BLOG

Patiënt is kapitein in vraaggestuurde zorg

Voor mij is de essentie van gezondheidszorg de zorgvraag van de patiënt en het antwoord van de gezondheidszorg  op deze vraag.

Van aanbodgericht naar vraaggestuurd

Met de invoering van de Zorgverzekeringswet (2006) is de stap gezet naar een vraaggestuurd zorgstelsel. Hetzelfde geldt voor de AWBZ-zorg met de introductie van de zorgzwaartepakketten. ‘De zorgvrager centraal’, zo luidt het adagium. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan, want een systeem is niet zomaar omgetoverd van aanbodgericht tot vraaggestuurd. Het vereist een grote flexibiliteit van zorgaanbieders als zij hun organisatie niet langer vanuit het aanbod kunnen sturen, maar afhankelijk zijn van de zorgvraag. Die kan fluctueren en is dus een onzekere factor voor de bedrijfsvoering.

We zien dat terug in de manier waarop verpleeg- en verzorgingshuizen worstelen om hun organisatie af te stemmen op de ZZP-financiering. En we zien dat terug in de moeizame manier waarop contracten tussen ziekenhuizen en zorgverzekeraars tot stand komen. In toenemende mate betrekken zorgverzekeraars patiëntenorganisaties bij de zorginkoop. Zo hoort dat ook als de zorgvraag centraal staat.

Derde partij

De patiëntenorganisaties, NPCF en CG-raad voorop,  hebben dit proces al zien aankomen en ontwikkelen zich tot een professionele derde partij, die met kennis van zaken en op voet van gelijkwaardigheid gesprekspartners zijn binnen de gezondheidszorg. Op regionaal niveau doet Zorgbelang hetzelfde. Het is belangrijk dat deze organisaties hun onafhankelijkheid en professionaliteit op peil houden.

Zelfmanagement

Maar ook voor de individuele patiënt is er een rol weggelegd. Immers, de patiënt is kapitein op zijn eigen schip en zorgverleners zijn de loods. De loods is een belangrijke functionaris en zijn adviezen wegen heel zwaar, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij de kapitein. Dat is een duidelijk onderdeel van vraaggestuurde zorg; een patiënt is niet alleen lijdend, maar ook leidend in zijn eigen ziekteproces. Zo was onlangs in een artikel in Medisch Contact een pleidooi voor zelfmanagement van patiënten te lezen. Daarbij sluit ik me graag aan.

Patiënten die zelf het ‘management’ van hun ziekte oppakken, zijn minder afhankelijk van zorgverleners. Ze hebben bij uitstek de meeste kennis over hun eigen lichaam en weten hoe ze moeten omgaan met hun ziekte. Dit geldt vooral voor chronische patiënten. Ze hebben geleerd naar hun lichaam te luisteren en weten hoe te handelen. Zij zijn gemotiveerd om therapietrouw te zijn, omdat ze weten hoe belangrijk dat is. Dat maakt de effectiviteit van de zorg die aan hen verleend wordt groter. Hoe meer inzicht ze hebben in hun eigen ziekteproces, hoe meer ze kunnen bijdragen aan de kwaliteit van hun eigen leven. Ze hebben meer aandacht voor een gezonde leefstijl, want ook mensen met een chronische aandoening die veel medicijnen moeten gebruiken, kunnen zich beter voelen bij een gezonde leefstijl. Natuurlijk is niet elke zorgvrager in staat zelf zijn ziekteproces te managen, maar waar dat mogelijk is, moet het bevorderd worden.

Noodzaak EPD

Zelfmanagement van het ziekteproces door patiënten is een essentieel onderdeel van de omslag naar vraagsturing in de zorg. Van patiënten mag verwacht worden dat ze het genezingsproces of een betere kwaliteit van leven met een chronische aandoening bevorderen. Dat varieert van gezonde leefstijl en therapietrouw tot een mondige opstelling naar zorgverleners. Patiëntenorganisaties kunnen ondertussen een belangrijke rol spelen bij het bewustwordingsproces. En vanuit de overheid moeten we haast maken met een verantwoord Elektronisch Patiëntendossier. Ook dat is essentieel voor het bevorderen van zelfmanagement door zorgvragers. Een noodzakelijke stap op weg naar vraagsturing in de zorg.


Margreeth Smilde
Tweede Kamerlid CDA

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Erwin Tjan

29 juli 2010

Beste mevrouw Smilde,



Een mooi pleidooi voor meer vraaggestuurde zorg, maar tijdens één van de pilots van Logiz (www.Logiz.org), waarbij ik doceerde, antwoordden de deelnemers allemaal negatief op de vraag:"Leveren jullie organisaties vraaggestuurde zorg?" Dit heeft gelukkig niets te maken met de inzet van zorgpersoneel, aangezien deze het wel allemaal graag zouden willen leveren. In de marge zijn er nog genoeg aanpassingen te maken, zodat de zorg meer transformeert richting vraaggestuurde zorg. Maar er zijn grenzen en die grenzen worden snel bereikt.

