BLOG

WMO als aanjager van ketenzorg

WMO als aanjager van ketenzorg

"Gemeenten staan voor de taak al hun burgers mee te laten doen in de lokale samenleving. De meeste burgers hebben daarbij geen hulp van de gemeente nodig. Als dat wel het geval is zorgt de gemeente voor een samenhangend pakket van diensten en voorzieningen." Zo begon de VNG in 2008 haar visienota over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).

Wethouders werken met veel energie aan meer samenhang tussen wonen, zorg en welzijn. Zij ontmoeten en stimuleren ook elkaar, onder andere in expert­bijeenkomsten van De MO-zaak. Als een van de sprekers wil ik met de wethouders delen hoe ketenzorg tot succes leidt, met als illustratie de zorg voor dementerende ouderen. Door vergrijzing zal hun aantal verdubbelen, een bijzondere opgave voor het lokaal bestuur!

Samen werken aan ontschotting

Gemeenten willen denken en handelen vanuit burgerperspectief, ook voor de burgers die gehandicapt, chronisch ziek, of zeer oud zijn. Deze burgers zijn aangewezen op hulp en komen daarbij in aanraking met verschillende wetten voor wonen, zorg, ondersteuning, arbeid, vrijwilligerswerk, inkomen, recreatie en onderwijs. Elke wet heeft zijn eigen loket en kent z'n eigen adviseurs en begeleiders. De WMO van de toekomst streeft naar een stelsel met minder schotten of in ieder geval minder last daarvan. De ketenbenadering zorgt voor samenhang in het aanbod, opdat geen gaten of onnodige overlappingen ontstaan. Als besturingsfilosofie willen gemeenten niet top-down sturen, maar alle lokale belanghebbenden betrekken en involveren. Dat heet "horizontalisering", vanuit principes als participatie, zelfredzaamheid, "ontzorgen" en "verantwoordelijkheid met en voor elkaar".

Innovatie, ook van de relatie

Gemeenten willen hun burgers met beperkingen zo goed mogelijk compenseren. De WMO gaat uit van resultaat in plaats van verzekerd recht, ook wel aangeduid als "De Kanteling". Daarbij wordt breed gekeken: wat zijn de eigen mogelijkheden, is er mantelzorg, welke algemene en welke groepsgerichte of individuele voorzieningen kunnen een bijdrage leveren? Die integrale vraagverheldering staat centraal, via een ‘gesprek aan de keukentafel' in plaats van claimbeoordeling via procedures, formulieren en loketten. De Kanteling gaat niet alleen over anders omgaan met vragen van burgers, maar moet ook leiden tot nieuwe oplossingsarrangementen, nieuwe vormen van hulp en ondersteuning. Casemanagement in de dementiezorg is daarvan zo'n voorbeeld, dat zijn nut heeft bewezen in tal van projecten en nu breed kan worden ingevoerd als ruggengraat van ketenzorg.

Integraal werken

Door de combinatie van klantondersteuning en ketenvorming kunnen burgers langer zelfstandig blijven in hun eigen vertrouwde omgeving. De gemeenten hebben met de WMO als hefboom een krachtige positie om hun horizontale besturingsfilosofie te realiseren door de regie te nemen op het brede terrein van wonen, welzijn en zorg. Integraal werken is een van de acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl. De vraag centraal stellen vraagt om een integrale en samenhangende aanpak, met goede samenwerking en afstemming tussen de verschillende domeinen. Dat zijn basisprincipes van de ketenbenadering, eenvoudig doch weerbarstig. Een goede keten en netwerkaanpak met afspraken over de coördinatie vraagt van professionals en organisaties dat zij elkaars competenties en kerntaken goed (er)kennen en inzetten.

Ketenrendement

Ketenbenadering via de WMO stimuleert verdergaande extramuralisering en scheiding van wonen en zorg. In een eerdere column heb ik betoogd dat de ketenbenadering grote vruchten kan afwerpen in de zorg voor dementerende ouderen. De samenhang en kwaliteit van zorg gaan omhoog, de kwaliteit van leven van langer thuis wonende ouderen neemt toe, de kosten van de totale keten kunnen worden beteugeld. Daarmee kunnen we de aanstormende vergrijzing het hoofd bieden. Bovendien genereert een integrale dementieketen nog tal van maatschappelijke opbrengsten, zoals grotere draagkrachtige van mantelzorg met minder uitval en verzuim en stevige sociale netwerken rondom kleinschalig beschermd wonen in de eigen buurten en wijken. Wethouders, u staat voor een prachtige uitdaging!

Prof.dr. Robbert Huijsman
MBA, hoogleraar integraal zorgmanagement

7 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

27 januari 2011

veel meer dan nu moet de overheid daarnaast de (belastingbetalende) burger durven te confronteren met het gegeven dat bepaalde kwalen als een soort noodlot kunnen ontstaan. en dat de solidariteit die in de financiering uit algemene middelen zit, en waar ze nu zo tegen te hoop lopen, op enig moment ook voor hen de zorg kan betekenen die ze zelf niet meer kunnen kopen. zoals pensioenverzekeringen hun premiebetalers duidelijk moeten maken dat het zwitserleven voor sommigen alleen mogelijk is doordat velen er nooit aan toe komen.

oortwijn

27 januari 2011

Een mooi en aanlokkelijk perspectief, zeer helder uiteengezet: de gemeente als casemanager en ketenregisseur. Een integrale benadering, met een overduidelijk voordeel voor de betrokkenen, en ook nog eens besparing op de kosten.

