BLOG

Bij twijfel niets doen

De Nederlandse ziekenhuizen vullen een substantieel deel van hun bedden met kwetsuren die ze zelf veroorzaken. Dat is althans de uitkomst van een steekproef die is verricht door onderzoekers van het VU medisch centrum.  De ziekenhuissector zelf spreekt in dit verband van zogeheten iatrogene schade. Voor de niet-medisch onderlegden: de oud-Griekse term ‘iatros’ staat voor arts en de toevoeging ‘geen’ geeft een oorzakelijk verband aan, dat zoveel wil zeggen als ‘gemaakt door’.  We hebben het dus over door artsen veroorzaakte schade en daar valt eigenlijk alles onder van een MRSA-besmetting tot het toedienen van verkeerde medicijnen, links-rechtsvergissingen en het niet verwijderen van verbandmiddelen of klemmen.

Negatieve neveneffecten

Nu valt over iatrogene schade  een mooie filosofische boom over op te zetten. Niet voor niets realiseerden dokters in de oudheid zich al dat vrijwel iedere vorm van medisch ingrijpen negatieve neveneffecten kan hebben. Iemand open snijden om een abces of botsplinter te verwijderen –om maar eens een klassieke medische ingreep te noemen- kan bijvoorbeeld tot wondinfectie leiden. Artsen moesten en moeten dus constant de voordelen en mogelijke nadelen van hun handelen tegen elkaar afwegen. Ook daar hebben de ouden een paar mooie vuistregels voor overgeleverd, zoals: in dubio abstine (bij twijfel niets doen) en primum non nocere (primair géén schade te berokkenen).

Gedwongen winkelnering

Dit laat onverlet dat de kans op iatrogene schade er met de uitbreiding van het medische behandelpalet in de loop der tijd bepaald niet minder op lijkt geworden.  De cijfers van de VUmc-onderzoekers liegen er in ieder geval niet om. Volgens hen gaat het in Nederland om jaarlijks 31 duizend opnames door al dan niet vermijdbare fouten. En die zijn weer goed voor ruim 320 duizend ligdagen oftewel  355 miljoen euro aan kosten.  Hoewel: kosten, dat hangt een beetje af van het perspectief. Voor de ziekenhuizen vormen al die ligdagen ook weer inkomsten. Zo bezien is iatrogene schade de ultieme vorm van gedwongen winkelnering. De zorgverzekeraars lijken een aardig eind mee te willen gaan in deze redenering. Niet voor niets proberen ze steeds vaker de ziekenhuizen zelf te laten opdraaien voor de kosten van iatrogene schade. Klinkt logisch, maar er zit een addertje onder het gras: als ziekenhuizen voor gemaakte fouten financieel worden uitgekleed, kan dat leiden risicomijdend gedrag en het voortrekken van ‘veilige’ patiëntengroepen. En dat was natuurlijk niet wat de klassieke heelmeesters bedoelden met ‘bij twijfel niets doen’  en ‘geen schade berokkenen’. 

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top