Tech

Twintig jaar strijd om een goed werkend epd

In het tv-programma De Monitor, een toepasselijke naam in dit verband, kreeg Chipsoft, maker van een veel verkocht elektronisch patiënten dossier (EPD), het er recent flink van langs.

Gebruiksonvriendelijk, niet snel reagerend op verbetervoorstellen en te hoge winstmarges, zo waren de klachten. Nu begin ik zelf bij bezoeken van en aan Chipsoft als vast ritueel over prijs, maar daarna tel ik toch snel mijn zegeningen. De totstandkoming van een goed werkend epd is namelijk in de afgelopen 20 jaar een slagveld geweest.

De prullebak in

Zelf mocht ik begin 90’er jaren, mét overheidssubsidie, een rudimentair epd ontwikkelen op het ziekenhuis informatiesysteem van de VIZ (vereniging informatievoorziening ziekenhuizen). Na fusie en wisseling van de onderliggende database kon het epd de prullenbak in. De VIZ die er vooral voor de kleinere ziekenhuizen was, is ook al lang ter ziele. De grote ziekenhuizen hadden Bazis, ontwikkeld in Leiden, met een briljant operating system. Bazis kon echter na veel succesvolle jaren de technologische ontwikkelingen niet bijhouden en de overgang naar Windows zijn ze nooit te boven gekomen. Veel ziekenhuizen zaten daardoor met een jarenlange stagnatie in hun ICT en vooral de ontwikkeling van hun epd. In een mooi ziekenhuis waar ik werkte in het oosten des lands heb ik ieder half jaar wel een brief gekregen van dat bedrijf, de naam was inmiddels veranderd, omdat ze weer waren overgenomen en dat hun epd genaamd Lorenzo er aan kwam. Lorenzo kwam nimmer en het ziekenhuis heeft nu Chipsoft.

Geen geld te verdienen

Begin jaren negentig mocht ik in een ziekenhuis in het zuiden des lands adviseren over de aanschaf van een prachtig Amerikaans epd genaamd TDS. Ik was diep onder de indruk, want het was erg gebruiksvriendelijk en zat ongelofelijk slim in elkaar. Toen na een aantal jaren een tweede ziekenhuis niet over de brug kwam trok het bedrijf zich terug. Geen geld te verdienen in dat kikkerland. Ook heb ik in die tijd als adviseur nog een paar leuke dagen gehad in het bemiddelen tussen de directie van McKesson, inmiddels een andere naam en een andere investeerder, en een zeer ontevreden ziekenhuis.

Niet heel lang daarna ging het ziekenhuis over op SAP. Zelf kwam ik daar in 1998 mee in aanraking in het RKZ. Na een zeer moeizame implementatie was het wachten op de toegezegde medische modules; het epd. Daar was het natuurlijk allemaal om te doen geweest. Die kwamen er jaren later en voor het RKZ te duur en te laat. Diverse ziekenhuizen hebben het wel geprobeerd, maar uiteindelijk is het bij mijn weten nergens gelukt. Dit na veel kosten, dus weggegooid geld, van die ziekenhuizen. Meer recent was er enkele jaren geleden het drama met Alert dat er werkelijk prachtig uitzag en door meerdere ziekenhuizen was aangeschaft. Hier zijn zelfs rechtszaken aan te pas gekomen. De facturatie ging hier toch anders dan in het moederland. Tot slot is er nog de hele verzameling aan deelsystemen binnen ziekenhuizen vooral die voor medisch specialisten die de overgang naar één epd lang hebben gefrustreerd.