Hopelijk zien de (alle!) gemeenten dat zelf ook zo, en verzandt het geheel niet ten gevolge van de ingewikkelde bureaucratische en financiële schotten die gezet zijn door de betrokken stelsels (WMO, AWBZ, ZVW).
Ik wens ze veel bevlogenheid en doorzettingsvermogen toe.

Caroline de Pater

27 januari 2011

Een helder pleidooi voor een ketenbenadering waarbij de oplossing ligt in goede samenwerking en afstemming op de werkvloer. Ik word opnieuw enthousiast: het is een hoopvol perspectief! Maar......ligt een efficientere oplossing niet in de integrale bekostiging van integrale zorg? Als delen van de AWBZ overgeheveld worden naar zorgverzekeraars: biedt dit geen mogelijkheid om integrale bekostiging - via ontwikkeling van integrale DBC's - te verkennen en te onderzoeken? Waarbij gemeenten en zorgverzekeraars met elkaar afspreken wie welke bijdrage levert aan deze integrale DBC's. De werkvloer kan zich dan richten op datgene wat nodig is: het bieden van integrale zorg en begeleiding.

Cora Postema

27 januari 2011

Ik zie de rol van de gemeenten nog breder dan wonen, zorg, welzijn. Voor mij hoort daar ook werk en inkomen bij. Ik zie dat informele zorg een steeds grotere rol speelt en zou dat graag in het verlengde zien van 'werk'. Van mij mag er ook een inkomen tegenover staan (mogelijk vanuit PGB).
Gisteren sprak ik een moeder van een puberzoon met zeer gecompliceerde handicap. Zij heeft jarenlang niet gewerkt om voor hem te kunnen zorgen. Nu is ze gescheiden en krijgt een bijstandsuitkering. Ze krijgt ze een reintegratie traject, maar ze weet helemaal niet hoe ze de zorg met enig werk buitenshuis zou moeten combineren. Wat ze zelf wilde... een computercursus om thuis beter met de computer om te kunnen gaan en haar kind daarmee ook te kunnen helpen. Maar dat was niet de bedoeling van de reintegratie. Ze moest niet blijven zorgen, nee ze moest écht aan het werk.
Help deze mensen op weg door aan te sluiten bij waar ze staan. Dus neem ook werk en inkomen mee bij de ontwikkeling van 'ketenzorg' bij de gemeente.

István Bejczy

27 januari 2011

De ketenbenadering werpt zeker vruchten af. Niet alleen in de zorg voor dementerende ouderen, ook in de zorg voor psychiatrische patiënten die de weg in de samenleving zijn kwijtgeraakt. Helaas staat de versnipperde financiering van de zorg een integraal aanbod dikwijls in de weg. Integrale bekostiging van integrale zorg zou een uitkomst zijn, zoals Caroline de Pater zegt (# 3). Laten overheid en verzekeraars daartoe de handen ineenslaan!

Ageeth Ouwehand

30 januari 2011

Prachtig verhaal inderdaad. De gemeentelijke overheid dichter bij de burger brengen, wie kan daar tegen zijn?
Een kanttekening: elke gemeente kiest voor de WMO speerpunten, is mede afhankelijke van de kleur van het college. Oftewel, elke gemeente bepaalt z'n eigen beleid. En, zo vrees ik, eigen procedures met eigen formats en formulieren die gebruikt moeten worden om de uitgaven te verantwoorden. Ik voorspel, de bureaucratie neemt toe. Vooral voor zorgaanbieders die in meerdere gemeenten tegelijkertijd hun diensten aanbieden. En dan nog een ander 'dingetje'. De extramurale dagbesteding voor gehandicapten wordt van de AWBZ overgeheveld naar de WMO. Een dagbestedingslocaties wordt vaak bezocht door clienten die niet per definitie in de gemeente wonen waar die locatie zich bevindt. Gemeenten moeten aldus bereid zijn bovengemeentelijke afspraken te maken. Gaan ze dat ook doen? En o ja....naast de uitbreiding van het aantal WMO-taken voor gemeenten, wordt er ook een enorme bezuiniging doorgevoerd op het budget.
En niet voor niets pleit Huijsman in een vorige column voor financiering van casemanagement dementie vanuit de zorgverzekeringswet. Kortom: de WMO is qua concept ook voor overname van AWBZ-zorg erg mooi. Maar, of de praktijk het ook aan kan, is zeer de vraag.

Anoniem

24 februari 2013

Kijk nu naar Onbevoegd gezag en hoe de normale mens die anderen willen helepn juist een gemeente en of subsidies en of welzijn organsiaties vermijden omdat dit machthebbers zijn die vaak te log of te onwetend zijn om juiste beslissingen te maken voor de groep mensen met eigen enorm goede initatieven!!! Gemeente moet eens gaan luisteren naar hun eigen mensen in hun gemeentes die hun vaak al jaren enorm inzetten voor mensen die hulp op wat voor gebied dan ook vrijwilllig helpen , en die klagen niet, neem daar als gemeente maar eens een voorbeeld aan en stimuleer dit en die instelling een aan nemen ,mouwen opstropen en weg die regeltjes en macht.

Top