BLOG

Zorg in eigen hand: de AWBZ als obstakel

‘Zorg in eigen hand’, dat is de nieuwe mantra van de langdurende zorg. Het persoonsgebonden budget is met dat doel opgezet. Zelfmanagement is ‘hot’. We gaan van verzorgingsstaat naar participatiestaat, we willen zelfredzaamheid en met zorgsparen kunnen we zelf het antwoord op onze toekomstige zorgvragen invullen.

Moeten en willen

Bij dit alles zijn er mensen die het ’moeten’ en er zijn mensen die het ’willen’. We denken er verschillend over. Er doorheen speelt nog een soort klassenstrijddiscussie. ‘Zorg in eigen hand’ is vooral populair bij blanke upper middle class mensen; de mensen met een lage sociaal economische status en van allochtone afkomst lijken er niet voor in te zijn. Die zijn voorlopig nog klassiek patiënt (letterlijk: ‘geduldig, lijdzaam’).

AWBZ is over datum

Deze beelden en normatieve opvattingen spelen door veel debatten over de toekomst van de zorg. En eens worden we het niet zo snel hierover. Wat wel duidelijk is, is dat de AWBZ over de datum is en eigenlijk een obstakel is voor zorg in eigen hand. Dat bleek ook bij ook bij de conferentie  ‘Zorg in eigen hand, voorstellen voor een houdbare AWBZ’ van het College voor Zorgverzekeringen, Corona Wonen, ILC Zorg voor Later en STG/Health Management Forum. We concludeerden dat voor de groep veranderingsgezinden - zij dit het ‘willen’ - de AWBZ vol met verkeerde prikkels en oneigenlijke ingrediënten zit. De AWBZ maakt mensen afhankelijk en risico’s die de AWBZ dekt, zijn al lang verzekerbaar. Met andere woorden, de ontstaansgronden voor de AWBZ zijn weggevallen. De wet heeft haar doelen overleefd. Voor de groep ‘moeters’ is het vooral een onhandig en ondoordringbaar stelsel. Maar wat we er ook van vinden, voorlopig moeten we het er mee doen.

Maatwerk

Het beste is daarom de ‘weke delen’ van de wet op te zoeken en te benutten. De ‘weke delen’ zijn die elementen van de zorg, die je kunt inzetten voor het activeren van mensen en het verbinden met hun omgeving. Als we stukjes uit de AWBZ kunnen aanspreken om die op maat (en dus zonder strakke regelgeving) in te zetten voor aandacht, wederkerigheid en individualiteit, kunnen we veel meer resultaat bereiken.

Complementaire economieën

Daarnaast moeten we om de AWBZ heen organiseren. De gemeenten kunnen veel doen vanuit hun WMO verantwoordelijkheden. Daarnaast is het goed complementaire economieën te organiseren: sociale trekkingsrechten voor burgers die zorgzaamheid en aandacht bieden. Die trekkingsrechten zijn later te verzilveren in diensten, als de eigenaar ervan zelf zorgzaamheid en aandacht nodig heeft.  Ze kunnen ook te gelde worden gemaakt. Bijvoorbeeld een lagere zorgpremie voor de zorgverzekering. Handig voor mensen met betalingsmoeilijkheden!

AWBZ in eigen hand,

De AWBZ mag dan wel een obstakel zijn, maar obstakels kun je omzeilen en overkomen. Dat vergt enige creativiteit. Het motto ‘zorg in eigen hand’, geldt dus ook voor managers, professionals en beleidsmakers: AWBZ in eigen hand, zogezegd.

Henk Nies

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top