Stelt u zich bijvoorbeeld eens de situatie voor van een verpleeg en verzorgingstehuis, waarbij verzorgenden rondes lopen met medicatie, voeding of voor huishoudelijke hulp. En wat als we dan de stelling toepassen, dat die zorg vraaggestuurd ingericht moet worden, oftewel u vraagt en wij draaien.

Dan zou het zo kunnen zijn dat de clienten, op precies hetzelfde tijdstip gewassen willen worden. Hoe zou u dit in de praktijk oplossen?

Een ander voorbeeld. Stel u wilt een consult bij een specifieke arts en u werkt overdag en wilt geen vrij nemen. De arts heeft vaste poli op dinsdag en donderdag ochtend. Wat zouden de consequenties zijn als deze arts vraaggestuurd zijn poli zou gaan inrichten?



Uw pleidooi is helder over welke kant we op zouden moeten gaan, maar in de praktijk stimuleert uw CDA minister Klink wel anders. PGB stop, korting op budgetten, korting op artsensalarissen enz. Hoe gaan we die flexibiliteit bekostigen?



Nogmaals ik ben het met u eens, dat de zorg in Nederland meer die kant op moet bewegen. Maar het is makkelijk om dit te roepen en vervolgens geen handvatten aan te bieden over hoe zij dit zou moeten doen.

Mocht u praktische invullingen hebben voor het vraaggericht inrichten van zorg met daarbij een onderbouwing van de consequenties op het gebied van medewerkertevredenheid en doelmatigheid dan zou ik dat zeer graag terug zien in een volgende post.



Met vriendelijke groet,



Erwin Tjan

Groen

30 juli 2010

Een heel verhaal over vraaggestuurde zorg waarbij ik instem met voorgaande reactie van dhr. Tjan. De vraag is hoe je dit in de praktijk kostenefficient (want dat speelt erg) inricht.



Maar ik begrijp de kwinkslag in de laatse paragraaf niet. Ineens komt het EPD uit de hoge hoed. Wat voegt het EPD toe aan het vraagstuk "vraaggestuurde zorg"?



Wat gaat het EPD uberhaupt betekenen? Het enige argument dat ik tot nu toe hoor is dat er fouten mee voorkomen worden. Dat die intentie er is geloof ik graag, maar de vraag is wegen de kosten op tegen de baten?



Het EPD lijkt nu een project "dat er toch vooral moet komen". Daar waar specialisten uit de zorg (huisartsen), ICT en privacy specialisten zeer kritisch zijn, gaat de overheid met het CDA voorop gewoon door.

Anonym

30 juli 2010

Ik zie als (mantel)zorger steeds minder vraaggestuurde zorg, want minder (OF GEEN) pgb (en binnenkort ook zware kortingen op wmo) dus minder mogelijkheden om zorg naar eigen wens en behoefte in te richten. Vraag me echt af of mevrouw weet waar ze het over heeft en of ze wel eens bij iemand thuis komt die ziek is en met hem of haar spreekt.

Anonym

2 augustus 2010

Een mooie reclameboodschap voor de keuzevrijheid van en sturing door de patiënt. Mooie woorden waar iedereen het volmondig mee eens kan zijn, zorgaanbieders niet in het minst. Zij weten immers als geen ander dat het uitgangspunt nu juist de individuele zorgvraag is; de relatie zorgaanbieder - patiënt is waar het om draait.



En dat is precies waar het misgaat in de praktische invulling die door Minister Klink -met steun van mevrouw Smilde- aan de mooie woorden wordt gegeven. Enerzijds om het hardst roepen dat de zorgvraag van de individuele patiënt het uitgangspunt moet zijn, maar anderzijds met grote voortvarendheid werken aan nivellering van het aanbod. Kijk naar de plannen op het gebied van zorgstandaarden (Kwaliteitsinstituut vergelijkbaar met het NICE), limitatief omschreven prestaties met maximumtarieven (mondzorg, waar het traject naar meer differentiatie en maatwerk juist is stopgezet), de wijziging van de Wmg die het mogelijk maakt om extra productie te verhalen op het inkomen van individuele specialisten en natuurlijk de steeds verdergaande regulering van geneesmiddelen.



