BLOG

Grip op P x Q

Grip op P x Q

Na langdurig en intensief overleg is er weer een overeenkomst tot stand gekomen over de ontwikkeling van de specialisteninkomens. Over de inhoud en de gevolgen van de afspraken zal de komende tijd nog wel veel gesproken worden, maar duidelijk is dat alle elementen aanwezig waren die tarief- en bekostigingsafspraken in de zorg zo ingewikkeld maken: de publieke verantwoordelijkheid voor een beheersbare ontwikkeling van de zorguitgaven, de wens van de specialisten voor loon naar werken, het streven van de ziekenhuizen naar een redelijke solvabiliteit met het oog op toekomstige financiering en de nog aarzelende inkoopactiviteiten van de zorgverzekeraars.

 Vermijden

Die verschillende belangen zijn redelijk met elkaar te verenigen wanneer er sprake is van een forse stijging van prijs en/of volume. Anders gezegd, als we de formule Zorguitgaven = Prijs x Volume toepassen, dan is duidelijk dat bij een fors stijgend zorgbudget scherpe afwegingen tussen prijs en volume kunnen worden vermeden. En dat lukt natuurlijk weer niet als de zorguitgaven onder druk komen te staan.

Implosie?

Toch ligt hier een belangrijke sleutel voor de toekomst van de gezondheidszorg. In onze vergrijzende samenleving zal de zorgvraag de komende decennia fors gaan toenemen. Als we de kwaliteit van de zorg niet willen verminderen, dan zullen we een veel groter volume moeten gaan realiseren tegen een lagere prijs. Vergelijk het met de telecomsector: het volume aan telecommunicatie is explosief gegroeid, en de prijs per eenheid is implosief gedaald. Alleen zo kon telecommunicatie voor iedereen worden gerealiseerd.

Inkomen

Veel meer volume tegen een lagere prijs: kan dat wel? Dat gaat alleen maar als we bereid zijn een paar grondslagen in ons denken over de bekostiging van de gezondheidszorg opnieuw te doordenken. Neem de vaststelling van tarieven. In essentie gaat dat als volgt: bepaal een inkomen waarvan je vind dat de betreffende zorgverlener dat mag verdienen (norminkomen). Deel dat door het aantal verrichtingen die hij/zij in een jaar ongeveer realiseert en je hebt het tarief per verrichting. U en ik weten dat het in de praktijk niet zo simpel is, want we hebben meerdere verrichtingen, discussies over het aantal uren per jaar, technologische vooruitgang, praktijkkosten, etc. , maar de facto komt het toch hier op neer. Eigenlijk is dus tariefvaststelling het garanderen van een bepaald inkomen. Onderhandelen over prijs en volume is dus eigenlijk altijd verstopt onderhandelen over inkomen. Merkwaardig dat ingrepen in de prijs veelal leiden tot hoger volume.

Historisch

Zou het niet eens tijd worden stijgend volume gepaard laten gaan met dalende prijs? Dat kan op twee manieren: een steeds grotere grip van de overheid op het P x Q-spel, met alle suboptimale allocaties van dien, of verzekeraars die een stabiele premieontwikkeling tot bedrijfsdoelstelling verheffen. Als het specialistenakkoord tot nadenken leidt over dit soort veranderingen in de bekostiging van de gezondheidszorg, dan kan het akkoord wel eens meer historisch blijken dan menigeen nu denkt.

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Jaap van den Heuvel

20 december 2010

Het is vooral een historisch akkoord voor de patienten. Zij komen in het hele verhaal niet voor. De patienten worden ook de dupe van dit beleid. Het budgetteren van de honoraria is al eens eerder gedaan, midden negentiger jaren. Het werd een complete flop met vooral lange wachtlijsten, oeverloze discussies binnen de ziekenhuizen en zeer onrechtvaardige verdelingen van de honoraria tot gevolg. Onbegrijpelijk dus dat alles is wat wij met elkaar kunnen bedenken om de kosten in de hand te houden. Mevrouw Borst kan zich weer gaan warmlopen.

Ko Henneman, HANNN

21 december 2010

Een betere methode om de zorgkosten in de hand te houden is door na te gaan wat de mechanismen van ziekte en veroudering zijn en daarmee preventief in te grijpen. Daarmee krijgen we een levenslange hoge kwaliteit van leven, lagere kosten bij veroudering en zijn minder handen aan het bed nodig - die er dan wel zijn. Natuurlijk is dat morgen nog niet geregeld, maar we moeten nu dat onderzoek doen om z.s.m. dit aan te pakken. In Noord-Nederland hebben we daartoe de handen ineen geslagen in het Healthy Ageing Network. Onderzoekers, ondernemers, opleiders en overheden werken samen aan deze m.i. echt innovatieve aanpak.

Top