BLOG

VBHC en Zinnige Zorg: twee kanten van dezelfde medaille

Voor wie zich bezighoudt met Value Based Health Care (VBHC) was het ICHOM congres in Rotterdam een mooi moment om te horen wat er allemaal gebeurt. Te veel om hier allemaal te bespreken maar hieronder drie opvallende zaken:

1    VBHC is springlevend: 1200 deelnemers, waarvan ‘slechts’ 400 Nederlanders

2    VBHC is een aanpak van de lange adem, zo verzuchtte veel deelnemers en sprekers. Hier liggen twee zaken aan ten grondslag: de implementatie van een nieuwe werkwijze en het op orde krijgen van bijpassende IT neemt vaak jaren in beslag. Dit laatste is cruciaal voor o.a. het meten van PROMs.

3    Ondanks de lange adem zien we toch een aantal hoopgevende en inspirerende voorbeelden (ook uit Nederland).

Gla:d

De meest in het oog springende vond ik Gla:D ® (geen typefout) uit Denemarken. Dit staat voor: Good Life with Osteoarthritis in Denmark, Gla:d ® werkt via het implementeren evidence-based best-practice behandelingen van knie- en heup-OA in de kliniek. Het gestandaardiseerde behandelplan bestaat uit twee onderwijssessies aan patiënten en 12 neuromusculaire oefentherapie sessies, in plaats het gebruik van paracetamol, anti-inflammatoire geneesmiddelen en opioïden. Vijf jaar na implementatie zijn meer dan 40.000 patiënten op deze manier behandeld, met betere uitkomsten rondom pijn, functie en kwaliteit van leven en gelijkblijvende tot lagere kosten. Zie hier voor meer info.

Declaratiedata en zinnige zorg

Wat mij echter vooral opviel was de beperkte aandacht voor twee zaken, namelijk:

- Het gebruik van declaratiedata voor het meten van kwaliteit en kosten: Waar veel partijen klagen over de toegenomen registratie last, zag ik weinig over een eenvoudige oplossing, namelijk het gebruik van declaratiedata als bron voor (tijdelijk) het meten van (proxy) uitkomsten. Ook hier in Nederland (bijvoorbeeld in de cardiologie, oncologie of wijkverpleging) is bewezen dat declaratie data een zinvolle bron van zowel (proxy-) uitkomsten (kwaliteit) als kosteninformatie is.

- Weinig aandacht voor gepastheid van zorg: Bijna iedereen heeft aandacht voor het verbeteren van uitkomsten, maar er is weinig expliciete aandacht voor of de zorg wel zinnig is. Zolang dit niet het geval is, dan hoeft een verbeterde uitkomst maar weinig te zeggen. Een bekend probleem zijn bijvoorbeeld vruchtbaarheidsbehandelingen (IUI of IVF). Als je te vroeg behandelt zijn de uitkomsten top (echt goede case mix correctie is lastig), maar de toegevoegde waarde van de zorg erg laag (want het merendeel zwangerschappen waren ook behaald zonder zorg, en mogelijk zijn complicaties een neveneffect).

Klopt de VBHC-formule wel?

De grote vraag die daarmee rijst is of de formule van VBHC (waarde = uitkomsten / kosten) eigenlijk wel klopt. Mijn stelling: zolang je gepastheid niet meeneemt, gaat de formule niet op. Onder meer de CEO van Virginia Mason onderstreept dit. De formule moet eigenlijk als volgt zijn: waarde = gepastheid (=zinnige zorg) * (uitkomsten / kosten).

Dit verklaart mijns inziens het wat kunstmatige schisma tussen de “VBHC adepten” vs. “Zinnige Zorg adepten”, die elkaar, ook in Nederland, vrolijk de loef afsteken. Dit leidt onder meer tot een knip in de landelijke programma’s: we hebben programma’s rondom het verbeteren van uitkomsten én we hebben programma’s rondom Zinnige Zorg. Ik denk dat het tijd is om beide aanpakken te combineren. Als we dan ook eens pragmatisch kijken naar wat we allemaal al aan (proxy) uitkomsten uit declaratiedata kunnen halen, zetten we weer een hele stap vooruit. Wat denkt u ervan, doet u mee?

David Ikkersheim

Partner bij KPMG Health

David Ikkersheim_311

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Ineke Lokker

20 juni 2019

Beste David, complimenten voor je duidelijke pleidooi voor verbintenis van waardegedreven zorg met zinnige zorg. Die onderschrijven we als SAZ (vereniging van 28 regionale ziekenhuizen) volledig. Je geeft aan dat als we pragmatisch kijken naar wat we allemaal al aan (proxy) uitkomsten uit declaratiedata kunnen halen, we weer een hele stap vooruit zetten. Je stelt de vraag “Wat denkt u ervan, doet u mee?”
Ik laat je hierbij graag weten dat wij al meedoen. Sinds 2018 gebruiken wij DBC en zorgactiviteiten gegevens vanuit LOGEX in ons waardegedreven zorg programma om deelnemende ziekenhuizen (inmiddels 17) hiermee te ondersteunen bij het leren en continu verbeteren van hun zorg. De declaratiedata samen met gegevens vanuit kwaliteitsregistraties zijn realtime beschikbaar voor de ziekenhuizen in het waarde van zorg dashboard. De potentie van de koppeling van waardegedreven zorg met zinnige zorg wordt zeker ervaren door onze ziekenhuizen. Wij gaan er zeker mee door!

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

24 juni 2019

@David Ikkersheim — De formule waarde = uitkomsten / kosten klopt inderdaad niet, waarbij het natuurlijke verloop van aandoeningen/condities slechts één van de redenen is. Ziektelast bij aanvang van de zorgepisode is er nog een. Maar waarde = gepastheid x (uitkomsten / kosten) lijkt me moeilijk te operationaliseren, omdat het bepalen van de waarde van gepastheid een omvangrijk gebeuren gaat worden.

Er is echter een simpele oplossing: vervang uitkomsten door gecorrigeerde uitkomsten. Waarbij dus gecorrigeerd wordt voor o.a. ziektelastduur en -zwaarte bij aanvang.

De vruchtbaarheidszorgaanbieder die elk echtpaar dat zich al na zes maanden op een natuurlijke maar vruchteloze wijze proberen meldt behandelt met IVF, zal dan geen betere gecorrigeerde zorguitkomsten scoren dan hij die pas na twaalf maanden daartoe overgaat. (Het niet zwanger worden wordt hierbij gezien als de ziektelast.)

Een echt goede 'case mix'-correctie (een ongelukkig gekozen term voor confoundercorrectie) is dus helemaal niet zo lastig als u denkt. Het systeem dat ik heb ontwikkeld pretendeert dat al te doen.

En ik heb nog meer goed nieuws: ik heb overleg gehad met een grote Nederlandse IT-partij die goed bekend staat in de zorg en bij de Rijksoverheid, en die schat in dat sec de benodigde IT voor mijn systeem, inclusief servers, een aantal maanden duurt om te bouwen. Geen jaren, al is de totale tijdsduur natuurlijk afhankelijk van meer factoren.

Voor meer informatie over mijn systeem verwijs ik u naar https://gezondezorg.org/assessmentwerkwijze, welke pagina tevens een samenvatting geeft van de voorafgaande betreffende pagina's.

Top