Ze kunnen het niet waarmaken

Het hele verhaal is een mooi voorbeeld van een 'Red Ocean' strategie, met veel strijd, veel slachtoffers en sunk costs vooral bij de ziekenhuizen. De rode draad is dat veel ICT-partijen gewoon afhaken om dat ze het niet kunnen waarmaken. Je kunt Chipsoft niet verwijten dat ze al sinds jaren succesvol zijn en dat de concurrentie het laat afweten. Over de prijs zal ik blijven zeuren. Dat zie ik als mijn burgerplicht, maar ik tel zoals gezegd mijn zegeningen. Chipsoft doet wat het moet doen, is superstabiel, volgt alle relevante ontwikkelingen en innoveert volop. Slechts één keer had ik een klacht tijdens de implementatie over een naar onze mening gevaarlijke situatie rond medicatie. Gerrit Mulder, eigenaar van Chipsoft, kende het probleem, maar merkte aan de telefoon fijntjes op dat het een wens van de gebruikers was. Diezelfde avond werd het opgelost. Dat gebruikers niet altijd hun zin krijgen hoeft dus niet per sé slecht te zijn.

Jaap van den Heuvel

Bestuursvoorzitter Rode Kruis Ziekenhuis

Jaap van den Heuvel_311

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Bert Huisman

17 september 2019

Niet genoemde "verdwenen" leveranciers in het ziekenhuis-segment zijn ook nog SAZZOG (uit de VIZ-tijd) en SMS (eerder Medisys, een voormalig werkgever van mij met in haar hoogtijdagen 40 ziekenhuizen onder contract). De wereldwijde markt voor EPDs is extreem versnipperd omdat alle landen er een eigen gezondheidszorgsysteem op nahouden: andere organisatie-structuren, andere financieringen, andere rolverdelingen, andere verdelingen tussen collectief en privaat, etc. In sommige landen geldt dit zelfs per provincie (Italie, Spanje, Zweden). Hierdoor worden ook de eisen aan EPDs sterk beinvloed, waardoor een EPD-leverancier het systeem wat bijvoorbeeld voor de VS is ontwikkeld niet 1-2-3 in een ander land op de markt kan brengen. Je ziet dan ook weinig EPD-leveranciers hetzelfde EPD in meerdere landen op de markt brengen. Als ze dat doen, dan bij voorkeur in de "grote markten", zoals de VS, Duitsland, Frankrijk. Nederland is een verhoudingsgewijs kleine markt en je ziet dan ook dat de buitenlandse leveranciers zich de afgelopen jaren hebben teruggetrokken, m.u.v. Epic. Het succes van Chipsoft is dus, met alle respect voor het knappe product en bedrijf dat de heren Mulder hebben neergezet, mede het resultaat van het gebrek aan concurrentie. Ziekenhuis-EPDs zijn ingewikkelde systemen, dus in dit segment doet deze ontwikkeling zich als eerste voor, maar hetzelfde proces zien we ook in de andere segmenten, zoals bij huisartsen-EPDs. Aangezien zich voorlopig geen Europese markt voor de zorg aandient zitten we voor de nabije toekomst nog met deze situatie opgescheept en het zal eerder slechter worden dan beter. Zorgaanbieders en hun EPD-leveranciers zijn tot elkaar veroordeeld en het is dan ook aan te bevelen om er maar het beste van te maken. Dit wil zeggen dat de zorgaanbieders zich moeten verenigen in een partij die een gelijkwaardige gesprekspartner is van de leverancier(s) en die een meerjarig programma kan overeenkomen dat ook interessant is voor de leverancier. Verder kunnen samenwerkende zorgaanbieders voorkomen dat leveranciers onvermijdelijk worden door voortdurend uitdijende systemen. De overheid kan op onderdelen helpen door te voorkomen dat leveranciers hun controle over de data van zorgaanbieders en patiënten uitbuiten.
Vergelijkbare situaties doen zich voor in andere kleinere markten in Europa, zoals in Noorwegen, Zweden en Denemarken (let op: daar zitten de zorgsystemen anders in elkaar dan bij ons, dus 1:1 vergelijkingen zijn moeilijk te maken).
Kortom: gebruikers verenigt u, dan krijgt u nog veel plezier van uw EPD!

Jaap van den Heuvel

17 september 2019

Mooie toevoeging!

Top