BLOG

De AWBZ: back to the future

De AWBZ moet weer een volksverzekering worden voor echt langdurende onverzekerbare zorg. Dat kan door een scherpe ‘knip’ te maken tussen langdurige onverzekerbare zorg en zorg waarvoor mensen zich aanvullend kunnen verzekeren.

Gevolgen ongewijzigd beleid

Bij ongewijzigd beleid is de AWBZ onbeheersbaar en niet te financieren. De cijfers liegen niet. Nu geven we voor 600.000 cliënten ongeveer 22 miljard euro uit en loopt het tekort in het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten eind dit jaar op tot ongeveer 8,3 miljard euro. Deze bedragen zullen bij ongewijzigd beleid blijven stijgen, gelet op de vergrijzing en de toename van chronische ziekten als de ziekte van Alzheimer.

Ingrijpen

De vraag is dus hoe lang dit nog zo kan doorgaan. Hoe gaan we de AWBZ betalen? Die vragen zorgen voor veel onzekerheid en onrust zorgaanbieders en cliënten. Om die in te dammen en de AWBZ toekomstbestendig te maken, moet er ingegrepen worden. Daarin heeft de politiek vanzelfsprekend het voortouw.

Volksverzekering

Maar als financier wil ING ervoor pleiten om de AWBZ weer een volksverzekering voor echt langdurende onverzekerbare zorg te maken. We hebben het dan over zorg die niet door risicodragende verzekeraars is uit te voeren. Dit betekent allereerst dat het aansprakenpakket moet worden getoetst op dit strikte uitgangspunt. In aanvulling op dit pakket moeten mensen de kans krijgen om aanvullende afspraken te maken. Deze vallen buiten het AWBZ-kader en worden privaat gefinancierd, al dan niet via een aanvullende verzekering.

Voordelen

Een dergelijke ‘knip’ biedt legio voordelen. Allereerst vormt ze een betere waarborg voor de macro-economische financierbaarheid en beheersbaarheid op lange termijn. Maar door de introductie van een privaat deel ontstaat er voor de zorgaanbieders ook ruimte voor andersoortige dienstverlening en productdifferentiatie. Zo kunnen ze naast de AWBZ een nieuwe geldstroom generen. Mits niet te veel ingekaderd vormt deze inkomstenstroom een uitstekend middel tegen de huidige financiële beperkingen voor de sector. Daarnaast zullen zorgaanbieders worden geprikkeld om zich te onderscheiden door meer kwaliteit te bieden binnen de financiële mogelijkheden. Dit leidt tot grotere doelmatigheid en hogere arbeidsproductiviteit. Gelet op de verwachte personeelsschaarste een absolute noodzaak.

Tegenkracht

Bekostiging in de nieuwe AWBZ vindt plaats via persoonsvolgende bekostiging en PGB. In combinatie met functionele aanspraken zorgt deze bekostiging ervoor dat er diversiteit van het zorgaanbod komt, gevormd naar de vraag van de gebruiker. Aan patiëntenorganisaties de taak om als adviseur of ondersteuner voor budgethouders op te treden. Zo ontstaat er een daadwerkelijke tegenkracht ten opzichte van de zorgaanbieders, naast de zorgverzekeraars.

Aanvullende regeling

Naar onze mening is een aanvullende regeling nodig voor kwetsbare burgers. We hebben het dan over mensen met een  ernstige handicap/beperking ( gekwalificeerd in ICD 10) en mensen die chronische ggz nodig hebben. Zij zijn levenslang op langdurige zorg aangewezen. Voor deze groep zou de AWBZ nieuwe stijl een bijzondere variant moeten bevatten, waarbij verblijf en dagbesteding een onlosmakelijk onderdeel zijn van de zorgverlening. Laten we naar het oorspronkelijke uitgangspunt van de AWBZ terugkeren en zo komen tot een toekomstbestendige AWBZ. Voor echt langdurige onverzekerbare zorg.

Gastschrijver Erwin Snijders is senior sectormanager Gezondheidszorg ING. De tekst is geschreven in samenwerking met Machel Nuyten, senior sectoreconoom Gezondheidszorg.

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Zwart

2 augustus 2010

Op zichzelf helder artikel met te verdedigen standpunt. Ik zie één probleem in de argumentering: zorgaanbieders worden geprikkeld om zich (kwalitatief) te onderscheiden, als noodzaak gezien het verwachtte tekort aan professionals op de arbeidsmarkt.

Zorg door professionals wordt dus een schaars goed, als de scenario's het juiste beeld geven. Het is maar de vraag of dit de prikkel oplevert als aangegeven in het artikel. Het wordt immers een aanbiedersmarkt. Het tekort aan loodgieters in onze omgeving, levert zeker geen kwalitatief goed presterende loodgieters op, soms zelfs integendeel....

tjark reininga

2 augustus 2010

ik zie drie problemen.



