BLOG

Behoeften gehandicapten kun je niet snoeien

De maatschappelijke positie van kwetsbare mensen zegt iets over het niveau van beschaving van een land. Hoe groter de toegankelijkheid van de samenleving voor mensen met beperkingen en hoe sterker hun rechten om aan de samenleving deel te kunnen nemen, des te beschaafder vinden wij zo’n land. Alle elementen van de maatschappelijke positie van mensen met beperkingen zijn neergelegd in het VN Verdrag inzake de rechten van gehandicapten. Geen enkel land dat zichzelf als beschaafd beschouwt, kan zich daarom onttrekken aan ratificatie van dit verdrag. Ons land bereidt zich dan ook al enige tijd serieus voor op die ratificatie.

Ratificatie

Ratificatie van een verdrag als dit is geen sinecure. Op het gehele maatschappelijke speelveld dat het verdrag bestrijkt, moet worden nagegaan of de wijze waarop de positie van mensen met beperkingen geregeld is, voldoet aan de verdragsnormen. Waar dat nog niet het geval is, moeten maatregelen worden getroffen om compliance met het verdrag alsnog te bewerkstelligen. Tegelijkertijd maakt de noodzaak om de overheidsfinanciën te saneren die door de financiële en economische malaise zijn ontregeld deze ratificatie nog lastiger. Het beroep op publieke middelen voor tal van maatschappelijke doelen moet namelijk drastisch verminderen.

Snoeien in AWBZ

Veel handicapgerelateerde aanspraken van mensen met beperkingen zijn in ons land geregeld in de AWBZ. Het is uitgerekend deze wet die zwaar onder vuur ligt vanwege haar fors toenemende beslag op de publieke middelen. De verwachte uitgavenstijging moet overigens vooral worden gerelateerd aan de component ouderenzorg. Er ligt inmiddels een reeks van voorstellen om de AWBZ te snoeien en beheersbaar te maken. Omdat de behoeften van mensen met beperkingen, waarin de wet voorziet, niet automatisch mee gesnoeid kunnen worden, is het interessant om te zien hoe daaraan in die voorstellen tegemoet wordt gekomen.

Ombuigingen AWBZ

Als de hardste schreeuwers in de losgebarsten discussie over de toekomstige AWBZ hun zin krijgen, dan lijkt het volgende scenario goed denkbaar. Er blijft een romp-AWBZ rond de functie Verblijf.  De functies Behandeling en Verpleging worden overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet en de functie Begeleiding naar de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Dit zou met forse ombuigingen gepaard gaan. Aanspraken van mensen met beperkingen verminderen, het voorzieningenniveau voor deze groep loopt terug en hun maatschappelijke positie komt onder zware druk te staan.

Inhoudelijke vloer

Opvallend is hoe weinig de voorstellen over de herordening van de langdurige zorg worden opgebouwd vanuit de positie van degenen die er gebruik van maken. Wat betekenen de verschillende varianten precies voor hen? Willen wij die gevolgen wel voor onze rekening nemen? In het machtsspel dat zorgverzekeraars en gemeenten met de rijksoverheid voeren, klinkt het geluid van zorgaanbieders en mensen met beperkingen maar zwak door. Dat komt omdat wij met elkaar niet scherp hebben aan welke eisen die maatschappelijke positie van mensen met beperkingen moet voldoen. De herordeningsdiscussie mist als het ware een inhoudelijke vloer.

Borging positie gehandicapten

Toch is dat een enorme misvatting. Die vloer is er wel degelijk in de vorm van het VN Verdrag inzake de rechten van gehandicapten. Dit verdrag werkt niet rechtstreeks, mensen kunnen zich niet direct op het verdrag beroepen als zij zich in hun rechten voelen aangetast. Het werkt echter wel richting staten en overheden. Ons land heeft het verdrag op dit moment slechts ondertekend en nog niet geratificeerd, maar dat heeft nu al betekenis. In het internationale verdragenrecht betekent ondertekening  al dat de staat zich vanaf dat moment onthoudt van alle handelingen, die als strijdig met het verdrag zijn te beschouwen. De positie van mensen met beperkingen is dus nu al geborgd. Aanpassingen van de AWBZ moeten gewoon aan het verdrag worden getoetst en organisaties die dat in hun voorstellen nalaten mogen niet serieus  worden genomen. Gelukkig maar, want wie zou nu willen, dat het repareren van de gevolgen van een beschavingsuitwas zou resulteren in een genante reductie van ons beschavingspeil?

Tobias Witteveen
Voorzitter raad van bestuur Bartiméus

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Zwanikken Leenders

30 juni 2010

Dank U wel,

PzsrvQaAvbqyKc

28 februari 2011

fDevw6 <a href="http://fnoipnauxavq.com/">fnoipnauxavq</a>, [url=http://sviuodvryjwf.com/]sviuodvryjwf[/url], [link=http://abpfuufigtoh.com/]abpfuufigtoh[/link], http://hzauqiqahjay.com/

Top