BLOG

De staat van de cliëntenraad

Zoals ik in een vorige blog al aangaf kan het heel nuttig zijn om als toezichthouder in je ‘eigen ziekenhuis’ eens een behandelervaring op te doen. Ook voor reflectie goed. Vanaf mijn ziekenhuisbed rees bij mij de vraag : waar gaat de cliëntenraad in de zorg ondernemingen eigenlijk voor? Zijn ze onderdeel van het bestuurlijke gebeuren of gaan ze echt voor de patiënt?

Veranderslag cliëntenraden

Nu de afgelopen jaren de raden van commissarissen (in de zorg) eens goed tegen het licht zijn gehouden - en terecht- en de deken van codes om ze is heen gelegd, wordt het wat mij betreft tijd om de cliëntenraden eens aan een nadere beschouwing te onderwerpen. Tijden veranderen, de positie en de attitude van de patiënt/cliënt/klant verandert. Van medezeggenschap naar invloed. De moderne communicatie media ondersteunen de patiënt hierbij. Spelen de cliëntenraden hier voldoende op in en benutten besturen de raden vanuit een veranderende visie? Vanuit mijn ervaringen (evaluatie onderzoeken zullen er ongetwijfeld vele zijn) neem ik niet waar dat cliëntenraden met een veranderslag bezig zijn.

Taakstelling cliëntenraad

In de wet medezeggenschap zorginstellingen lees je ondermeer dat ze advies geven over “belangrijke wijzigingen in de organisatie of van werkzaamheden, verhuizing, begroting, het toelatingsbeleid van cliënten en voedingsaangelegenheden van algemene aard”. Door de medezeggenschap, zo las ik, wordt getracht te bereiken dat de instellingen in voldoende mate rekening houden met de vragen en behoeften van de cliënt. Toen ik dat las werd ik er als patiënt niet vrolijker van. Is het niet een goede zaak om deze omschrijving eens te herijken?

Kwalificaties voor adviesrol

Mijn indruk is dat cliëntenraden veelal teveel een onderdeel van het systeem zijn en in die zin ook hun elan verliezen om te focussen op de kwaliteit van de zorg voor de cliënten. Is een cliëntenraad voldoende gekwalificeerd om advies uit te brengen over verhuisplannen, de begroting of belangrijke wijzigingen in de organisatie? Is dat ook wel nodig? Overlapt dit overigens niet de taak van de ondernemingsraad in grote mate? Bovendien dient op die onderdelen juist de raad van commissarissen gekwalificeerd te zijn. Een cliëntenraad zou zich meer bezig moeten houden met de vragen en behoeften van de cliënt. Maar dan op een andere manier dan tot nu toe.

Antenne voor kwaliteit

Manifesteert de raad zich ook echt als de belangenbehartiger van de patiënt? Heeft men voldoende weet van wat er op de werkvloer afspeelt in de directe relatie zorgverlener en patiënt ? En als men daar voldoende weet van heeft, wat doet men daar dan mee? Is ze in die zin wel een beetje een luis in de pels? De aankomende patiënt/cliënt die surft over het internet kijkt er niet of een instelling een cliëntenraad heeft, maar meer naar de klanttevredenheid. Een cliëntenraad zou zich meer moeten manifesteren als de antenne voor de kwaliteit en als een klantenpanel waar niet alleen de klant beter van wordt, maar dat ook zijn uitstraling kan hebben voor de zorgonderneming.

Profilering cliëntenraad

In nogal wat instellingen zien de raden van bestuur de cliëntenraad nog als een noodzakelijk kwaad. (Besturen die deze instelling hebben, denken overigens vaak identiek over de OR , raad van commissarissen en de toetsende overheid). De moderne governance vraagt echter om een andere benadering, namelijk een stakeholdersbenadering. Ook van de cliëntenraad , maar die moet zich dan ook veel meer profileren als kenner van de stand van de kwaliteit van de behandeling en verzorging in de instelling. Daarnaast moet zij haar rol toetsen aan de ontwikkelingen die zich voordoen op het terrein van de attitude en behoeften van de patiënt. Niet alleen een uitdaging voor de bestuurders, maar ook voor de cliëntenraad. Samen kracht ontwikkelen, maar ieder zijn eigen aandachtsgebied en vak op een effectieve wijze uitoefenen. Dit alles ten behoeve van de patiënt/cliënt.


Niek de Jong

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top