BLOG

Bezuinigingen hoeven kwaliteit zorg niet te schaden

Met nieuwe verkiezingen in aantocht, breken er voor de geestelijke gezondheidszorg spannende tijden aan. Een nieuw kabinet komt voor een enorme opgave te staan: 29 miljard euro bezuinigen op de collectieve uitgaven. Ongeveer een derde van dat bedrag zal gevonden moeten worden in de zorg. Ambtelijke werkgroepen leggen op dit moment de laatste hand aan scenario’s voor politieke keuzes.

Efficiëntere zorg

Binnen GGZ Nederland zijn we ook gaan nadenken over de vraag hoe we het beste met deze realiteit om kunnen gaan. En we kwamen eigenlijk al snel tot de conclusie dat het belangrijk is om als sector te zoeken naar antwoorden op de vraag hoe de zorg efficiënter georganiseerd kan worden. Immers, was het niet door de financieel-economische crisis geweest dat deze vraag bij ons was beland, dan was het wel gebeurd door de dreigende enorme krapte op de arbeidsmarkt. Bij ongewijzigd beleid moeten over twintig jaar een op de drie Nederlanders in de zorg werken om het huidige niveau te handhaven. Dat is simpelweg onmogelijk. De Europese economie en het welvaartsniveau waar we aan gewend zijn geraakt, zakken onvermijdelijk in als we het ziekenhuis van de wereld worden.

Inzicht in schade bezuinigingen

Belangrijk uitgangspunt voor ons, is dat met een ombuiging van deze omvang de kaasschaaf geen goed instrument is. Er moeten echte keuzes worden gemaakt. Daarbij is het ook belangrijk om helder te maken welke schade wordt aangericht als bij bezuinigingen de verkeerde besluiten worden genomen. Zo heeft de ggz de afgelopen jaren een onmisbare positie verworven in het versterken en verbeteren van de veiligheid en de leefbaarheid in Nederland. Vooral in de grote steden is dat goed zichtbaar. Honderden daklozen, verkommerden en verslaafden zijn van de straat gehaald, en in een vorm van zorg gebracht.

Investeren

Bijna alle mensen die sinds de jaren ’80 op straat zijn beland, kampen met een psychische stoornis, verslaving of een verstandelijke handicap. Niet zelden gaat het om een combinatie van die drie. Het is makkelijk om hen weg te zetten als overlastveroorzakers en lastpakken. Maar het zijn zieke mensen, die zorg nodig hebben. De mogelijkheden van politie en justitie met deze groep bleken min of meer uitgeput. Nu zij in zorg zijn, wint iedereen; patiënten krijgen een nieuwe kans in hun leven, de buurt knapt op, schade van inbraken en fietsendiefstallen loopt fors terug. Niet op bezuinigen dus, eerder in investeren!

Zichzelf terugverdiendend beleid

Ook levert de ggz een belangrijke bijdrage aan het gezond en productief houden van de bevolking. De meeste mensen die bij de ggz komen, zijn fysiek nog in de kracht van hun leven. Als zij snel goede zorg krijgen, kunnen zij meestal weer voor vele jaren terug naar de arbeidsmarkt. Zo niet, dan is er een blijvend risico op arbeidsongeschiktheid. Dat is uiteindelijk duurder dan de zorg die hen er weer bovenop helpt. Ook deze investering in het mentaal kapitaal van Nederland verdient zichzelf uiteindelijk terug.

Preventie

Winst op de uitgaven in de ggz valt er  te boeken door bijvoorbeeld veel meer te doen aan preventie. Als mensen regelmatig sporten, drank en drugs laten staan en zorgen voor voldoende slaap, is dat niet alleen goed voor hun hart of hun gewicht. Ook hun geestelijke gezondheid knapt daar van op. Of meer op individueel niveau: eigenlijk is elke euro die gestoken wordt in jeugd-ggz een investering in de toekomst. Veel mensen sputteren over onnodige medicalisering en stigmatisering van kinderen. Maar feit is, dat de jeugd-ggz nu lang niet alle kinderen met psychische klachten helpen kan. Maar al te vaak veroorzaakt dat jarenlang hoge kosten als kinderen eenmaal volwassen zijn geworden. Om nog maar te zwijgen van het leed dat dan inmiddels is aangericht.

Doeltreffende zorg

Om meer mensen voor minder geld in zorg te kunnen nemen, is het noodzakelijk dat doeltreffendheid en doelmatigheid van de zorg verbeteren. Dat hoeft niet ten koste te gaan van kwaliteit. Zo zijn we er van overtuigd dat het aantal bedden in de ggz fors naar beneden kan. Door te werken met (F)ACT of aanverwante methoden, is een hoge kwaliteit van zorg in de wijk aanwezig. De zorg gaat naar mensen toe, in plaats van te wachten tot mensen zich melden. Het is een ontwikkeling die door patiënten wordt gewaardeerd, omdat het hen in staat stelt om zoveel mogelijk in de samenleving mee te doen. Maar het betekent ook een aanzienlijke reductie van kosten, met name voor huisvesting en verblijf.

E-mental health

Iets vergelijkbaars geldt voor e-mental-health. Geen land op de wereld is daar zo ver mee als Nederland. E-therapy is een bekende vorm van e-mental-health. Toepassing van domotica helpt om mensen langer thuis te kunnen verzorgen. Virtual reality kan veel omvangrijker worden ingezet bij de behandeling van bijvoorbeeld angststoornissen. Ambient technology levert een bijdrage aan een prettig, kalmerende omgeving. De ambitie om hier de komende jaren grote stappen vooruit in de zetten is groot. Vooral voor jongeren is het gebruik van internet en sms’jes doodgewoon. In de zorg is het dat nog lang niet, en dat moet snel veranderen.

Snoeien in regeldruk

Tenslotte: als de overheid bereid is om eens fors te snoeien in het dichte woud van verantwoording en toezicht, dan zal dat honderden miljoenen besparen op de administratieve lasten. Snel verdiend, zonder de kwaliteit van zorg aan te tasten. Alles wat het kabinet daar voor hoeft te doen, is meer vertrouwen op het oer-Hollandse maatschappelijk middenveld dat van oudsher de zorg voor zieken en kwetsbaren organiseert. Hoe moeilijk kan dat zijn?

Marleen Barth

1 Reacties

om een reactie achter te laten

Kurt de Koning

27 maart 2010

Eigenlijk zou ik de stelling willen omdraaien in: Bezuinig door betere kwaliteit te leveren.



Inmiddels is door meerdere onafhankelijke partijen al aangetoond dat het behulp van kwaliteitsmanagement technieken zoals LEAN de kosten van de zorg omlaag gaan. Hoe? Lean richt zich specifiek op het wegnemen van verspillingen. Door in de ZORG de verspillingen aan te pakken, worden overbodige zaken geschrapt, neemt het aantal fouten af en wordt dubbel werk voorkomen. Hierdoor stijgt de klanttevredenheid, neemt de medewekerstevredenheid toe, nemen wachtrijen af en last but not least de kosten van de ZORG dalen. Meer weten: http://www.tqpartners.nl/index.php/tqpartners-blog/80-bezuinig-door-betere-kwaliteit-te-leveren



Dit is geen rocket sience maar bewezen in de praktijk. Een kwestie van (willen) aanpakken, stoppen met het praten erover in commissies en gewoon starten. Dit kan kleinschalig (bij voorkeur) en zo leren we gaandeweg effectief Verbeteren. Waar is het wachten op?

Top