BLOG

Bezuinigingsdriften: luchtkastelen bouwen

Iedereen voelt de bui natuurlijk wel hangen. Ook de zorgsector ontkomt er niet aan. Er is al veel over gezegd en ook de blogs op het internet besteden er aandacht aan. Een paar aspecten rond het bezuinigen in de zorg verdienen een nadere beschouwing.

Reorganisatie van zorg

Het valt me op dat er  veel suggesties zijn rond het reorganiseren van de zorg, het herinrichten van de eerste lijn bijvoorbeeld, of het opnieuw inrichten van de ziekenhuisstructuur. Maatregelen die dan volgens de schrijvers veel geld zouden moeten opleveren, maar die ondertussen vergeten te vermelden wat de kosten zijn van die grootscheepse reorganisaties en in hoeverre deze ingrepen een realistisch gehalte hebben. Het opnieuw inrichten van de eerste lijn bijvoorbeeld, waarmee vaak wordt bedoeld dat er grote ketenzorgorganisaties komen die de gehele eerstelijnszorg in samenhang moeten leveren: dus alle huisartsen, paramedici en andere professionals bij elkaar en na elkaar verwijzen. Die gedachte levert dan veel geld op, maar wat moet er niet allemaal op de schop: alle zelfstandige professionals moeten hun spullen inleveren, andere gebouwen, andere managementstructuren, en andere financiering, maar tevens compensatie voor goodwill, onroerend goed, non-coöperatie van professionals et cetera.
Kortom, een mooie gedachte, maar niet onderbouwd qua kosten/baten, niet realistisch op korte termijn, en tevens getuigend van meer staatsbemoeienis dan marktwerking. En tenslotte is het ook nog de vraag of het inderdaad allemaal doelmatiger werkt. Het klinkt allemaal erg sovjetachtig.

Classificeren ziekenhuizen

Hetzelfde geldt voor de gedachte om de ziekenhuizen te herordenen in bepaalde classificaties. Zoiets als de inrichting van het Nederlandse ziekenhuiswezen in een aantal categorieën: lokale poliklinieken en diagnostische centra, simpele regio ziekenhuizen, ingewikkelde supraregionale ziekenhuizen en landelijk opererende top- en academische ziekenhuizen en enkele gespecialiseerde ziekenhuizen. Er wordt van verschillende kanten een betoog gehouden om op deze manier de overcapaciteit van de ziekenhuizen aan te pakken. Ook dit gedachtegoed gaat voorbij aan het feit dat er thans sprake is van een bestaande zeer dure infrastructuur die je niet zomaar even op een hoop kan gooien. Ook dit idee mist een goede onderbouwing van kosten en baten en kent enorme frictie- en overgangskosten. Het is weer makkelijk gezegd, de auteurs stellen zich op als zieners met een visie, maar we komen er geen steek verder mee.

Vouchers voor zorg

Tenslotte nog een ander soortgelijke benadering: gooi de hele AWBZ structuur overhoop en geef iedereen een voucher voor de zorg die hij/zij nodig heeft. Dat is het gedachtegoed van de gezamenlijke patiëntenbeweging. Als de cliënten zelf hun zorg, ondersteuning en welzijn gaan inkopen, dan kan de langdurige zorg tien procent goedkoper, aldus deze beweging. Eigen regie maakt de zorg beter en voor minder geld! Dat is de stelling waarmee men het naderende onheil probeert te keren.

Ook hier is in hoge mate sprake van wishful thinking. Overigens mag wel worden vermeld dat dit gedachtegoed aansluit op een van de scenario’s van de werkgroep heroverweging langdurige zorg die het kabinet geadviseerd hebben over de mogelijkheden om in de collectieve sector grote bezuinigingen te bewerkstelligen. Zou men dit idee voortzetten, dan betekent dit een verregaande sanering van alle beheerssystemen rond de AWBZ, zoals de zorgkantoren. Maar ook moet er dan een drastische sanering van de zorginstellingen komen. Immers, het huidige pgb doet al veel minder een beroep op de reguliere zorg, laat staan een dergelijk omvangrijk voucher systeem. Ook de realisatie van dit voorstel gaat gepaard met zeer hoge frictiekosten en met grote weerstand van gevestigde orden en belangen. Daarnaast wordt vergeten dat het introduceren van pgb-vouchers een grote aanzuigende werking kan hebben. Dat heeft het huidige pgb al laten zien en dat zal in schaal alleen maar toenemen. Kortom,weer een voorstel dat overigens best wel zinvol kan zijn, maar volstrekt onvoldoende is getoetst op realiteitswaarde en kosten/baten analyses. Zeker ook in het perspectief van het tempo waarmee en de tijd waarin het een en ander moet plaats vinden.

Luchtkastelen van Klink

Er kan nog veel meer gezegd worden over de systematiek van bezuinigingen. Zo ligt er thans een voorstel van het kabinet met een aantal ingrepen in het pakket en in de financiering. Daarover kun je natuurlijk ook allerlei dingen beweren, maar één ding is duidelijk: de ingrepen zijn concreet en leveren ongeveer het geld op dat wordt geraamd. Geen luchtkastelen dus. Wellicht worden de voorstellen daarom juist zo fel bestreden. Bezuinigen moet, maar de zorg moet er niet echt last van krijgen. Liever luchtkastelen gevuld met kreten als beter en goedkoper. En dat kan het kabinet zelf ook wel. Kijk naar de bezuinigingsvoorstellen van minister Klink vóór hij demissionair werd: een verdere marktwerking in de ziekenhuizen zou de kwaliteit verhogen en de kosten een miljard verlagen! Haha, de Efteling kan hem zo in dienst nemen.

Rob Scheerder

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top