Vraagsturing kan, zoals hierboven al terecht is opgemerkt, alleen werken als er ook een mogelijkheid is om aan die vraag te voldoen. Wanneer het aanbod zodanig wordt gereguleerd dat alleen gemiddelde zorg voor een gemiddelde (=laagste) prijs mag worden aangeboden, kan de patiënt vragen wat hij wil, maar meer dan dat gemiddelde zal hij niet krijgen. Zolang ieder initiatief dat daarvan afwijkt als asociaal of onwenselijk wordt bestempeld, valt er niets te kiezen en zal het bij mooie woorden blijven.



Maar, misschien is dat ook wel het doel. Alles draait immers om kostenbeheersing en wat niet wordt aangeboden kan ook niet leiden tot kosten. Er lijkt inderdaad sprake van vraagsturing, maar dan wel sturing VAN de vraag.

Anonym

3 augustus 2010

Zou het niet zaak worden dat leden van de Tweede Kamer, net als nu voorgesteld wordt voor medewerkers van VWS, een minimaal aantal dagen gaan meelopen in de praktijk alvorens ze een blog gaan schrijven. Het lijkt bijna een sprookje en is koren op de molen van de zorgkantoren. Echter de financiering en kwaliteitseisen van de IGZ maken de haalbaarheid bijna onmogelijk tenzij de chronisch zieke zorgvrager een PGB heeft dat hem/haar in staat stelt om volledig de eigen regie te voeren en niet afhankelijk te zijn.

Vraagsturing door patiënt/cliënt is eerst dan mogelijk als er voldoende middelen zijn die dit ook mogelijk maken.

Het wordt dus spannend hoe een nieuw kabinet dit gaat invullen.

Anonym

3 augustus 2010

Van harte nodig ik mevr. Smilde uit zich in te schrijven voor onderstaand seminar. Mogelijk dat ze daarna inzicht heeft in de knelpunten die haar blog oproepen.





ActiZ organiseert op 23 september en 7 oktober aanstaande in samenwerking met IVA, Modernworkx en Admova het seminar 'Greep op tijd'. Het seminar vindt plaats in Green Village, Blokhoeve 7, 3438 LC Nieuwegein Aanvang 9.30 uur. Sluiting 16.00 uur.



Tijd is in de ouderenzorg een schaars goed. Regelmatig worstelen organisaties met de vraag hoe zij op korte en lange termijn invulling kunnen geven aan de kwaliteit van arbeid zonder dat daarbij de kwaliteit van de zorg en de eisen waaraan de organisatie moet voldoen, in het gedrang komen.



In het onderzoek Tijd voor een nieuw balans is dit vraagstuk vertaald in de volgende dilemma’s:

Dilemma 1: Aanbod versus vraagsturing

Hoe ver kunnen organisaties, richting werknemers gaan in het zich dienstverlenend en cliëntgericht opstellen?

Dilemma 2: standaardisatie versus professionaliteit

Wat betekent het standaardiseren van processen voor de innovatiekracht en de professionaliteit van medewerkers.

Dilemma 3: flexibiliteit versus zekerheid

Zowel de organisatie als de medewerker hebben, ieder vanuit hun eigen perspectief, behoefte aan flexibiliteit. Hoe kan de organisatie hierin een werkbaar evenwicht vinden?



In drie sessies zal een ieder bureau vanuit een ander perspectief op het vraagstuk ingaan. De drie bureaus zullen hierbij naast hun expertise tevens hun praktijkervaringen in de VVT en andere branches inbrengen. Zelfroosteren en sturen op capaciteit: op zoek naar balans!



Voor wie bestemd

De bijeenkomst is bestemd voor (locatie)directeuren, zorg –en lijnmanagers, hoofden P&O en planners.



Doel seminar

Doel van het seminar is het verkrijgen van kennis en inzicht in het vorm geven aan een efficiënte en effectieve planning van de personele capaciteit.



Vorm

Alle deelnemers worden ingedeeld in groepen van maximaal 25 personen. De groepen nemen deel aan de drie verschillende sessies.



Inhoud van de sessies:

Sessie I

IVA:

Het ontwikkelen van Strategisch HRM beleid in het licht van de dilemma’s

Sessie II

Admova: Sturen op effectieve arbeidsrelaties

Sessie III

Modernworkx: Zelfroosteren en sturen op capaciteit: op zoek naar balans



Seminar 'Greep op tijd':

Praktische informatie



U kunt zich via onderstaand aanmeldformulier aanmelden tot uiterlijk 2 weken

voor de betreffende bijeenkomst

eXgLGheGQEjSrkbg

1 maart 2011

sRaZbx <a href="http://guvnjggznxgh.com/">guvnjggznxgh</a>, [url=http://niqubjvdfcsg.com/]niqubjvdfcsg[/url], [link=http://thxfwfpwetcp.com/]thxfwfpwetcp[/link], http://deroalgjlbea.com/

lzbKtxCFQRyfrSQr

9 juni 2011

THX that's a great aswner!

Top