1. waar de knip gelegd wordt, zal altijd arbitrair zijn en dus is van belang op welke manier wordt bepaald waar die knip ligt. daarvoor is mede bepalend hoe de financiering geregeld wordt. als die uit de algemene middelen (lees rijksbegroting) plaatsvindt, is vaststelling door de politiek, en dus via politieke strijd, voor de hand liggend. maar dan staat ook periodiek het budget ter discussie en juist dat willen we tegengaan.



2. niet alleen blijft de medische en farmaceutische techniek steeds nieuwe (doorgaans betere) oplossingen ontwikkelen voor kwalen en aandoeningen, maar er worden ook nog steeds "nieuwe" kwalen en aandoeningen ontdekt. vooral in de eerste fase van nieuwe ontwikkelingen is verzekeren vaak onmogelijk of prohibitief kostbaar en wordt een beroep op de algemene middelen gedaan (of op ontwikkellingssubsidies) voor de ontwikkeling en toepassing. verzekeraars en verzekerden proberen daarmee de kosten over hun heg te gooien, zich wellicht minder ervan bewust dat ze de rekening daarmee langs een andere weg terugkrijgen.



3. het belang van de verzekerde en zijn verzekeraar lopen weliswaar parallel naar de zorgaanbieders toe, maar tegelijk staan zij in een aanbieder/klant-relatie met tegengestelde belangen. dit dilemma is nog steeds niet opgelost.



eerder is wel de suggestie gedaan dat ook de AWBZ volledig door de verzekeraars kan worden uitgevoerd. misschien moeten we inderdaad die kant op. dat zou kunnen door de huidige AWBZ-financiering te vervangen door een fonds dat wordt gevoed vanuit de premieopbrengst. de verzekeraars zouden daarin naar ratio van de omvang van hun portefeuilles moeten bijdragen en aangeven tot welke opslag op de premie voor de basisverzekering dit leidt. e.e.a. kan voor de consument worden gecompenseerd door een belastingverlaging ter grootte van het aandeel van de AWBZ in de begroting.

Mensch

3 augustus 2010

AWBZ als echte volksverzekering, los van de tijdelijke zorg is een goede optie. De knip moet wel daar gezet worden waar het ene ophoudt ( de normale verzekeringssituatie) en waar het andere begint ( de abnormale situatie van langdurig, chronisch en noodsituaties). Waar het m.i. fout is gegaan in het verleden is bij de intake en indicatiestelling. Dat is geen ambtenaren werk. Meer werk van (wijk)verpleegkundigen en betrokken (huis)artsen. Minder regels en meer effectieve hulp. De verpleegkundigen zijn uitstekend geoutilleerd om de zorg en bijkomende zaken in te schatten, chronisch en langdurig zieken zijn allemaal uniek en de intake ter plekke geeft een beter beeld dan een loketje of een formulier. Patiënten wennen ook gelijk aan het feit dat men krijgt wat men nodig heeft en niet wat 'volgens de regels verstrekt' kan worden.

De verzekeraars indiceren absoluut anders ( kostenbesparend ten koste van de zorg ) dan de ambtenaren van gemeenten (regelvolgers zonder inzage in de echte situatie)



Als senior-verpleegkundige ben ik gewend om zuinig om te gaan met tijd en geld, creatief denken is altijd noodzaak geweest. Indicatie zou een prima taak zijn voor diegenen, die zoals ik, 'te duur zworden' voor werkgevers en veel ervaring op meerdere vlakken van de gezondheidszorg tegelijk hebben. (somatiek én psychiatrie én jeugdzorg, bijvoorbeeld)





Als reactie op @ Tjark

Het lijkt me geen goede optie om de verzekeraars dit budget in handen te geven, de ellende daarvan beleven we nog iedere dag.

Daar waar ambtenaren van VWC op hun plek blijven ongeacht de politieke situatie, kan dat ook met het volksverzekeringsbudget. Het komt als het ware los te staan van de politieke machthebbers van het moment en zo worden ook continue schommelingen voorkomen. Het waren vooral de schommelingen in het budget en de toewijzing die voor de extra kosten hebben gezorgd.



Het inschatten van de benodigde zorg en ook het bijstellen, moet met twee ogen en twee oren gebeuren, niet met de pc.

Anonym

3 augustus 2010

In de zorgaanbieders, bij de gemeentes en landelijke overheid, bij de zorgverzekeraars zou meer nadruk moeten worden gelegd op preventie! Daar ook meer geld inpompen, komt altijd terug. En behalve info over gezond leven dit ook belonen. AW

Top