst moeten worden aangepakt, en hoe. En nog scherpere uitkomstmaten. Het beste voorbeeld vind ik de prostaten in Duitsland. Daar gaat het erom: is de tumor eruit, heb ik last van urineverlies, en kan ik weer normaal seksueel functioneren. Zo compact en concreet mogen we in Nederland ook nog wel worden.

h.j.linzel

4 maart 2018

Herman Linzel 4 maart
Als derde partij in dialoog met de financiers en aanbieders denken we als Flevolandse Patiëntenfederatie graag mee in het stimuleren van waardegedreven zorg. Het positieve gezondheidsbegrip is voor ons daarbij leidend. Graag willen we naast Zilveren Kruis ook met Menzis op regionaal niveau daarin praktisch inhoud geven. Als ook zorgverzekeraars hierin samen optrekken zou dat helpen.

Ward Bijlsma

13 maart 2018

Beste heer Linzel,
Goed om te horen dat jullie vanuit de Flevolandse Patiëntenfederatie willen meedenken en waardegedreven zorg stimuleren. Ook Menzis werkt overigens vanuit het positieve gezondheidsbegrip. Vanuit Menzis werken we op verschillende manieren aan de ontwikkeling van waardegerichte zorg. Als zorgverzekeraars zien we ook dat we hierin kunnen samenwerken en bij elkaars goede initiatieven kunnen aansluiten. Dus daar staan wij zeker voor open.
Daarnaast betrekken we patiënten en patiëntenverenigingen bij verschillende activiteiten om juist gezamenlijk te ontwikkelen. Graag stemmen we even met je af hoe we hier goed vorm aan kunnen geven.

Eveline Smeeten

23 maart 2018

Ik ben bang dat het hier om biomedische indicaties gaat en wordt er vergeten dat het bij de mens om bio-psycho-sociale aspecten gaat. De psychische en sociale factor die bij de mens speelt lijkt hier niet voldoende in meegenomen, welke echter zeer veel invloed heeft op het herstelvermogen van de mens en waardoor klachten na een operatie bijvoorbeeld langer aanwezig blijven. Dit is helaas ook nog slecht meetbaar (we weten dat het invloed heeft maar niet exact hoe) Hersenscans geven een steeds duidelijker beeld van de invloed ervan. Helaas is het vanuit kostenoverweging niet mogelijk om bij iedereen een hersenscan te laten uitvoeren. Tevens is het zeer mensenlijk (en ik schrijf hier niet humanistisch) dat geld een zeer belangrijke drijfveer is waarom we dingen doen. Als we nu daar onze ogen voor gaan sluiten, zijn we niet goed bezig. Als ik dan ook lees, dat er een einde gemaakt moet worden aan de verkeerde bekostigingsprikkels, dan ben ik daar zeer mee eens. Het zou echter prettig zijn wanneer dat zou gebeuren op de plaats waar dit écht plaatsvindt en dat is dan in mijn ogen in eerste instantie op het hoogste niveau van de zorgverzekeraars. Wat is de reden dat een directeur van de grootste zorgverzekeringen tussen de 3 en 4 ton per jaar verdienen? Hebben zij die prikkel nodig? Wat zou er gebeuren als dit gehalveerd zou worden? Is de functie voor hen dan geen uitdaging meer? Hebben ze dan wel écht hart voor de zaak?

Al met al een goed idee, alleen het psycho-sociale aspect moet dan wel meegenomen worden.

Top