BLOG

Onzekerheid over de volksgezondheid bij een ramp niet te voorkomen

Onzekerheid over de volksgezondheid bij een ramp niet te voorkomen

De enige zekerheid die er is voor mensen die wonen en werken of hulpverlener zijn in een gebied waar zich een ramp voordoet, is dat er niet te ontkomen valt aan onzekerheid. Zo ook bij Moerdijk. Vragen als: zijn er schadelijke stoffen vrijgekomen en zo ja, wat zijn de gevolgen en op welke termijn, zijn niet meteen en niet eenvoudig te beantwoorden.

Zekerheid

Dat is een dilemma: mensen willen zekerheid, artsen en overheden willen die geven, maar met alle goede wil is dat maar mondjesmaat mogelijk. De omwonenden, werknemers en hulpverleners zijn bang voor onzichtbare gevolgen, bang voor gevolgen op de langere termijn en vooral bang dat de gevolgen niet onderkend en behandeld worden.

Geruststellen

De artsen weten niet goed of klachten waarmee patiënten op hun spreekuur komen verband houden met de ramp. Huisarts, mevrouw Nicole Zengerink gaf dat goed weer in een artikel in de NRC: "Ik zou de mensen graag geruststellen". Ze vertelt daarbij dat ze nog geen klachten heeft gezien die ze zonder meer kan toeschrijven aan de brand, maar ze kan ook niet zeggen dat dit niet het geval is..

Het is goed om ons te realiseren dat de overheid niet te snel sussende woorden moet spreken als zich een ramp voordoet. Mensen hechten daaraan weinig geloof, want de ervaring heeft geleerd dat er meestal achter steekt, dan in eerste instantie blijkt. De overheid moet ook niet meteen grootschalige bevolkingsonderzoeken laten uitvoeren, want het is de vraag hoe effectief dat is, wanneer zelfs artsen niet weten hoe ze klachten moeten duiden.

Meten en adviseren

De overheid moet zich baseren op meetgegevens en adviezen van deskundigen. Voor de volksgezondheid is dat het RIVM. Maar ook het RIVM heeft te maken met teveel onzekere factoren om al direct gericht een afdoende advies te kunnen geven. De kans dat dit advies na kortere of zelfs langere termijn moet worden bijgesteld is aanwezig. Dat hoeft niet te liggen aan onderschatting of wat dan ook. Er is tijd nodig om de goede metingen te verrichten en tot het juiste advies te komen. Zelf misschien na jaren nog. Na de brand in de ATF fabriek in Drachten is pas na 4 jaar tot een bevolkingsonderzoek besloten en dat is alleen maar gebeurd op aandringen van betrokkenen.

Wat kan overheid doen?

Wat kan de overheid doen in een situatie, zoals toen in Drachten en nu in Moerdijk, waarbij er altijd sprake is van onzekerheid?

In de eerste plaats moeten de verschillende overheden, zoals de coördinerende burgemeester van de veiligheidsregio en de minister duidelijk maken dat ze er bovenop zitten dat snel en grondig de rampenplannen in werking worden gesteld. Ze geven opdracht aan het RIVM om de gevolgen voor de volksgezondheid in kaart te brengen en nemen op basis van de adviezen hun maatregelen.

Gericht. Niet teveel, niet te weinig. Teveel vertroebelt het beeld en stelt mensen echt niet gerust, te weinig neemt al helemaal niet de onzekerheid weg.

Maatwerk

Het advies om per doelgroep maatregelen te nemen (bewoners, hulpverleners en werknemers op het bedrijventerrein) geeft aan dat maatwerk wordt nagestreefd. Hetzelfde geldt voor het advies om actief de bewoners op te roepen zich te melden bij huisarts of GGD. En natuurlijk zijn de relativerende opmerkingen van de huisarts terecht, maar de inventarisatie en analyse van de klachten werkt mee om een goed beeld te krijgen voor de artsen en het helpt de onzekerheid te kanaliseren. Dat is de korte termijn.

Effecten lange termijn

Maar de effecten op de langere termijn zijn minstens even onzeker, zelfs als uit de eerste analyse blijkt dat de gevolgen meevallen. De minister heeft terecht aangekondigd dat ze na 4 weken opnieuw de situatie wil bekijken.

Ervaringen uit het verleden leren dat een lange adem vereist is. Ik noemde al even de ATF brand in Drachten. Wanneer zich een ramp voordoet, horen de protocollen te voorzien in analyses en monitoring op verschillende momenten, gedurende een aantal jaren. Adequaat en proportioneel.

Wanneer dat nodig is, volgt alsnog een bevolkingsonderzoek met eventueel maatregelen. Alleen zo voelen mensen zich serieus genomen en kan de overheid het vertrouwen verdienen voor kordaat optreden. Dan zullen mensen eerder begrip opbrengen voor de onzekerheden waarmee ook de overheden meteen na een ramp geconfronteerd worden.

Margreet Smilde

2 Reacties

om een reactie achter te laten

HKoNaiQNoYk

28 februari 2011

mS81da <a href="http://ezykentmkwtc.com/">ezykentmkwtc</a>, [url=http://zbvvlbioxmjp.com/]zbvvlbioxmjp[/url], [link=http://evaexuklwizb.com/]evaexuklwizb[/link], http://ktkqgllrxvro.com/

Anoniem

21 september 2011

wat mijn ervaringen zijn is dat dit pakket super werk in 12 weken tijd een stuk lekkerder in je vel zitten en de draad weer goed oppakken in het leven !!

Top